İdare Hukuku

Türk idari teşkilatında 'idarenin bütünlüğü' ilkesini sağlamak amacıyla kullanılan hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri, denetleyen makamın yetki genişliği ve denetlenen birimin hukuki statüsü açısından temel farklılıklar gösterir.

Buna göre, aşağıdaki makam eşleşmelerinden hangisinde; üst makamın, ast makamın işlemlerini hem hukuka uygunluk hem de 'yerindelik' (kamu yararı) açısından denetleme ve gerektiğinde bu işlemleri 'değiştirerek onama' (tashih) yetkisi bulunmamaktadır?

Türk idari teşkilat yapısında idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kullanılan denetim yetkileri, denetimi yapan makam ile denetlenen birimin aynı veya farklı kamu tüzel kişilikleri içinde yer almasına göre hiyerarşi veya idari vesayet olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde denetleyen makam ile denetlenen birim farklı kamu tüzel kişiliklerine sahip olduğu için aralarındaki ilişki "idari vesayet" kapsamında yer alır?

İdare hukukunda, idarenin tesis ettiği hukuka aykırı bir "yararlandırıcı" (lehe) işlemi geri alma yetkisi belirli kurallara ve süre sınırlarına bağlanmıştır. Genel kural olarak bu tür işlemler ancak dava açma süresi içinde geri alınabilirken, bazı istisnai durumlarda bu süre sınırı uygulanmamaktadır.

Bir kamu kurumunda 8 yıl boyunca görev yapan bir memurun, işe giriş aşamasında sunduğu mezuniyet belgesinin sahte olduğunun idarece sonradan tespit edilmesi durumunda; idarenin bu atama işlemini geri alması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda idari işlemlerin geçerliliği; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere $5$ temel unsurun hukuka uygun şekilde bir arada bulunmasına bağlıdır. Bu unsurlardan 'maksat', idarenin bir işlemi tesis ederken ulaşmayı hedeflediği nihai amacı ifade eder.

Bir kamu kurumunun, bir hizmet alımı ihalesinde en avantajlı teklifi veren firmanın tüm teknik ve hukuki şartları sağladığını tespit etmesine rağmen, firma sahibinin geçmişteki bazı siyasi açıklamaları nedeniyle ihaleyi iptal etmesi durumunda; söz konusu işlem idari işlemin unsurlarından hangisi yönünden sakatlanmış olur?

Kolluk faaliyetleri, kamu düzenini korumaya yönelik 'önleyici' nitelikte olabileceği gibi, bir suç işlendikten sonra faillerin bulunmasına yönelik 'bastırıcı' nitelikte de olabilir. Bu ayrım çerçevesinde, 'idari kolluk' faaliyetlerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin idari teşkilatlanmasında "merkezi yönetim" (merkezden yönetim), başkent ve taşra teşkilatı olmak üzere iki ana kısımdan oluşur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin "taşra teşkilatı" içerisinde yer alan birim veya görevlilerden biri değildir?

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilatlanmasında yer alan 'Merkezi Yönetim' (Merkezden Yönetim) yapısı, Başkent ve Taşra Teşkilatı olmak üzere iki ana koldan oluşmaktadır. Bu yapıdaki birimlerin görevleri, hukuki statüleri ve denetim yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İdare hukukunda idarenin bir zarardan sorumlu tutulabilmesi için 'idari eylem veya işlem' ile 'meydana gelen zarar' arasında bir 'illiyet bağı' (nedensellik bağı) bulunması temel şarttır. Ancak bazı durumlarda bu bağın kesilmesi veya zayıflaması, idarenin sorumluluk miktarını etkileyebilir.

