TBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

72 questions

1982 Anayasası’nda yer alan hükümlere göre, milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

On sekiz yaşını doldurmuş olan her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir.

En az ilkokul mezunu olmak milletvekili seçilebilmek için yeterlidir.

Kamu hizmetlerinden yasaklı olanlar ile kısıtlılar milletvekili seçilemezler.

Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar milletvekili seçilemezler.

Milletvekili adayı olabilmek için askerlik hizmetini fiilen yapmış olmak şarttır.

Show answer & explanation

Answer: Milletvekili adayı olabilmek için askerlik hizmetini fiilen yapmış olmak şarttır.

Answer

Milletvekili adayı olabilmek için askerlik hizmetini fiilen yapmış olma şartı yanlıştır; güncel düzenlemeye göre askerlik ile ilişiği bulunmamak yeterlidir.

Milletvekili seçilme yeterliliği konusunda 'askerlik hizmetini fiilen yapmış olmak' şartı artık aranmamaktadır. 2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile bu ifade 'askerlik ile ilişiği bulunmamak' olarak güncellenmiştir. Bu sayede askerliğini yapmış olanlar kadar, askerlikten muaf olanlar veya askerliği tecilli (ertelenmiş) olanlar da milletvekili adayı olabilirler.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın 76. maddesindeki seçilme yeterliliği şartlarını inceleyin.

Milletvekili seçilme şartları: Türk vatandaşı olmak, 18 yaşını doldurmak, en az ilkokul mezunu olmak, askerlik ile ilişiği bulunmamak, kısıtlı olmamak, kamu hizmetinden yasaklı olmamak ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olmaktır.

Seçilme yeterliliği Anayasa ile sınırları çizilmiş bir konudur.

2017 Anayasa değişikliği ile güncellenen askerlik şartını kontrol edin.

Eski metinde yer alan 'askerliğini yapmış olmak' ibaresi, 'askerlik ile ilişiği bulunmamak' şeklinde değiştirilmiştir.

Bu değişiklik, askerliği tecilli (ertelenmiş) olan gençlerin de 18 yaşında aday olabilmesinin önünü açmıştır.

Key Concept

1982 Anayasası Milletvekili Seçilme Yeterliliği

Hints

2017 yılında yapılan Anayasa değişikliklerini ve özellikle askerlik şartındaki kelime değişimini hatırlayın.

Adayın askerliğini yapmış olması mı gerekir, yoksa o an için askerlik ödeviyle bir yükümlülüğünün bulunmaması (tecil gibi) yeterli midir?

Practice More

Hakim ve savcılar ile yüksek yargı organı mensuplarının milletvekili adayı olabilmek için istifa etmeleri gerekip gerekmediğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 22Question →

$1982$ Anayasası’nda yer alan milletvekili seçilme yeterliliği hükümleri ve $2017$ yılında yapılan anayasa değişiklikleri çerçevesinde, adaylık şartları ve süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Askerlik çağına gelmiş yükümlülerin aday olabilmesi için askerlik hizmetini fiilen yapmış olmaları zorunludur.

Taksirli suçlardan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar, milletvekili seçilme yeterliliğini kaybederler.

Kamu kurum ve kuruluşlarında 'işçi' statüsünde çalışanların, milletvekili adayı olabilmek için görevlerinden istifa etme zorunluluğu yoktur.

Milletvekili seçilebilmek için aranan asgari öğrenim şartı,

2017

yılında yapılan düzenleme ile 'en az lise mezunu olmak' şeklinde değiştirilmiştir.

Milletvekili adaylığı için görevinden istifa eden bir hâkim veya savcı, seçilemediği takdirde mesleğine geri dönme hakkına sahiptir.

Show answer & explanation

Answer: Kamu kurum ve kuruluşlarında 'işçi' statüsünde çalışanların, milletvekili adayı olabilmek için görevlerinden istifa etme zorunluluğu yoktur.

Answer

Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçilerin adaylık için istifa etme zorunluluğunun bulunmaması doğru bir ifadedir.

Doğru ifade, kamu kurumlarında işçi olarak çalışanların adaylık için istifa etmek zorunda olmamasıdır.

1982

Anayasası'nın

76

. maddesi; hâkimler, savcılar, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin çekilmedikçe aday olamayacağını belirtirken, işçileri bu listenin dışında bırakmıştır.

Step-by-Step Solution

1982

Anayasası'nın

76

. maddesindeki seçilme yeterliliği şartlarını (yaş, öğrenim, adli sicil) analiz etmek.

Seçilme yaşının

18

, öğrenim şartının ilkokul mezuniyeti ve taksirli suçların engel olmadığını saptamak.

Güncel anayasal şartların temel sınırlarını belirlemek için gereklidir.

2017

değişikliği ile güncellenen askerlik kriterini incelemek.

Fiilen askerlik yapma şartının kalktığını, 'askerlikle ilişiği bulunmama' (tecil, muafiyet vb.) kriterinin geldiğini görmek.

Askerlik durumunun adaylığa etkisindeki teknik nüansı anlamak için gereklidir.

Adaylık için istifa etmesi gereken kamu görevlileri listesini ve istisnaları değerlendirmek.

Memurlar ve diğer kamu görevlileri istifa etmek zorundayken, 'işçi' statüsündekilerin bu zorunluluktan muaf olduğunu teyit etmek.

Kamu çalışanları arasındaki statü farkının adaylık sürecine etkisini belirlemek için gereklidir.

Görevden ayrılanların mesleğe geri dönüş imkanlarını kontrol etmek.

Yüksek yargı ve TSK mensuplarının geri dönüş yasağına tabi olduğunu belirlemek.

Yargı bağımsızlığı ve tarafsızlık ilkesi gereği uygulanan kısıtlamaları doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Adaylık İstifaları

Question 23Question →

Türkiye Cumhuriyeti’nde milletvekili adayı olmak isteyen bir bireyin haiz olması gereken nitelikler $1982$ Anayasası ve ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenmiştir. $2017$ anayasa değişiklikleri sonrasında bu niteliklerde birtakım köklü değişimlere gidilmiştir. Buna göre, milletvekili seçilme yeterliliğine dair aşağıdaki bilgilerden hangisi hukuken hatalıdır?

18

yaşını doldurmuş olan her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir.

Milletvekili adaylığı için en az ilkokul mezunu olmak yeterli bir öğrenim şartıdır.

Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giyenler milletvekili seçilemezler.

Kamu kurumlarında işçi statüsünde çalışanların aday olabilmek için görevlerinden istifa etme zorunluluğu bulunmamaktadır.

Milletvekili seçilebilmek için askerlik hizmetini fiilen yapmış olmak zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Milletvekili seçilebilmek için askerlik hizmetini fiilen yapmış olmak zorunludur.

Answer

Milletvekili seçilebilmek için askerlik hizmetini fiilen yapmış olmak zorunluluğu güncel mevzuatta bulunmamaktadır; askerlikle ilişiği bulunmamak yeterlidir.

Milletvekili seçilme yeterliliğinde askerlik şartı

2017

anayasa değişikliği ile 'askerlikle ilişiği bulunmamak' şeklinde güncellenmiştir. Bu durum, askerlik hizmetini henüz yapmamış ancak tecil (erteleme) hakkı bulunan veya muaf olan kişilerin de milletvekili seçilebileceği anlamına gelir. Dolayısıyla, askerlik hizmetini fiilen yapmış olma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1982

Anayasası'nın

76

. maddesindeki güncel seçilme yeterliliği şartlarını inceleyin.

Vatandaşlık, yaş (

18

), öğrenim (ilkokul), kısıtlı olmama ve adli sicil şartları tespit edilir.

Anayasal şartların güncel hallerini (özellikle

2017

sonrası) bilmek hatalı ifadeyi bulmak için gereklidir.

Askerlik şartına ilişkin ifadeyi değerlendirin.

Mevcut düzenlemede 'fiilen askerlik yapmış olma' değil, 'askerlikle ilişiği bulunmama' (tecilli olma, muaf olma vb.) şartı aranmaktadır.

2017

değişikliği ile askerlik şartı esnetilerek gençlerin katılımı kolaylaştırılmıştır.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

Question 24Question →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler ve mevcut seçim mevzuatı hükümleri çerçevesinde, milletvekili seçilme yeterliliği ve adaylık sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Askerlik çağına gelmiş yükümlülerin aday olabilmesi için askerlik hizmetini fiilen yerine getirmiş olmaları veya bu hizmetten muaf tutulmuş olmaları şarttır; askerlik ertelemesi (tecil) adaylık için yeterli bir hukuki statü sağlamaz.

Taksirli suçlar kapsam dışı kalmak üzere, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar, cezaları infaz edilmiş olsa dahi seçilme yeterliliğine sahip değildirler.

Zimmet, irtikap, rüşvet ve kaçakçılık gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanlar, bu suçlar nedeniyle özel veya genel affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.

Kamu kurum ve kuruluşlarında 'işçi' statüsünde çalışan personel, milletvekili adayı olabilmek için görevinden istifa etmek zorunda olan 'kamu görevlileri' listesinde yer almaz.

Silahlı Kuvvetler mensupları ile hâkimler ve savcılar, görevlerinden çekilmedikçe aday olamazlar ve seçilemezler; bu kişilerin adaylıktan sonra eski görevlerine dönme hakları da bulunmamaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Askerlik çağına gelmiş yükümlülerin aday olabilmesi için askerlik hizmetini fiilen yerine getirmiş olmaları veya bu hizmetten muaf tutulmuş olmaları şarttır; askerlik ertelemesi (tecil) adaylık için yeterli bir hukuki statü sağlamaz.

Answer

Askerlik çağına gelmiş yükümlülerin askerlik ertelemesinin adaylık için yeterli olmadığını savunan ifade yanlıştır; çünkü 2017 değişikliği sonrası 'ilişiği olmamak' ibaresi tecili de kapsamaktadır.

Doğru cevap olan seçenekteki ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikle askerlik şartı 'ilişiği bulunmamak' şeklinde esnetilmiştir. Bu yasal düzenleme uyarınca askerlik hizmetini fiilen yapmamış olsa bile yasal erteleme (tecil) hakkını kullanan kişiler milletvekili adayı olabilir ve seçilebilirler.

Step-by-Step Solution

Askerlik şartındaki 2017 değişikliğini analiz etme

Eski metindeki 'askerliğini yapmış olmak' ibaresi yerine 'askerlikle ilişiği bulunmamak' ibaresi getirilmiştir.

Bu değişiklik, sadece askerliği bitirenleri değil, muaf olanları ve yasal olarak erteletenleri (tecilli) de seçilme yeterliliğine dahil etmek için yapılmıştır.

Mahkûmiyet ve af durumlarını değerlendirme

Taksirli suçlar hariç 1 yıl kuralı ve yüz kızartıcı suçlarda 'af' durumunun yeterliliği geri getirmediği bilgisi doğrulanmıştır.

Anayasa m. 76, bazı suç türlerini (yüz kızartıcı suçlar, terör vb.) kesin engel olarak belirlemiş ve affın bu engeli kaldırmayacağını açıkça hükme bağlamıştır.

Adaylık için istifa etmesi gereken kamu görevlilerini inceleme

Hâkimler, savcılar, yüksek yargı organları mensupları, TSK mensupları, memurlar ve öğretim elemanlarının istifası zorunludur ancak işçiler kapsam dışıdır.

2839 sayılı Kanun m. 18, hizmetin niteliği gereği işçi sayılanları bu zorunluluktan muaf tutmuştur.

Key Concept

1982 Anayasası Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

Question 25Question →

1982 Anayasası'nın $76$ . maddesi ile düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği şartları ve $2017$ anayasa değişiklikleri sonrası yürürlüğe giren güncel seçim mevzuatı hükümleri dikkate alındığında; aşağıdaki özelliklere sahip kişilerden hangisinin milletvekili adayı olması hukuken mümkündür?

Taksirli bir suçtan dolayı

3

yıl hapis cezasına mahkûm olmuş ve cezasının infazı tamamlanmış olan bir kişi

Hırsızlık suçundan dolayı

6

ay hapis cezası almış ancak suçun işlendiği tarihten sonra çıkarılan bir genel af ile adli sicil kaydı silinmiş olan bir kişi

Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen askerlik şubesinden herhangi bir erteleme veya muafiyet kararı almamış olan

23

yaşındaki bir kişi

Kasıtlı bir suçtan dolayı

14

ay hapis cezası alan ancak mahkemece bu cezası adli para cezasına çevrilerek infaz edilen bir kişi

Mevcut görevinden istifa etmeksizin bir siyasi partiye milletvekili aday adaylığı başvurusunda bulunan bir hâkim veya savcı

Show answer & explanation

Answer: Taksirli bir suçtan dolayı $3$ yıl hapis cezasına mahkûm olmuş ve cezasının infazı tamamlanmış olan bir kişi

Answer

Taksirli bir suçtan dolayı hapis cezası alan kişi, ceza süresi ne olursa olsun seçilme yeterliliğine sahiptir.

Doğru ifadeye göre taksirli suçlar, milletvekili seçilme engelini belirleyen süre sınırlarının tamamen dışındadır. Dolayısıyla, bir kişi taksirli bir suçtan dolayı

3

yıl, hatta

10

yıl hapis cezası alsa bile, bu durum onun milletvekili seçilmesine engel teşkil etmez.

Step-by-Step Solution

Taksirli suçların istisnasını kontrol etme

Anayasa'nın

76

. maddesine göre taksirli suçlar, seçilme engelini belirleyen bir yıllık hapis cezası sınırı kapsamı dışındadır.

Kasıtlı olmayan (taksirli) eylemlerin siyasi haklardan mahrumiyet doğurmaması ilkesi esastır.

Yüz kızartıcı suçlarda af etkisini değerlendirme

Hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet gibi suçlar affa uğrasa bile seçilme engelini kalıcı hale getirir.

Kamu vicdanı ve devlet yönetimine duyulan güvenin korunması amaçlanır.

Askerlik durumundaki 'ilişiği bulunmamak' kavramını analiz etme

2017

sonrası 'askerliğini yapmış olmak' şartı yerine 'askerlikle ilişiği bulunmamak' şartı gelmiştir; ancak yasal ertelemesi (tecil) olmayanlar aday olamaz.

Askerlik çağına gelen bir bireyin yasal bir statü (erteleme, muafiyet veya terhis) içinde olması gerekir.

Hapis cezasının niteliğini ve süresini inceleme

Kasıtlı bir suçtan alınan

1

yıl (

12

ay) veya üzeri hapis cezası, paraya çevrilse dahi seçilme yeterliliğini kaybettirir.

Önemli olan hükmedilen ceza süresidir, infaz yöntemi bu anayasal engeli değiştirmez.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Suç Kategorileri

Question 26Question →

1982 Anayasası'nın 76. maddesinde milletvekili seçilme yeterliliği ve bu hakka sahip olabilmek için gerekli şartlar ile engeller ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, milletvekili seçilme yeterliliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kısıtlı olanlar ile kamu hizmetinden yasaklı olanların milletvekili seçilmesi mümkün değildir.

En az ilkokul mezunu olmayan kişiler milletvekili seçilme hakkına sahip değildir.

Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.

Zimmet, rüşvet, hırsızlık ve kaçakçılık gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler.

Hâkimler, savcılar ve yüksek yargı organları mensupları görevlerinden çekilmedikçe aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler.

Show answer & explanation

Answer: Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.

Answer

Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanların affa uğramış olsalar dahi seçilemeyeceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu tür genel suçlarda af, seçilme engelini ortadan kaldırır.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır; çünkü 1982 Anayasası'na göre taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giyenlerin milletvekili seçilememesi 'affa uğramamış olma' koşuluna bağlıdır. Eğer kişi affa uğramışsa ve işlediği suç yüz kızartıcı suçlar (zimmet, rüşvet, sahtecilik vb.) veya terör suçları gibi özel olarak belirtilenlerden biri değilse, milletvekili seçilebilir. Seçenekteki ifade ise hiçbir ayrım yapmadan affın engeli kaldırmayacağını söyleyerek genel kuralı hatalı yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1982 Anayasası'nın 76. maddesindeki seçilme engellerini analiz etme

Hapis cezalarıyla ilgili iki temel ayrım tespit edilir: Süreye bağlı engel ve suçun niteliğine bağlı engel.