Buna göre; idarenin bir hizmet kusurunun bulunduğu bir olayda, aynı zamanda zarar üzerinde etkili olan 'mücbir sebep' (zorlayıcı neden) niteliğinde bir dışsal olayın da gerçekleşmesi durumunda sorumluluğun tayini hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdare hukuku, kuralları tek bir temel kanun (kod kanun) metninde toplanmamış, gelişimini büyük ölçüde yargı yerlerinin (Danıştay gibi) kararlarına borçlu olan ve bireylerin idare karşısındaki konumunun karşılıklı rızadan ziyade önceden genel düzenleyici işlemlerle belirlendiği bir hukuk dalıdır. Buna göre, idare hukukunun özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1982 Anayasası’na göre Türkiye'nin idari teşkilatlanmasında "Merkezi Yönetim", başkent ve taşra teşkilatı olmak üzere iki ana kısımdan oluşur. Bu yapı içerisinde yer alan birimler devlet tüzel kişiliğini temsil ederler. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Merkezi Yönetim (devlet tüzel kişiliği) içerisinde yer alan birimlerden biri değildir?

İdarenin, kamu yararı amacıyla gerçekleştirdiği bir yol genişletme çalışması sırasında tüm hukuki kurallara ve teknik şartlara uygun hareket etmesine rağmen; bu çalışma sonucunda bir dükkanın önünün tamamen kapanması ve dükkan sahibinin ticari faaliyetlerini sürdüremez hale gelerek ciddi bir zarara uğraması durumunda, bu zararın idare tarafından tazmin edilmesi aşağıdaki ilkelerden hangisine dayanır?

İdare hukuku; Roma Hukuku gibi binlerce yıllık bir geçmişe sahip olmayan 'genç', genel bir kanunu (kod kanunu) bulunmayan 'dağınık/tedvin edilmemiş', kuralları büyük ölçüde Danıştay kararlarıyla şekillenen 'içtihadi' ve tarafların iradesinden ziyade objektif kuralların hakim olduğu 'statüsel' bir kamu hukuku dalıdır. Türk hukuk sistemindeki idari rejim ve bu özellikler dikkate alındığında, idare hukukunun uygulanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun $4$. maddesinde düzenlenen istihdam şekilleri arasında yer alan; özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren işlerde, kurumun teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde geçici olarak çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu görevlisi aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa ve ilgili kanunlar çerçevesinde idare, kamu hizmetlerini yürütebilmek için çeşitli yöntemlerle mal edinebilir. Buna göre; savaş, seferberlik veya büyük doğal afetler gibi olağanüstü durumlarda, kamu yararının gerektirdiği hallerde özel mülkiyetteki taşınır (menkul) malların mülkiyetinin veya kullanma hakkının idareye geçmesini sağlayan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı" başlıklı $28$. maddesi uyarınca; bir devlet memurunun aşağıdaki faaliyetlerden hangisini gerçekleştirmesi, bu yasağın istisnaları kapsamında yer aldığı için kanunen mümkündür?

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında, organları mahalle halkı tarafından seçimle belirlenmesine ve bir muhtar tarafından yönetilmesine rağmen, 1982 Anayasası'nın $127$. maddesinde düzenlenen mahalli idare (yerel yönetim) birimleri arasında yer almayan idari yapı aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukukunda; kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslerin, kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde ve gerçek karşılıkları ödenmek şartıyla kanunla kamu mülkiyetine geçirilmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir disiplin soruşturması devam ederken, adli yargı kolunda görev yapan bir mahkemenin, idari makamların yerine geçerek ilgili kamu görevlisi hakkında doğrudan 'memuriyetten çıkarma' kararı vermesi durumunda, bu işlemin hukuki niteliği ve tabi olduğu yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Bir belediyenin yürüttüğü yol yapım çalışması sırasında, çalışma alanına gerekli uyarı levhalarının konulmaması ve aydınlatmanın yetersiz olması nedeniyle bir vatandaşın aracıyla çukura düşerek maddi zarara uğraması durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunun uygulama alanını ve sınırlarını belirlemek amacıyla tarihsel süreçte çeşitli kriterler geliştirilmiştir. Klasik dönemde idarenin sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara dayanan "kamu gücü" kriteri ön plandayken; modern devlet anlayışıyla birlikte idarenin toplumun ortak ve genel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik faaliyetleri de bu hukuk dalının merkezine yerleşmiştir.

Buna göre, idare hukukunun kapsamının belirlenmesinde kullanılan, idarenin toplumsal bir ihtiyacı karşılamak üzere yürüttüğü eğitim, sağlık ve ulaşım gibi faaliyetlerin tamamını ifade eden temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?