Anayasa'nın hangi durumlarda affı geçerli sayıp saymadığını anlamak için bu ayrım kritiktir.

Hapis cezası süresine bağlı engeli inceleme

Taksirli suçlar hariç, toplam 1 yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar kural olarak seçilemezler; ancak bu durum 'affa uğramamış olma' şartına bağlıdır.

Genel suçlarda alınan hapis cezaları af ile silinebilir ve seçilme hakkı geri döner.

Suçun niteliğine bağlı engeli inceleme

Zimmet, rüşvet, hırsızlık gibi yüz kızartıcı suçlar ile terör suçlarında 'affa uğramış olsalar bile' seçilemeyecekleri hükme bağlanmıştır.

Bu suçlar, toplum vicdanında bıraktığı ağır hasar nedeniyle ömür boyu engel teşkil eder.

Yanlış yargıyı belirleme

Toplam 1 yıl hapis cezası alan her hükümlünün affa rağmen seçilemeyeceği iddiası, suçun niteliğini (yüz kızartıcı olup olmamasını) göz ardı ettiği için hatalıdır.

Seçilme yeterliliği kurallarındaki istisnai durumlar doğru ayırt edilmelidir.

Key Concept

Milletvekili seçilme yeterliliğinde adli sicil ve af ilişkisi

Hints

Anayasa'da hapis cezalarıyla ilgili engellerde suçun niteliği (yüz kızartıcı olup olmaması) ve süresi (1 yıl) arasında bir ayrım yapıldığına dikkat edin.

Hangi suçların af çıksa dahi milletvekilliğine asla engel olmaya devam ettiğini hatırlayın: Terör suçları ve yüz kızartıcı suçlar.

Bir yıl veya daha fazla hapis cezası alan biri, eğer suçu 'yüz kızartıcı' bir suç değilse, özel veya genel bir af ile tekrar seçilme hakkını kazanabilir mi?

Practice More

Milletvekili seçilme yeterliliği ile cumhurbaşkanı seçilme şartlarını (özellikle eğitim ve yaş farkı) karşılaştırarak çalışın.

Estimated Time:1m 30s

Question 27Question →

1982 Anayasası’nın 76. maddesinde düzenlenen “Milletvekili Seçilme Yeterliliği” hükümleri ve bu hükümlerdeki istisnalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir kişinin milletvekili seçilmesine engel teşkil eden bir durum değildir?

Taksirli suçlar hariç, kasten işlenen bir suçtan dolayı toplam 1 yıl 4 ay hapis cezasına hüküm giymiş olup bu cezası genel af ile ortadan kaldırılmış olanlar

Taksirli bir suçtan dolayı toplam 3 yıl hapis cezasına mahkûm edilen ve mahkûmiyet kararı kesinleşmiş olanlar

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamasına rağmen, savurganlığı (müsriflik) nedeniyle mahkemece hakkında kısıtlılık kararı verilmiş olanlar

Okuma yazma bilmesine karşın herhangi bir ilkokul diplomasına veya bitirme belgesine sahip olmayanlar

Zimmet veya irtikâp suçundan mahkûmiyet alıp cezası mahkemece ertelenmiş (tecil edilmiş) olanlar

Show answer & explanation

Answer: Taksirli bir suçtan dolayı toplam 3 yıl hapis cezasına mahkûm edilen ve mahkûmiyet kararı kesinleşmiş olanlar

Answer

Taksirli bir suçtan dolayı mahkûmiyet alanlar, ceza süresi ne olursa olsun milletvekili seçilme hakkına sahiptirler.

Anayasa'nın 76. maddesi uyarınca milletvekili seçilme yeterliliği düzenlenirken 'taksirli suçlar' açıkça istisna tutulmuştur. Taksirli bir suçtan dolayı (örneğin trafik kazası sonucu birinin yaralanması veya ölmesi) mahkûm olan bir kişi, aldığı cezanın süresi ne olursa olsun milletvekili seçilebilir. Bu durum, kasten işlenen suçlar için geçerli olan '1 yıl veya daha fazla hapis' kuralının dışındadır.

Step-by-Step Solution

Seçilme yeterliliğinin genel şartlarını analiz et.

18 yaş, Türk vatandaşlığı ve en az ilkokul mezuniyeti gibi temel şartlar belirlendi.

Yeterliliğin temel yasal çerçevesini kurmak için gereklidir.

Adli sicil ve mahkûmiyet durumlarının seçilme hakkına etkisini değerlendir.

Taksirli suçların, Anayasa'nın 76. maddesindeki kısıtlamalardan (1 yıl kuralı ve af kapsamı) muaf tutulduğu saptandı.

Anayasa'daki 'taksirli suçlar hariç' ifadesi, bu suç türünü süreden bağımsız kılar.

Af ve erteleme (tecil) gibi hukuki kurumların seçilme yeterliliği üzerindeki etkisini incele.

Kasten işlenen 1 yıl üzeri suçların ve yüz kızartıcı suçların affa uğrasa dahi engel teşkil ettiği, ertelemenin ise bu engeli kaldırmadığı anlaşıldı.

Affın seçilme yeterliliği üzerindeki etkisinin her suç tipi için aynı olmadığını ayırt etmek gerekir.

Kısıtlılık (interdiction) durumunun seçilme yeterliliği ile ilişkisini kur.

Kısıtlı olmanın, suçun niteliğinden bağımsız olarak adaylığa engel olduğu netleştirildi.

Anayasa metninde 'kısıtlı olmayanlar' ifadesi genel bir şart olarak sunulmuştur.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Taksirli Suç İstisnası

Estimated Time:2m 30s

Question 28Question →

$1982$ Anayasası'nın "Milletvekili seçilme yeterliliği" başlıklı $76$ . maddesi ve ilgili seçim mevzuatı hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; adaylık şartları ve seçilme engelleri hakkında aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?

Askerlik çağına gelmiş bir yükümlünün aday olabilmesi için askerlik hizmetini fiilen tamamlamış veya bu hizmetten muaf tutulmuş olması şarttır; askerlik hizmetinin tecil edilmiş olması seçilme yeterliliği için uygun kabul edilmez.

Anayasa’da tahdidi olarak sayılan yüz kızartıcı suçlardan biriyle mahkûm olan bir kimse, bu mahkûmiyeti genel veya özel affa uğramış olsa dahi milletvekili seçilemez.

Kamu kurum ve kuruluşlarında "işçi" statüsüyle çalışanların, milletvekili adayı olabilmek için görevlerinden istifa etme veya emeklilik isteğinde bulunma zorunlulukları bulunmamaktadır.

Anayasa'nın güncel metni uyarınca milletvekili seçilebilmek için adayların en az lise veya dengi bir ortaöğretim kurumundan mezun olduklarını belgelemeleri anayasal bir zorunluluktur.

Taksirli bir suçtan dolayı toplamda

15

ay hapis cezasına hüküm giyen bir kişi, ceza süresi kasıtlı suçlar için öngörülen

1

yıllık sınırı aştığı gerekçesiyle milletvekili seçilme yeterliliğini kaybeder.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa’da tahdidi olarak sayılan yüz kızartıcı suçlardan biriyle mahkûm olan bir kimse, bu mahkûmiyeti genel veya özel affa uğramış olsa dahi milletvekili seçilemez.

Answer

Anayasa’da sayılan yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanların, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemeyeceklerini belirten ifade doğrudur.

Anayasa'nın

76

. maddesine göre; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma gibi suçlardan hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler. Bu hüküm, bu suç tipleri için seçilme engelinin mutlak olduğunu ve hiçbir af türüyle (genel veya özel) ortadan kaldırılamayacağını ifade eder.

Step-by-Step Solution

1982

Anayasası m.

76

kapsamındaki seçilme yeterliliği şartlarını incelemek.

Milletvekili seçilebilmek için

18

yaşını doldurmuş olmak, en az ilkokul mezunu olmak ve askerlikle ilişiği bulunmamak gibi şartlar tespit edildi.

Genel şartların doğruluğunu teyit etmek.

Adli sicil engellerini ve affın etkisini analiz etmek.

Taksirli suçlar hariç toplam

1

yıl veya daha fazla hapis cezası alanların engelli olduğu, ancak yüz kızartıcı suçlarda (hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet vb.) affın engeli kaldırmadığı görüldü.

Özel suç tiplerinin anayasal istisnasını belirlemek.

Kamu görevlileri ve askerlik durumuna dair istisnaları değerlendirmek.

Kamu işçilerinin istifa zorunluluğu olduğu ve askerlikte 'tecil' durumunun adaylığa engel olmadığı saptandı.

Diğer seçeneklerdeki teknik hataları ayıklamak.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Engelleri ve Affın Etkisi

Practice More

Milletvekilliğinin sona erme halleri ile seçilme yeterliliği arasındaki 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûm olma' ilişkisini inceleyiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 29Question →

1982 Anayasası ve ilgili seçim mevzuatı uyarınca, milletvekili seçilebilmek için adayların hem genel niteliklere sahip olmaları hem de seçilmeye engel teşkil eden durumlardan arınmış olmaları gerekmektedir.

Buna göre, aşağıda durumları belirtilen aday adaylarından hangisinin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olduğu söylenemez?

Lise mezunu olan ve üniversite eğitimi devam ettiği için askerlik hizmeti henüz tecil edilmiş (ertelenmiş) olan 20 yaşındaki bir kişi

Kasten işlediği bir suçtan dolayı toplam 15 ay hapis cezasına mahkum edilen ancak bu cezası hakkında genel af ilan edilen bir kişi

Bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) 'işçi' statüsünde çalışan ve milletvekili adaylığı için görevinden istifa etmemiş olan bir kişi

Taksirli bir suçtan dolayı iki yıl hapis cezasına hüküm giymiş olan ve bu cezası hakkında herhangi bir af kararı bulunmayan bir kişi

Geçmişte dolandırıcılık suçundan mahkumiyet alan ancak daha sonra hakkında özel af çıkarılarak cezası kaldırılan bir kişi

Show answer & explanation

Answer: Geçmişte dolandırıcılık suçundan mahkumiyet alan ancak daha sonra hakkında özel af çıkarılarak cezası kaldırılan bir kişi

Answer

Dolandırıcılık suçundan mahkumiyet alan ancak özel af ile cezası kaldırılan kişinin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olduğu söylenemez.

1982 Anayasası'nın 76. maddesine göre; zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler. Bu nedenle dolandırıcılık suçundan mahkum olan kişi, özel af almış olsa dahi aday olamaz.

Step-by-Step Solution

Yaş, eğitim ve askerlik kriterlerinin değerlendirilmesi

20 yaş (18+), lise mezunu (ilkokul+) ve tecilli askerlik (ilişiği bulunmamak) şartları sağladığı için bu durumdaki kişi seçilebilir.

Milletvekili seçilme yaşının 18'e düşürülmesi ve askerlik için sadece ilişiği bulunmamak şartının aranması nedeniyle.

Kasıtlı ve taksirli suç ayrımının yapılması

Taksirli suçlardan alınan cezalar süresi ne olursa olsun engel değildir; kasten işlenen 1 yıl üzerindeki cezalar ise genel af ile temizlenebilir.

Anayasa'da taksirli suçların açıkça istisna tutulması ve yüz kızartıcı olmayan suçlarda affın seçilme engelini kaldırması nedeniyle.

Kamu görevlilerinin istifa zorunluluğu kapsamının kontrol edilmesi

Kamu kurumlarındaki memurlar istifa etmelidir ancak 'işçi' statüsündekiler görevlerinden ayrılmadan aday olabilirler.

Anayasa'nın 76. maddesinin son fıkrasında işçi niteliği taşıyanların kapsam dışı bırakılması nedeniyle.

Yüz kızartıcı suçlar ve af ilişkisinin incelenmesi

Dolandırıcılık, hırsızlık, rüşvet gibi suçlar 'affa uğramış olsalar bile' seçilmeye mutlak engeldir.

Anayasa'nın yüz kızartıcı suçlar için getirdiği 'mutlak yasak' ilkesi nedeniyle.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Affın Etkisi

Hints

Anayasa'da bazı suçlar için affın dahi seçilme engelini kaldırmayacağı özel olarak belirtilmiştir.

Dolandırıcılık, hırsızlık ve rüşvet gibi 'yüz kızartıcı' olarak nitelendirilen suçların hukuki sonuçlarını hatırlayın.

Taksirli suçlar kapsam dışıdır, genel suçlarda af engeli kaldırır; ancak yüz kızartıcı suçlarda af bir işe yaramaz.

Practice More

Seçilme yeterliliği ile milletvekilliğinin sona erme nedenleri arasındaki farkları karşılaştırmak konuyu pekiştirmenize yardımcı olabilir.

Estimated Time:2m 0s

Question 300% of students answered this correctlyQuestion →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği hükümleri çerçevesinde, adaylık başvuruları incelenen aşağıdaki kişilerden hangisinin durumu, seçilme yeterliliği önünde anayasal bir engel teşkil etmektedir?

22

yaşında, ilkokul mezunu olan ve kamu kurumunda "işçi" statüsünde görev yapan kişi

Geçmişte "sahtecilik" suçundan mahkûm olan ancak sonradan çıkarılan genel af ile mahkûmiyeti sonlanan kişi

19

yaşında olup askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen üniversite eğitimi nedeniyle askerliği tecil edilmiş olan kişi

Taksirli bir suçtan dolayı toplamda

2

yıl hapis cezasına çarptırılmış ve cezasını infaz etmiş olan kişi

30

yaşında, ortaokul mezunu olup herhangi bir adli sicil kaydı bulunmayan Türk vatandaşı

Show answer & explanation

Answer: Geçmişte "sahtecilik" suçundan mahkûm olan ancak sonradan çıkarılan genel af ile mahkûmiyeti sonlanan kişi

Answer

Geçmişte sahtecilik suçundan mahkûm olan ancak sonradan çıkarılan genel af ile mahkûmiyeti sonlanan kişi, anayasal olarak milletvekili seçilemez.

Doğru yanıt olan durum,

1982

Anayasası'nın

76

. maddesinde belirtilen mutlak yasaklar kapsamına girmektedir. Sahtecilik, zimmet, hırsızlık ve rüşvet gibi suçlar yüz kızartıcı suçlar olarak tanımlanmış olup bu suçlardan hüküm giyenlerin affa uğrasalar dahi milletvekili seçilemeyecekleri açıkça hükme bağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

Genel şartların (Yaş, Eğitim, Askerlik) kontrol edilmesi

18

yaş, en az ilkokul mezuniyeti ve askerlikle ilişiğin bulunmaması şartları sağlandığı için bu açılardan bir engel bulunmadığı görülür.

Anayasal seçilme yeterliliğinin temel unsurlarını doğrulamak için.

Adli sicil kaydındaki suç türünün incelenmesi

"Sahtecilik" suçunun Anayasa'nın

76

. maddesinde sayılan "yüz kızartıcı suçlar" kapsamında olduğu tespit edilir.

Her suçun seçilme yeterliliğine etkisi aynı değildir; bazı suçlar mutlak engeldir.

Affın yüz kızartıcı suçlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

Yüz kızartıcı suçlarda affa uğramış olmanın seçilme engelini kaldırmadığı sonucuna varılır.

Anayasa metninde bu tür suçlar için "affa uğramış olsalar bile" ibaresi açıkça yer almaktadır.

Key Concept

Yüz Kızartıcı Suçlarda Af ve Seçilme Yeterliliği İlişkisi

Hints

Anayasa'nın

76

. maddesinde sayılan 'yüz kızartıcı suçlar' listesini ve bu suçların 'af' ile olan ilişkisini hatırlayınız.

Practice More

Seçilme yeterliliğini engelleyen diğer suç türlerini ve istifa etmesi zorunlu olan kamu görevlilerini listeleyerek çalışmanızı pekiştirin.

Estimated Time:50s

Question 31Question →

Milletvekili adaylığı için hazırlık yapan Bay (D) ile ilgili bilinenler şunlardır:
- $20$ yaşındadır.
- Bir devlet üniversitesinden mezun olmuştur.
- Askerlik hizmeti, eğitimi nedeniyle $2$ yıl süreyle tecil edilmiştir (ertelenmiştir).
- Geçmişte işlediği 'taksirli' (kusurlu) bir suçtan dolayı kesinleşmiş $18$ ay hapis cezası bulunmaktadır.

$1982$ Anayasası'na göre, diğer tüm şartları taşıdığı varsayıldığında Bay (D)'nin milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kasten işlenen suçlarda olduğu gibi,

1

yıldan fazla hapis cezası aldığı için aday olamaz.

Milletvekili seçilebilmek için askerlik hizmetini fiilen yapmış olma şartı bulunduğundan adaylığı reddedilir.

25

yaşını doldurmadığı için milletvekili seçilme yeterliliğine sahip değildir.

Hakkındaki mahkûmiyet 'taksirli' bir suça ilişkin olduğu ve askerlikle ilişiği bulunmadığı için aday olabilir.

Üniversite mezunu olması bir avantaj olsa da, kısıtlı adaylar sınıfına girdiği için seçilme hakkı yoktur.

Show answer & explanation

Answer: Hakkındaki mahkûmiyet 'taksirli' bir suça ilişkin olduğu ve askerlikle ilişiği bulunmadığı için aday olabilir.

Answer

Bay (D), taksirli suçlarda hapis süresi sınırı olmaması, askerlikle ilişiğinin bulunmaması (tecilli olması) ve yaş/eğitim şartlarını karşılaması nedeniyle milletvekili adayı olabilir.

Milletvekili seçilme yeterliliğinde en kritik ayrım kasten işlenen suçlar ile taksirli suçlar arasındadır. Taksirli suçlarda ceza süresi ne kadar olursa olsun (soruda verilen

18

ay gibi) seçilmeye engel değildir. Ayrıca aday

18

yaşını doldurmuş, ilkokuldan daha yüksek bir dereceden mezun olmuş ve askerlikle ilişiğini (tecil yoluyla) kesmiştir. Bu durumda adaylığının önünde yasal bir engel bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Yaş şartını kontrol et.

20

yaşındadır.

Anayasa'ya göre

18

yaşını dolduran her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir.

Eğitim şartını analiz et.

Üniversite mezunudur.

Milletvekili olabilmek için 'en az ilkokul mezunu' olmak yeterlidir.

Askerlik durumunu değerlendir.

Tecilli (ertelenmiş) durumdadır.

2017

değişikliğiyle şart 'askerlikle ilişiği bulunmamak' olarak güncellenmiştir. Tecilli olmak, ilişik bulunmadığı anlamına gelir.

Adli sicil ve mahkûmiyet süresini incele.

18

ay 'taksirli' hapis cezası vardır.

Kasten işlenen suçlarda

1

yıl sınırı varken, taksirli suçlar süreye bakılmaksızın engel teşkil etmez.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği İstisnaları

Hints

Askerlik şartındaki 'ilişiği bulunmamak' ifadesinin ne anlama geldiğini düşünün.

Anayasa'nın

76

. maddesindeki mahkûmiyet süresi sınırının hangi suç türlerini 'hariç' tuttuğuna dikkat edin.

Taksirli suçlar süresi ne olursa olsun engel değildir ve 2017 değişikliğiyle seçilme yaşı 18'e indirilmiştir.

Practice More

Kamu görevlilerinin milletvekili adaylığı için görevlerinden çekilme zorunluluğu olan durumları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 32Question →

$1982$ Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Milletvekili adayı olabilmek için askerlik hizmetini fiilen tamamlamış olmak zorunludur.

Askerlik hizmetini yapmamış ancak askerlikle ilişiği bulunmayan kişiler milletvekili seçilebilirler.

Taksirli suçlardan dolayı toplam

1

yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar milletvekili seçilemezler.

Milletvekili seçilebilmek için en az lise veya dengi bir okuldan mezun olma şartı aranır.

Yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, özel af ile hukuki sonuçları ortadan kalktığı takdirde aday olabilirler.

Show answer & explanation

Answer: Askerlik hizmetini yapmamış ancak askerlikle ilişiği bulunmayan kişiler milletvekili seçilebilirler.

Answer

Askerlik hizmetini fiilen yerine getirmemiş olsa dahi, askerlikle ilişiği bulunmayan (tecilli veya muaf) kişiler milletvekili seçilebilirler.

Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'da yer alan 'askerlikle ilişiği bulunmamak' şartını tam olarak karşılar. Bu düzenleme sayesinde askerlik çağına gelmiş ancak tecil hakkını kullanan veya çeşitli nedenlerle askerlikten muaf tutulan vatandaşlar da yasama organında görev alabilirler.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın

76

. maddesindeki seçilme yeterliliği şartlarını gözden geçir.

Şartlar:

18

yaş, en az ilkokul mezuniyeti, kısıtlı olmamak, askerlikle ilişiği bulunmamak ve belirli suçlardan mahkum olmamaktır.

Adayın hukuki statüsünü belirleyen temel metin Anayasa'dır.

Askerlik şartındaki 'ilişiği bulunmamak' ibaresini analiz et.

Bu ibare; askerliğini yapmış olanları, muaf tutulanları ve yasal olarak tecil (erteleme) hakkı kullananları kapsar.

Güncel düzenleme, askerliğini fiilen yapma zorunluluğunu kaldırmıştır.

Diğer seçeneklerdeki kısıtlamaları (öğrenim düzeyi, taksirli suçlar, af durumu) değerlendir.

Lise mezuniyeti gerekmez (ilkokul yeterli), taksirli suçlar engel değildir ve yüz kızartıcı suçlarda af engelini kaldırmaz.

Hatalı bilinen genel kanıları eleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

Hints

Askerlik şartının sadece 'tamamlamış olmayı' mı yoksa 'hukuken engeli olmamayı' mı ifade ettiğine dikkat edin.

Öğrenim şartı en alt düzey (ilkokul) olarak belirlenmiştir ve taksirli suçlar her zaman bir istisnadır.

2017

değişikliği ile 'askerliğini yapmış olmak' ibaresi 'askerlikle ilişiği bulunmamak' olarak güncellenmiştir.

Practice More

Milletvekilliğinin kazanılması ve yemin süreci ile ilgili kuralları inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 33Question →

$1982$ Anayasası uyarınca milletvekili seçilme yeterliliği; yaş, öğrenim düzeyi, adli sicil ve askerlik durumu gibi çeşitli kriterlerin bir arada sağlanmasını gerektirir. Anayasal düzenlemeye göre bazı engeller af kapsamına girse dahi seçilme yeterliliğini kalıcı olarak ortadan kaldırırken, bazı adli durumlar seçilme yeterliliğine engel teşkil etmemektedir.

Aşağıdaki tabloda beş farklı kişinin milletvekili adaylığı sürecindeki güncel durumları verilmiştir:

Kişi	Yaş	Öğrenim Durumu	Adli Sicil / Hukuki Durum
Ahmet	$25$	Lise	Taksirli bir suçtan dolayı $2$ yıl hapis cezasına hüküm giymiştir.
Berk	$19$	İlkokul	Kasten işlediği bir suçtan $14$ ay hapis cezası almış, ancak genel af ile affedilmiştir.
Can	$30$	Yüksek Lisans	"İnancı kötüye kullanma" suçundan $2$ ay hapis cezasına mahkûm olmuştur.
Deniz	$22$	Ortaokul	Askerlik hizmetinden muaf değildir ve mevcut bir tecil/erteleme kaydı bulunmamaktadır.
Elif	$28$	İlkokul	Hakkında mahkemece verilmiş bir kısıtlılık (vasi tayini) kararı bulunmaktadır.

Buna göre, tabloda belirtilen kişilerden hangisinin mevcut durumu milletvekili seçilmesine engel teşkil etmez?

Ahmet

Berk

Can

Deniz

Elif

Show answer & explanation

Answer: Ahmet

Answer

Tabloda durumu belirtilen kişilerden sadece Ahmet milletvekili seçilme yeterliliğine sahiptir; çünkü taksirli suçlardan alınan cezalar süreye bakılmaksızın engel değildir.

Doğru cevap olan Ahmet'in durumu incelendiğinde; 25 yaşında olması (18 yaş şartı), lise mezunu olması (ilkokul şartı) ve cezasının 'taksirli' bir suçtan olması nedeniyle anayasal bir engel taşımadığı görülür. Anayasa'nın 76. maddesi taksirli suçları kasten işlenen suçların sınırlamalarından (1 yıl kuralı) muaf tutmuştur.

Step-by-Step Solution

Kişilerin yaş ve öğrenim durumlarını kontrol etme

Tüm adaylar 18 yaşını doldurmuş ve en az ilkokul mezunudur; bu temel şartlar sağlanmaktadır.

Anayasal asgari şartlar 18 yaş ve ilkokul mezuniyetidir.

Adli sicil ve hukuki engellerin analiz edilmesi

Taksirli suçtan 2 yıl alan kişi (Ahmet) hariç diğer adayların sicilinde kalıcı engeller bulunmaktadır.

Anayasa m. 76 uyarınca taksirli suçlar engel dışıdır; ancak 1 yıl üzeri kasten mahkûmiyet (Berk), yüz kızartıcı suç (Can) ve kısıtlılık (Elif) engeldir.

Askerlik durumunun değerlendirilmesi

Askerlikle ilişiği olan (Deniz) adayın başvurusu reddedilir.

Anayasa, askerlikle ilişiği bulunmamayı şart koşar.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği İstisnaları

Hints

Anayasa'nın 76. maddesindeki 'taksirli suçlar hariç' ifadesine dikkat edin.

Kasten işlenen suçlar ile yüz kızartıcı suçların af karşısındaki durumlarını karşılaştırın.

Affın; kasten 1 yıl üzeri cezaları ve hırsızlık, dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardaki engeli kaldırmadığını, ancak taksirli suçların zaten en başından engel olmadığını hatırlayın.

Practice More

Milletvekilliğinin kazanılması ve yemin süreci ile ilgili anayasal süreleri gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 34Question →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği hükümleri dikkate alındığında, aşağıda hukuki geçmişine dair bilgi verilen kişilerden hangisinin milletvekili seçilmesi önünde anayasal bir engel bulunmaktadır?

Taksirli bir suçtan dolayı

20

ay hapis cezasına mahkum edilmiş ve bu cezası infaz edilmiş olan bir kişi

Kasten işlediği bir suçtan dolayı

9

ay hapis cezasına çarptırılmış ve cezası ertelenmiş (tecil edilmiş) olan bir kişi

Hakkında verilen kısa süreli hapis cezası, mahkemece 'adli para cezasına' çevrilmiş olan ve bu cezayı ödeyen bir kişi

Kamu görevinden bir disiplin soruşturması neticesinde ihraç edilen ve memuriyet haklarını kaybeden bir kişi

'Sahtecilik' suçundan dolayı

6

ay hapis cezasına mahkum olmuş, ancak daha sonra yayımlanan bir genel af kapsamına alınmış olan bir kişi

Show answer & explanation

Answer: 'Sahtecilik' suçundan dolayı $6$ ay hapis cezasına mahkum olmuş, ancak daha sonra yayımlanan bir genel af kapsamına alınmış olan bir kişi

Answer

Sahtecilik gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, süreye bakılmaksızın ve af kapsamına alınsalar dahi milletvekili seçilemezler.

Doğru cevap, yüz kızartıcı suçların (sahtecilik, hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet vb.) anayasal statüsünü yansıtmaktadır.

1982

Anayasası'nın

76

. maddesine göre; sahtecilik gibi suçlardan hüküm giyenler, aldıkları ceza miktarı ne kadar az olursa olsun (örneğin

1

gün bile olsa) ve bu cezalar bir genel veya özel af ile ortadan kaldırılsa dahi ömür boyu milletvekili seçilme yeterliliğini kaybederler.

Step-by-Step Solution

Suçun niteliğini analiz etme

Seçeneklerdeki suçlar 'taksirli', 'kasten' ve 'yüz kızartıcı' olarak ayrıştırılır.

Anayasa, suç türüne göre farklı yeterlilik sınırları belirlemiştir.

Ceza sürelerini ve infaz durumlarını değerlendirme

Taksirli suçlarda süre sınırı yoktur; kasten suçlarda sınır

1

yıldır; yüz kızartıcı suçlarda ise süre önemsizdir.

Anayasa

76

. maddeye göre kasten işlenen suçlarda

1

yıl sınırı, yüz kızartıcı suçlarda ise mutlak engel kuralı geçerlidir.

Af ve disiplin cezası durumunu inceleme

Yüz kızartıcı suçlarda af engeli kaldırmazken, disiplin cezaları milletvekilliği için engel sayılmaz.

Anayasa metninde yüz kızartıcı suçlar için 'affa uğramış olsalar bile' ibaresi açıkça yer almaktadır.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Engelleri (Adli Sicil ve Disiplin Kaydı)

Hints

Anayasa'nın hangi suç türlerini 'affa uğramış olsalar bile' seçilmeye engel olarak saydığını hatırlayın.

Kasten işlenen suçlardaki

1

yıllık süre sınırı ile yüz kızartıcı suçlardaki mutlak engel arasındaki farka odaklanın.

Sahtecilik, hırsızlık ve rüşvet gibi suçlar 'yüz kızartıcı suç' kategorisindedir ve bu suçlarda af, seçilme hakkını geri getirmez.

Practice More

Milletvekili adaylığı için görevinden çekilmesi gereken kamu görevlileri ve bu kişilerin seçilemedikleri takdirde görevlerine dönüp dönemeyecekleri konusunu inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken suçları 'Taksirli' (Engel değil), 'Kasten > 1 yıl' (Engel) ve 'Yüz Kızartıcı' (Süre ve af gözetmeksizin engel) şeklinde üçlü bir tabloya ayırarak elediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 35Question →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki mahkûmiyet durumlarından hangisi, ilgili kişi affa uğramış olsa dahi milletvekili seçilmesine mutlak bir engel teşkil eder?

Kasten işlenen bir suçtan dolayı toplam

2

yıl hapis cezası almış olmak

Taksirli suçlardan dolayı toplam

3

yıl hapis cezası almış olmak

Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçundan mahkûm olmak

Taksirli bir fiil sonucu ölüme sebebiyet verme suçundan hüküm giymek

Kamu görevini ihmal etme suçundan dolayı

1

yıl

6

ay hapis cezası almış olmak

Show answer & explanation

Answer: Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçundan mahkûm olmak

Answer

Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçundan mahkûm olmak

Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçu,

1982

Anayasası'nın

76

. maddesinde açıkça sayılan ve mahkûmiyet halinde kişi affa uğrasa bile milletvekili seçilmesine engel teşkil eden özel suçlar kategorisinde yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın

76

. maddesindeki adli sicil şartlarını analiz et

Milletvekili seçilmek için kasten işlenen suçlardan toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak gerekir.

Genel kuralın sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Affın etkisini değerlendir

Genel kural kapsamındaki mahkûmiyetler af ile kalkarken, bazı özel suçlar af kapsamı dışında tutulmuştur.

Soru kökündeki 'affa uğramış olsa dahi' ifadesinin hukuki karşılığını bulmak için gereklidir.

Anayasa'da sayılan 'yüz kızartıcı' ve 'özel nitelikli' suç listesini kontrol et

Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma gibi suçlar mutlak engeldir.

Hangi suçların affa rağmen engel teşkil ettiğini tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği: Adli Sicil ve Mahkûmiyet Şartı

Hints

Anayasa'nın

76

. maddesinde bazı suçlar için 'affa uğramış olsalar bile' ibaresi kullanılmıştır.

Taksirli suçların milletvekili seçilmeye engel olmadığını ve kasten işlenen suçlarda

1

yıllık bir baraj olduğunu hatırlayın.

Zimmet, irtikap, rüşvet ve ihaleye fesat karıştırma gibi suçlar, ceza süresi ne olursa olsun ömür boyu milletvekilliğine engeldir.

Practice More

Milletvekilliğinin kazanılması ve ant içme töreninin hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 36Question →

Bir seçim bölgesinden milletvekili adaylığı için il seçim kuruluna başvuran beş aday adayının dosyalarında yer alan bilgiler şu şekildedir:

Aday	Hukuki ve Kişisel Durumu
$1$ . Aday	Kasten yaralama suçundan $14$ ay hapis cezası almış, ancak bu cezası genel af kapsamına alınmıştır.
$2$ . Aday	Taksirli bir suçtan dolayı $1.5$ yıl hapis cezasına çarptırılmış olup seçim sürecinde cezası infaz edilmektedir.
$3$ . Aday	Dolandırıcılık suçundan $5$ ay hapis cezasına çarptırılmış, ancak mahkemece cezası ertelenmiştir.
$4$ . Aday	Okuma-yazma bildiğini beyan etmiş ancak herhangi bir okuldan mezuniyet diploması ibraz edememiştir.
$5$ . Aday	Halen silah altında bulunan ve vatani görevini er olarak yerine getirmekte olan bir kimsedir.

$1982$ Anayasası'nda yer alan milletvekili seçilme yeterliliği hükümleri ve ilgili mevzuat hükümleri bir bütün olarak dikkate alındığında, bu adaylardan hangisinin milletvekili seçilmesinin önünde hukuki bir engel bulunmamaktadır?

Yalnız

1

. Aday

1

2

. Adaylar

2

3

. Adaylar

3

4

. Adaylar

4

5

. Adaylar

Show answer & explanation

Answer: Yalnız $1$ . Aday

Answer

Hukuki engeli bulunmayan tek kişi birinci adayı temsil eden seçenektir.

Birinci adayın durumu incelendiğinde, kasten yaralama suçu yüz kızartıcı suçlar arasında sayılmamıştır. Normal şartlarda kasıtlı bir suçtan

1

yıl veya daha fazla hapis cezası almak seçilmeye engeldir, ancak bu suç yüz kızartıcı suçlar kategorisinde olmadığı için genel af ile bu engel ortadan kalkar. Dolayısıyla bu kişi için herhangi bir engel kalmamıştır.

Step-by-Step Solution

Birinci adayın suç ve af durumunu değerlendir

Uygun

Kasten yaralama yüz kızartıcı suçlar listesinde değildir.

1

yıl üzerindeki kasıtlı mahkumiyetler engeldir ancak genel af, yüz kızartıcı olmayan suçlarda seçilme yeterliliğini iade eder.

İkinci adayın kısıtlılık durumunu kontrol et

Uygun Değil

Taksirli suçlar doğrudan engel olmasa da, Türk Medeni Kanunu

407

. maddeye göre

1

yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar kısıtlanır. Anayasa

76

. maddeye göre kısıtlılar milletvekili seçilemez.

Üçüncü adayın suç türünü ve erteleme etkisini incele

Uygun Değil

Dolandırıcılık yüz kızartıcı bir suçtur. Bu suçlarda ceza süresi veya erteleme (tecil) durumu fark etmeksizin, mahkumiyetin varlığı ömür boyu seçilme engelidir.

Dördüncü adayın öğrenim şartını doğrula

Uygun Değil

1982

Anayasası'na göre milletvekili seçilebilmek için 'en az ilkokul mezunu' olmak gerekir; sadece okuryazarlık yeterli bir kriter değildir.

Beşinci adayın askeri statüsünü değerlendir

Uygun Değil

Silah altındaki er ve erbaşlar ile askeri öğrenciler aday olamazlar ve seçilemezler.

Key Concept

Milletvekili seçilme yeterliliğinde kısıtlılık, yüz kızartıcı suçlar ve af müessesesinin etkisi.

Hints

Taksirli suçlar kendi başlarına engel olmasa da, ceza miktarı sebebiyle kişinin hukuki fiil ehliyetinin (kısıtlılık) etkilenip etkilenmediğine bakın.

Yüz kızartıcı suçlarda (hırsızlık, dolandırıcılık, zimmet vb.) sürenin ve affın etkisini tekrar düşünün; bu suçlar için Anayasa 'affa uğramış olsalar bile' ifadesini kullanır.

En az ilkokul mezunu olma şartı ile sadece okuryazar olma farkını ve kısıtlı olanların (cezaevindeki hükümlüler dahil) seçilme durumunu göz önüne getirin.

Practice More

Milletvekilliğinin kazanılması ve ant içme töreni ile ilgili prosedürleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 37Question →

$1982$ Anayasası'nda yapılan güncel değişiklikler ve seçim mevzuatı göz önünde bulundurulduğunda, milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

18

yaşını dolduran her Türk vatandaşı, diğer şartları da taşıması koşuluyla milletvekili seçilebilir.

Milletvekili adaylarının, başvuru tarihi itibarıyla askerlik hizmetini fiilen tamamlamış olmaları zorunludur.

Milletvekili seçilebilmek için adayların en az lise veya dengi bir okuldan mezun olmaları şarttır.

Kasten işlenen bir suçtan dolayı toplamda

6

ay hapis cezası alan bir kişi milletvekili seçilemez.

Taksirli suçlardan dolayı hüküm giymiş olanlar, cezalarının süresine bakılmaksızın milletvekili seçilemezler.

Show answer & explanation

Answer: $18$ yaşını dolduran her Türk vatandaşı, diğer şartları da taşıması koşuluyla milletvekili seçilebilir.

Answer

18 yaşını dolduran her Türk vatandaşının milletvekili seçilebilmesi doğrudur.

1982

Anayasası'nın

76

. maddesinde yapılan

2017

değişikliği ile milletvekili seçilme yaşı

25

’ten

18

’e indirilmiştir. Bu doğrultuda,

18

yaşını doldurmuş olan ve kısıtlı olmayan her Türk vatandaşı, diğer yasal şartları (eğitim, adli sicil vb.) sağladığı sürece milletvekili adayı olabilir.

Step-by-Step Solution

Yaş şartını kontrol et

2017

değişikliği ile yaş sınırı

18

olmuştur.

Anayasa'nın

76

. maddesi güncel haliyle bu yaşı belirler.

Askerlik şartını kontrol et

Askerlik yapma şartı değil, 'ilişiği olmama' şartı vardır.

Muafiyet veya tecil durumları adaylığa engel değildir.

Eğitim şartını kontrol et

En az ilkokul mezunu olmak yeterlidir.

Daha yüksek bir eğitim düzeyi (lise, üniversite) milletvekilliği için zorunlu değildir.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

Hints

2017

Anayasa değişiklikleri ile seçilme yaşında önemli bir indirim yapıldığını hatırlayın.

Eğitim şartı sadece temel bir seviyeyi (ilkokul) kapsar; askerlikte ise 'yapmış olmak' ile 'ilişiği olmamak' arasındaki farka dikkat edin.

Kasten işlenen suçlarda engelleyici sınır

1

yıl hapis cezasıdır, taksirli suçlar ise kapsam dışıdır.

Practice More

Milletvekilliğinin kazanılması ve yemin süreci ile ilgili kuralları gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 38Question →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği şartları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Milletvekili adayı olabilmek için en az ilkokul mezunu olmak zorunludur.

Milletvekili seçilebilmek için

18

yaşını doldurmuş olmak gerekir.

Taksirli suçlar hariç toplamda

1

yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giyenler milletvekili seçilemezler.

Zimmet, rüşvet ve hırsızlık gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanlar affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.

Askerlik hizmetini fiilen tamamlamamış olanlar milletvekili adayı olamazlar.

Show answer & explanation

Answer: Askerlik hizmetini fiilen tamamlamamış olanlar milletvekili adayı olamazlar.

Answer

Milletvekili seçilebilmek için askerliği fiilen yapmış olma zorunluluğu yoktur; kişinin askerlikle ilişiğinin bulunmaması yeterlidir.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

1982

Anayasası'na göre milletvekili adaylığı için askerliği fiilen yapmış olmak gerekmez; adayın askerlikle ilişiğinin bulunmaması (muaf olması veya tecilli olması) yeterlidir.

Step-by-Step Solution

1982

Anayasası Madde

76

hükümleri incelenir.

Milletvekili seçilme şartları: Türk vatandaşı olmak,

18

yaşını doldurmak, en az ilkokul mezunu olmak, kısıtlı olmamak, askerlikle ilişiği bulunmamak ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olmaktır.

Anayasal çerçeveyi belirlemek için ilk adımdır.

Askerlik şartındaki güncel ifade kontrol edilir.

2017

değişikliği ile 'yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmış olmak' ibaresi 'askerlikle ilişiği bulunmamak' şeklinde değiştirilmiştir.

Gençlerin seçilme hakkını kullanabilmesi için getirilen esnekliği anlamak gerekir.

Seçeneklerdeki ifadelerle yasal metin karşılaştırılır.

Askerliği fiilen tamamlama zorunluluğu olduğunu iddia eden ifade anayasal metne aykırıdır.

Hatalı olan seçeneği tespit etmek için karşılaştırma yapılır.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

Hints

2017

yılında yapılan anayasa değişikliklerini ve askerlik şartındaki kelime değişimini düşünün.

'Fiilen yapmak' ile 'ilişiği bulunmamak' arasındaki hukuki farkı göz önünde bulundurun.

Bir üniversite öğrencisi askerliğini tecil ettirmişse milletvekili adayı olabilir mi?

Practice More

Milletvekili adaylığı için görevinden çekilmesi gereken kamu görevlilerini (hakimler, savcılar, subaylar vb.) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 39Question →

$1982$ Anayasası'nın $76$ . maddesinde düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği şartları, $2017$ yılındaki anayasa değişiklikleri ile önemli ölçüde güncellenmiştir. Buna göre, mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Zimmet, rüşvet ve dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.

Milletvekili seçilebilmek için

25

yaşını doldurmuş olmak ve en az lise mezunu olmak anayasal bir zorunluluktur.

Taksirli suçlardan dolayı toplam

1

yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar, cezalarını çekmedikçe milletvekili adayı olamazlar.

Askerlik hizmetini fiilen ve muvazzaf olarak tamamlamayan Türk vatandaşları, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip değildir.

Belediye başkanları ve yükseköğretim elemanları, milletvekili adayı olabilmek için görevlerinden istifa etmek zorunda değildir.

Show answer & explanation

Answer: Zimmet, rüşvet ve dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.

Answer

Zimmet, rüşvet ve dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenlerin, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemeyeceği ifadesi doğrudur.

Doğru olan ifade, yüz kızartıcı suçların (zimmet, rüşvet, dolandırıcılık vb.) affa uğramış olsa bile milletvekili seçilme yeterliliğini kalıcı olarak ortadan kaldırdığıdır. Bu hüküm, kamu vicdanını korumak amacıyla Anayasa'nın

76

. maddesinde mutlak bir engel olarak düzenlenmiştir.

Step-by-Step Solution

Seçilme yeterliliğinin genel şartlarını analiz et.

Milletvekili seçilebilmek için

18

yaşını doldurmuş olmak, Türk vatandaşı olmak ve en az ilkokul mezunu olmak gerekir.

Anayasa'nın

76

. maddesindeki temel olumlu şartların tespit edilmesi gerekir.

Sabıka ve hükümlülük durumunu değerlendir.

Taksirli suçlar hariç toplam

1

yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar ile yüz kızartıcı suçlardan (af gelse bile) hüküm giyenler seçilemez.

Hangi suçların ve cezaların seçilme engelini kalıcı kıldığının belirlenmesi gerekir.

Askerlik ve görevden çekilme şartlarını kontrol et.

Askerlikle ilişiği bulunmamak yeterlidir (tamamlama şartı yoktur); belirli kamu görevlileri ise istifa etmelidir.

Adaylık sürecindeki usuli engellerin doğrulanması gerekir.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Engelleri

Hints

Anayasa'da yüz kızartıcı suçlar için 'affa uğramış olsalar bile' ibaresinin kullanıldığını unutmayın.

Practice More

Milletvekilliğinin kazanılması ve yemin sürecindeki süreleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 40Question →

$1982$ Anayasası'nın $76$ . maddesinde düzenlenen "milletvekili seçilme yeterliliği" hükümleri ile bu şartların mahkumiyet türleri ve süreleri üzerindeki hukuki etkileri dikkate alındığında, aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Taksirli suçlardan dolayı hüküm giymiş olanlar, aldıkları cezanın süresi ne kadar olursa olsun (örneğin

5

yıl), milletvekili seçilme yeterliliğini kaybetmezler.

Zimmet, rüşvet, hırsızlık veya dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkum olanlar, cezaları affa uğramış olsa dahi milletvekili seçilemezler.

Kasten işlediği bir suçtan dolayı toplam

1

yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giyenler, suçun niteliği yüz kızartıcı olmasa bile seçilme yeterliliğini kaybeder.

Askerlik hizmetini fiilen yapmamış ancak yasal olarak tecil (erteleme) ettirmiş olan bir kişi, askerlikle hukuki ilişiği bulunmadığı için aday olabilir.

Kasten işlediği ve yüz kızartıcı olmayan bir suçtan dolayı

10

ay hapis cezası alan bir kişi, mahkumiyet kararı kesinleştiği andan itibaren seçilme yeterliliğini kaybeder.

Show answer & explanation

Answer: Kasten işlediği ve yüz kızartıcı olmayan bir suçtan dolayı $10$ ay hapis cezası alan bir kişi, mahkumiyet kararı kesinleştiği andan itibaren seçilme yeterliliğini kaybeder.

Answer

Kasten işlediği ve yüz kızartıcı olmayan bir suçtan dolayı

10

ay hapis cezası alan kişinin seçilme yeterliliğini kaybettiğini savunan ifade yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü

1982

Anayasası'nın

76

. maddesine göre kasten işlenen suçlarda seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi için ceza süresinin en az

1

yıl veya daha fazla olması gerekir.

10

ay hapis cezası alan bir kimse, eğer işlediği suç yüz kızartıcı suçlar (hırsızlık, dolandırıcılık vb.) kapsamında değilse, milletvekili seçilme hakkını kaybetmez.

Step-by-Step Solution

Suçun niteliğini analiz etme

Suçun "taksirli" mi yoksa "kasten" mi işlendiği ve "yüz kızartıcı" olup olmadığı belirlenir.

Anayasa taksirli suçları tamamen hariç tutarken, yüz kızartıcı suçlar için süre gözetmeksizin yasak koyar.

Ceza süresini kontrol etme

Kasten işlenen suçlarda mahkumiyet süresinin

1

yıl veya daha fazla olup olmadığına bakılır.

Kasten işlenen ve yüz kızartıcı olmayan suçlarda seçilme engeli sadece

1

yıl ve üzeri cezalar için geçerlidir.

Seçilme yeterliliği kararını verme

10

aylık kasten mahkumiyet (yüz kızartıcı değilse)

1

yıllık sınırın altında kaldığı için yeterlilik korunur.

Sınırın altında kalan cezalar, seçilme hakkının kaybına neden olmaz.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Adli Sicil Şartı

Hints

Anayasa'daki

1

yıllık sürenin hangi suç türleri için bir 'eşik' olduğunu hatırlayın.

Taksirli suçlar ile kasten işlenen suçların seçilme yeterliliği üzerindeki farklı etkilerine odaklanın.

Kasten işlenen suçlarda

1

yılın altındaki cezaların (yüz kızartıcı değilse) seçilme engelini başlatmadığını unutmayın.

Practice More

Milletvekili seçildikten sonra bu şartlardan birinin kaybedilmesi durumunda üyeliğin nasıl düştüğünü (meclis kararı mı, kendiliğinden mi) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Tablo yöntemiyle; 'Kasten <

1

Yıl', 'Kasten >=

1

Yıl', 'Taksirli' ve 'Yüz Kızartıcı' kategorilerini oluşturarak şartları hızlıca kontrol edebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

PreviousPage 2 / 4Next

TBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints