Cumhurbaşkanı Seçimi ve Nitelikleri

63 questions

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi nedeniyle oylamanın 'referandum' şeklinde yapılması ve bu oylamada adayın gerekli çoğunluğu sağlayamaması durumunda izlenecek süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aday geçerli oyların salt çoğunluğunu almalıdır; alamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Aday geçerli oyların salt çoğunluğunu almalıdır; alamazsa Cumhurbaşkanı ve TBMM seçimleri birlikte yenilenir.

Aday üye tamsayısının salt çoğunluğunu almalıdır; alamazsa seçimler üç ay sonra tekrarlanır.

Aday birinci oylamadaki oy oranının üzerine çıkmalıdır; aksi halde Yüksek Seçim Kurulu seçimi iptal eder.

Aday seçmen sayısının salt çoğunluğunu almalıdır; alamazsa Cumhurbaşkanlığı yetkileri Meclis Başkanı'na geçer.

Show answer & explanation

Answer: Aday geçerli oyların salt çoğunluğunu almalıdır; alamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Answer

Cumhurbaşkanlığı seçiminin referanduma dönüşmesi halinde adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir; bu çoğunluk sağlanamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamaya tek adayın kalması halinde bu oylama referandum şeklinde yapılır. Referandumda aday, geçerli oyların salt çoğunluğunu (

%50

1

) alması durumunda Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. Eğer bu çoğunluk sağlanamazsa, TBMM seçimleri etkilenmeksizin sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.

Step-by-Step Solution

Referandum şartının oluşumunu belirle.

İkinci oylamaya tek adayın kalması (ikame sürecinden sonra dahi) seçimin referanduma dönüşmesine neden olur.

1982 Anayasası Madde 101 uyarınca rakipsiz kalan aday için onay süreci işletilmelidir.

Gerekli oy oranını tespit et.

Geçerli oyların salt çoğunluğu (

%50

1

oy) gereklidir.

Demokratik meşruiyet için kullanılan oyların yarıdan fazlasının desteği aranır.

Başarısızlık durumundaki sonucu analiz et.

Sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Seçimlerin birlikte yenilenmesi ilkesi bu özel usul hatası/başarısızlığı durumunda uygulanmaz, Meclis görevine devam eder.

Geçiş sürecindeki yetki kullanımını belirle.

Yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar mevcut Cumhurbaşkanı görevine devam eder.

Yürütmede boşluk oluşmaması için anayasal süreklilik ilkesi uygulanır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı seçiminde referandum usulü ve sonuçları

Hints

Cumhurbaşkanlığı seçiminde rakipsiz kalan adayın meşruiyetini halk onayıyla (referandum) alması gerektiğini hatırlayın.

Referandum başarısız olursa meclisin feshine gerek olup olmadığını sistemin sürekliliği açısından düşünün.

Anayasa Madde 101, seçim sürecindeki bu tıkanıklıkta 'sadece' bir organın seçiminin yenileneceğini vurgular.

Practice More

Cumhurbaşkanı seçilen bir milletvekilinin partisiyle olan ilişkisinin ve meclis üyeliğinin akıbetini inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 22Question →

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve seçimlerin yenilenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

%5

'ini almış olan siyasi partiler ile en az

100.000

seçmen Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilir.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

İkinci oylamada tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer, ancak bu kişinin partisiyle olan ilişiğinin kesilmesine dair bir zorunluluk bulunmamaktadır.

İkinci oylamanın referandum şeklinde yapılması durumunda, adayın seçilebilmesi için sandığa gidenlerin kullandığı oyların değil, toplam kayıtlı seçmen tamsayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamanın referandum şeklinde yapılması durumunda, adayın seçilebilmesi için sandığa gidenlerin kullandığı oyların değil, toplam kayıtlı seçmen tamsayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Answer

Referandum aşamasında Cumhurbaşkanı seçilebilmek için 'toplam kayıtlı seçmen sayısının' değil, 'geçerli oyların' salt çoğunluğu (yüzde elliden bir fazlası) yeterlidir.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda tek aday kalmasıyla gidilen halk oylamasında (referandum), adayın seçilmesi için gereken kriter 'geçerli oyların salt çoğunluğu'dur (

%50 + 1

). 'Toplam kayıtlı seçmen sayısı' üzerinden bir salt çoğunluk aranması, TBMM içindeki bazı nitelikli çoğunluk halleriyle karıştırılabilen ancak seçimlerde uygulanmayan bir yöntemdir.

Step-by-Step Solution

Adaylık kriterlerini değerlendir

Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen kuralının doğruluğu onaylandı.

Anayasa 101. madde metninde bu üç grup açıkça sayılmıştır.

İkinci tur ve ikame kurallarını incele

Adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü halinde alt sıradaki adayın gelmesi kuralının doğruluğu teyit edildi.

Anayasa'da seçimin aksamadan tamamlanması için ikame (yerine koyma) usulü öngörülmüştür.

Referandum ve başarısızlık senaryosunu analiz et

Referandumda başarısız olunursa sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenileneceği ve mevcut kişinin görevde kalacağı belirlendi.

Anayasa 101/6 fıkrası bu durumu istisnai olarak düzenlemiştir.

Karar yeter sayısını kontrol et

Seçilmek için gereken oyun 'geçerli oyların salt çoğunluğu' olduğu saptandı.

Seçmen tamsayısı (tüm kayıtlı seçmenler) şartı, doğrudan demokrasi araçlarında (referandum gibi) çok daha ağır bir eşik olup anayasal metinde 'geçerli oylar' ifadesi kullanılmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum Usulü ve Karar Yeter Sayısı

Alternative Method

Mantık yürütme: Seçimlerde genellikle 'katılanların/geçerli oyların' oranı baz alınır. 'Kayıtlı seçmen tamsayısı' kriteri Türkiye'de sadece Anayasa değişikliklerinin halk oyuna sunulmasında değil, adaylık başvuruları gibi kısıtlı alanlarda dahi aranmaz; bu eşik çok yüksek olduğu için demokratik katılım ilkesiyle çelişebilir.

Estimated Time:2m 0s

Question 23Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı seçiminde birinci oylamada gerekli çoğunluğun sağlanamaması ve ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi neticesinde ikinci oylamaya tek adayın kalması durumunda izlenecek prosedür ve olası sonuçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Oylama referandum şeklinde yapılır; adayın seçilebilmesi için toplam seçmen tamsayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Oylama referandum şeklinde yapılır; adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir ve bu çoğunluk sağlanamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Oylama referandum şeklinde yapılır; ancak adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda hem Cumhurbaşkanlığı hem de TBMM seçimleri birlikte yenilenir.

İkinci oylamaya tek adayın kalması seçim sürecini hukuken sakatladığı için tüm adaylık işlemleri ve seçim takvimi YSK tarafından en baştan başlatılır.

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda referanduma gidilemez; boşalan adaylık birinci oylamadaki oy sırasına göre ikame edilmek zorundadır, ikame yapılamazsa seçim iptal edilir.

Show answer & explanation

Answer: Oylama referandum şeklinde yapılır; adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir ve bu çoğunluk sağlanamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Answer

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda oylamanın referandum şeklinde yapılacağı, geçerli oyların salt çoğunluğunun aranacağı ve başarısızlık halinde sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenileneceğini belirten seçenek doğrudur.

1982 Anayasası'nın 101. maddesinin 4. fıkrasına göre; ikinci oylamaya tek adayın kalması durumunda oylama referandum şeklinde yapılır. Adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir. Bu çoğunluk sağlanamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir. Bu düzenleme, seçim sürecinin kilitlenmesini önlemek ve meclisin görev süresini korumak için tasarlanmış özel bir hükümdür.

Step-by-Step Solution

Birinci tur sonuçlarını değerlendir

Hiçbir aday salt çoğunluğu (

50\% + 1

) alamadığı için seçim ikinci tura kalmıştır.

Anayasa madde 101 gereği ilk turda salt çoğunluk şarttır.

İkinci tur adaylık durumunu incele

Adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü durumunda, birinci turdaki sıraya göre ikame yapılır; ancak sadece tek aday kalırsa süreç değişir.

Referandum aşamasına geçiş koşulunu belirlemek gerekir.

Tek aday durumundaki anayasal prosedürü uygula

İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde seçim referandum (ooylama) şeklinde yapılır.

1982 Anayasası Madde 101/4 hükmü.

Karar yeter sayısını ve başarısızlık sonucunu analiz et

Geçerli oyların salt çoğunluğu aranır. Eğer bu çoğunluk sağlanamazsa 'sadece' Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Bu durum, yasama ve yürütme seçimlerinin birlikte yenilendiği Madde 116'dan farklı bir istisnadır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçimi İkinci Tur Prosedürü ve Referandum Şartı

Hints

İkinci turda iki adaydan biri kalırsa sürecin nasıl 'halka onay' mekanizmasına dönüştüğünü hatırlayın.

Anayasa'nın 101. ve 116. maddeleri arasındaki 'seçimlerin yenilenmesi' kapsamı farkına (sadece biri mi yoksa her ikisi mi?) dikkat edin.

Referandumda başarısızlık durumunda Meclis'in durumunun değişip değişmediğini ve salt çoğunluğun hangi sayı kümesi üzerinden (seçmen mi, oy mu?) hesaplandığını analiz edin.

Practice More

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM tarafından seçimlerin yenilenmesi kararı alınması durumunda adaylık hakkının nasıl değiştiğini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 24Question →

$1982$ Anayasası'nda $2017$ yılında yapılan değişiklikler ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca; Cumhurbaşkanlığına adaylık, seçim süreci ve seçilmenin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde aldıkları toplam geçerli oy oranına bakılmaksızın Cumhurbaşkanlığı için aday gösterebilirler.

Cumhurbaşkanlığına aday olabilmek için

40

yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak anayasal bir zorunluluktur; ancak aday gösterilen kişinin mutlaka milletvekili olması gerekmez.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan iki adaydan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi halinde, birinci oylamadaki sıraya göre ikame yapılarak süreç devam ettirilir; şayet tek aday kalırsa seçim referandum şeklinde gerçekleştirilir.

Cumhurbaşkanı seçilen bir kimsenin, tarafsızlığını koruması amacıyla varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilir ve bu kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle sona erer.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin tek adayla referandum şeklinde yapılması ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda, sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir ve mevcut Cumhurbaşkanının görevi yeni başkan seçilinceye kadar sürer.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı seçilen bir kimsenin, tarafsızlığını koruması amacıyla varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilir ve bu kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle sona erer.

Answer

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisi ile ilişiğinin kesilmesine yönelik anayasal hüküm,

2017

yılındaki anayasa değişiklikleri ile yürürlükten kaldırılmıştır.

1982

Anayasası'nın

101

. maddesinde

2017

yılında yapılan değişiklikle, 'Cumhurbaşkanı seçilenin varsa partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi anayasa metninden çıkarılmıştır. Bu durum, 'Partili Cumhurbaşkanlığı' sisteminin anayasal zeminini oluşturmuştur. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinin sona ermesi ise anayasal bir kural olarak korunmuştur.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliklerini değerlendir.

Adayın

40

yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim mezunu olması şarttır; TBMM üyesi olma zorunluluğu yoktur.

Anayasa'nın

101

. maddesinde adaylık şartları açıkça tanımlanmıştır.

Aday gösterme yöntemlerini incele.

Siyasi parti grupları,

\%5

oy alan partiler veya

100.000

seçmen aday gösterebilir. Gruplar için oy barajı aranmaz.

Adaylık kanallarının çeşitliliği, demokratik katılımın genişletilmesini hedefler.

Seçim turları ve referandum olasılığını analiz et.

İkinci turda tek aday kalırsa referandum yapılır; adayın salt çoğunluğu alamaması halinde sadece bu seçim yenilenir.

Sistem, yasama seçimlerini etkilemeden yürütmedeki krizin çözülmesini öngörür.

Seçilmenin hukuki sonuçlarını

2017

değişiklikleri ışığında kontrol et.

Milletvekilliği sona erer ancak partili olma hakkı devam eder.

2017

değişikliği ile 'parti ile ilişiği kesilir' ibaresi madde metninden çıkarılarak partili cumhurbaşkanlığına imkan tanınmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Seçim Usulü ve Partili Cumhurbaşkanlığı

Estimated Time:1m 30s

Question 25Question →

$1982$ Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde uygulanacak hukuki prosedür ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır; oylamaya tek adayın kalması hâlinde ise bu oylama referandum (plebisit) şeklinde gerçekleştirilir.

Seçim süreci derhal durdurulur ve Yüksek Seçim Kurulu tarafından tüm adaylık süreci başa döndürülerek

45

gün sonra yeni bir seçim takvimi ilan edilir.

Birinci oylamada en yüksek oyu alan aday, rakipsiz kaldığı gerekçesiyle oylama yapılmaksızın doğrudan Cumhurbaşkanı ilan edilir.

İkinci oylama aşamasında adaylardan birinin eksilmesi durumunda, boşalan adaylık için siyasi parti gruplarına

24

saatlik yeni bir aday gösterme süresi tanınır.

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla bu adayı onaylar veya reddeder.

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır; oylamaya tek adayın kalması hâlinde ise bu oylama referandum (plebisit) şeklinde gerçekleştirilir.

Answer

İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır; oylamaya tek adayın kalması hâlinde ise bu oylama referandum şeklinde gerçekleştirilir.

Doğru ifade, Anayasa'nın

101

. maddesinin metniyle tam uyumludur. İkinci turda adaylardan biri çekilir veya ölürse, birinci turda en çok oyu alan üçüncü aday sürece dahil olur (ikame). Eğer bu durumda da tek aday kalırsa, seçim bir 'evet/hayır' oylamasına (referanduma) dönüşür.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın

101

. maddesindeki ikinci oylama kurallarını incele.

İkinci oylamaya hak kazanan adaylardan birinin ayrılması durumunda 'ikame' kuralının geçerli olduğu tespit edilir.

Anayasal sürecin kesintiye uğramadan devam etmesi amaçlanır.

İkame sonrasında aday sayısını kontrol et.

Eğer ikame edilecek aday yoksa veya diğer adaylar çekilirse tek aday kalabileceği görülür.

Seçimin demokratik meşruiyet zeminini belirlemek gerekir.

Tek adaylı seçim usulünü belirle.

Anayasa, tek aday durumunda seçimin referanduma dönüşmesini emreder.

Adayın tek başına da olsa halkın salt çoğunluğunun desteğini alması zorunluluğu vardır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde İkame ve Referandum Usulü

Hints

2017

Anayasa değişiklikleri sonrası Cumhurbaşkanı seçimi iki turlu hale gelmiştir.

İkinci tura iki aday kalır ancak adaylardan biri çekilirse seçim iptal olmaz, yerini başka biri doldurur.

Anayasa'da bu duruma 'ikame' denir ve eğer rakip kalmazsa seçim 'evet-hayır' pusulasıyla yapılır.

Practice More

Referandum aşamasında adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda ne olacağını (seçimin yenilenmesi) araştırınız.

Estimated Time:3m 0s

Question 26Question →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve seçimlerin sonuçlanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %10'unu almış olan siyasi partiler, Meclis dışından bir kimseyi Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilen bir kimsenin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması, kırk yaşını doldurmuş olması ve lisansüstü eğitimini tamamlamış olması anayasal bir zorunluluktur.

Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin TBMM üyeliği ve varsa siyasi partisi ile ilişiği, seçim sonuçlarının kesinleştiği tarihte kendiliğinden sona erer.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda, adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen tam sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyu vermesi gerekir.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır ve bu ikame süreleri seçim takviminde gösterilir.

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır ve bu ikame süreleri seçim takviminde gösterilir.

Answer

Doğru olan seçenek, ikinci oylamaya katılacak adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü durumunda birinci oylamadaki sıralamaya göre bir sonraki adayın sürece dahil edileceğini ve bu durumun seçim takvimine işleneceğini ifade eden hükümdür. Bu kural, seçim meşruiyetini korumak için getirilen teknik bir güvencedir.

Step-by-Step Solution

Adaylık kriterlerini değerlendir

Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100 bin seçmen aday gösterebilir.

Anayasa m. 101 uyarınca aday gösterme yetkisi bu üç gruba verilmiştir.

Seçilme yeterliliğini kontrol et

40 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili seçilme yeterliliği gereklidir.

Anayasal nitelikler kümülatif olarak sağlanmalıdır.

Seçim turlarını ve çoğunluk türlerini analiz et

Her iki turda ve olası bir referandumda 'geçerli oyların salt çoğunluğu' (

50\% + 1

) aranır.

Anayasa 'seçmen tam sayısı' gibi daha ağırlaştırılmış bir çoğunluk aramamaktadır.

Seçim sonuçlarının hukuki etkilerini incele

Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam edebilir.

2017 anayasa değişikliği ile 'partili cumhurbaşkanlığı' sistemine geçilmiştir.

İkame (substitution) kuralını doğrula

İkinci tur adaylarından biri ölürse veya yeterliliğini kaybederse, ilk turdaki sıradaki aday gelir.

Seçim takviminin bu duruma göre güncelleneceği Anayasa m. 101'de açıkça belirtilmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve İkame Mekanizması

Practice More

Cumhurbaşkanlığı seçiminin sonuçlanamaması durumunda Meclis seçimlerinin de akıbetini ve 116. maddedeki 'seçimlerin yenilenmesi' usullerini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 27Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları, en az

100.000

seçmen veya en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer ve varsa partisi ile ilişiği kesilir.

İkinci oylamada tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır ve aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için

40

yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak şarttır.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer ve varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Answer

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesileceğine dair ifade yanlıştır; zira 2017 değişikliği ile bu hüküm kaldırılmıştır.

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikle, Cumhurbaşkanı seçilen kişinin 'varsa partisi ile ilişiği kesilir' hükmü yürürlükten kaldırılmıştır. Bu durum, hukuk literatüründe 'Partili Cumhurbaşkanlığı' olarak adlandırılan sistemin önünü açmıştır. Ancak kişinin varsa milletvekilliği sıfatı seçildiği an sona ermeye devam etmektedir.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanı adaylığı için gerekli yeterliliklerin kontrol edilmesi

40 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği ve Türk vatandaşlığı şartlarının doğruluğu teyit edildi.

Anayasa'nın 101. maddesinin ilk fıkrası bu nitelikleri emreder.

Aday gösterme usullerinin değerlendirilmesi

Siyasi parti grupları, 100 bin seçmen ve %5 oy oranı kriterlerinin güncel olduğu belirlendi.

2017 Anayasa değişikliği ile aday gösterme yetkisi genişletilmiştir.

Seçim turları ve özel durumların analizi

İkinci turdaki ikame (adayın ölümü/çekilmesi) ve tek aday kalması durumundaki referandum prosedürleri incelendi.

Referandumda salt çoğunluk alınamazsa 'sadece' Cumhurbaşkanı seçiminin yenileneceği bilgisi anayasal bir kuraldır.

Seçilmenin sonuçlarının (üyelik ve parti ilişkisi) incelenmesi

Milletvekilliğinin sona ereceği ancak parti ilişiğinin kesilmeyeceği sonucuna varıldı.

2017 değişikliği ile 'Partili Cumhurbaşkanlığı' sistemine geçilmiş, tarafsızlık ilkesi kapsamında partiden ayrılma zorunluluğu kaldırılmıştır.

Key Concept

2017 Anayasa Değişiklikleri ve Partili Cumhurbaşkanlığı

Hints

2017 Anayasa değişikliklerinin 'yürütme' organının yapısında neleri değiştirdiğini düşünün.

Cumhurbaşkanının tarafsızlığı ile siyasi partisi arasındaki ilişkinin 2017 öncesi ve sonrası farkına odaklanın.

Anayasa'nın 101. maddesinden hangi ibarenin 'Partili Cumhurbaşkanlığı'na imkan tanımak için çıkarıldığını hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve meclis soruşturması süreçlerini inceleyerek yürütme organının denetim mekanizmalarını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 28Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçiminde ilk oylamada gerekli çoğunluğun sağlanamaması üzerine gidilecek olan ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin, herhangi bir nedenle seçime katılmaması veya ölümü halinde uygulanacak hukuki prosedür aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır; ancak oylamaya tek adayın kalması halinde bu oylama referandum şeklinde gerçekleştirilir.

Seçim süreci tamamen iptal edilir ve Yüksek Seçim Kurulu tarafından belirlenen yeni bir takvimle, adaylık başvuruları dahil olmak üzere tüm süreç en baştan tekrarlanır.

Kalan tek aday, geçerli oyların çoğunluğunu alıp almadığına bakılmaksızın ve yeni bir oylama yapılmaksızın doğrudan Cumhurbaşkanı seçilmiş sayılır.

Mevcut Cumhurbaşkanı'nın görev süresi, yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar belirsiz bir süreyle uzatılır ve seçimler

45

gün sonra yenilenir.

Birinci oylamada en yüksek oyu alan aday, ikinci oylama şartı aranmaksızın doğrudan mazbatasını alarak göreve başlar.

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır; ancak oylamaya tek adayın kalması halinde bu oylama referandum şeklinde gerçekleştirilir.

Answer

İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır; oylamaya tek adayın kalması halinde ise süreç referanduma dönüşür.

Anayasa'nın 101. maddesi uyarınca, ikinci oylamaya hak kazanan adaylardan birinin katılamaması durumunda, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylık ikame edilir. Bu ikameye rağmen oylamaya tek aday kalırsa, seçim referandum şeklinde yapılır ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.

Step-by-Step Solution

İkinci tura katılacak adayların durumunu değerlendir

İki adaydan birinin ölümü veya çekilmesi durumunda bir boşluk oluşur.

Anayasal sistemin bu boşluğu nasıl dolduracağını belirlemek gerekir.

İkame (yerine koyma) kuralını uygula

Birinci oylamadaki oy sırasına göre (3. sıradaki aday gibi) boşalan yer doldurulur.

Seçmen iradesinin devamlılığını sağlamak için listedeki sıradaki aday davet edilir.

Tek aday kalma durumunu kontrol et

Eğer ikameye rağmen veya ikame yapılamadığı için tek aday kalırsa seçim türü değişir.

Demokratik meşruiyet için tek adayın halk onayına sunulması (referandum) şarttır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde İkame ve Referandum Usulü

Hints

İkinci turda iki aday yarışmalıdır; biri eksilirse yerinin dolup dolmayacağını düşünün.

Birinci turdaki oy sıralaması, ikinci turdaki boşlukları doldurmak için bir 'yedek liste' gibi işlev görür.

Eğer tüm ikame çabalarına rağmen tek bir kişi kalırsa, oylama evet/hayır şeklinde bir referanduma dönüşür.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı seçiminin referandum şeklinde yapılması durumunda, adayın seçilebilmesi için gereken oy oranını ve eğer seçilemezse sürecin nasıl işleyeceğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 29Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, bir kimsenin Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için eğitim düzeyi ve yaş bakımından sahip olması gereken nitelikler aşağıdakilerden hangisidir?

Kırk yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış olmak

On sekiz yaşını doldurmuş ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak

Kırk yaşını doldurmuş ve en az ilkokul mezunu olmak

Yükseköğrenim yapmış olmak ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmak

Kırk yaşını doldurmuş olmak ve doğuştan Türk vatandaşı olmak

Show answer & explanation

Answer: Kırk yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış olmak

Answer

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak gerekir.

Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'nın

101

. maddesinde belirtilen hem yaş (

40

) hem de eğitim (yükseköğrenim) şartlarını eksiksiz ve doğru şekilde sunmaktadır.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın yürütme organını düzenleyen ilgili maddesini hatırla.

1982

Anayasası Madde

101

, Cumhurbaşkanlığı adaylık şartlarını belirler.

Yürütme başı olan Cumhurbaşkanının nitelikleri bu maddede açıkça listelenmiştir.

Yaş ve eğitim kriterlerini kontrol et.

Yaş sınırı

40

, eğitim düzeyi ise 'yükseköğrenim' (üniversite mezuniyeti) olarak sabittir.

Milletvekili seçilme şartları ile Cumhurbaşkanı seçilme şartları arasındaki en temel farklar bu iki kriterdir.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Seçilme Nitelikleri

Hints

Cumhurbaşkanı olabilmek için gereken yaş sınırı, milletvekili olma yaşından oldukça yüksektir.

Practice More

Cumhurbaşkanının görev süresi ve bir kimsenin en fazla kaç kez seçilebileceği konusunu tekrar ediniz.

Estimated Time:45s

Question 30Question →

$1982$ Anayasası'nın $2017$ yılındaki değişikliklerle düzenlenen güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanı'nın görev süresi ve bir kimsenin en fazla kaç kez bu makama seçilebileceği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Görev süresi

7

yıldır ve bir kimse sadece bir defa seçilebilir.

Görev süresi

5

yıldır ve bir kimse en fazla iki defa seçilebilir.

Görev süresi

5

yıldır ve bir kimse sınırsız sayıda seçilebilir.

Görev süresi

4

yıldır ve bir kimse en fazla iki defa seçilebilir.

Görev süresi

6

yıldır ve bir kimse en fazla üç defa seçilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Görev süresi $5$ yıldır ve bir kimse en fazla iki defa seçilebilir.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın görev süresi

5

yıldır ve bir kimse en fazla iki defa seçilebilir.

Doğru yanıt olan seçenek,

1982

Anayasası'nın

101

. maddesinde yapılan

2017

değişikliğine tam uyum sağlar; buna göre Cumhurbaşkanı halk tarafından

5

yıllık bir süre için seçilir ve bir kişi en fazla iki kez bu göreve getirilebilir.

Step-by-Step Solution

Görev süresini belirleme

Cumhurbaşkanı'nın görev süresi

5

yıl olarak tespit edilir.

Anayasa'nın

101

. maddesi görev süresini

5

yıl olarak belirlemiştir.

Seçilme sınırı kuralını hatırlama

Bir kimsenin en fazla

2

defa bu makama seçilebileceği saptanır.

Dönem sınırlaması, yürütme gücünün demokratik sınırlarını korumak için getirilmiştir.

Bilgileri sentezleme

5

yıl ve

2

dönem kuralının birleştiği seçenek bulunur.

Soruda her iki bilginin de aynı anda doğru olduğu ifade aranmaktadır.

Key Concept

Cumhurbaşkanı'nın görev süresi ve dönem sınırı

Hints

Cumhurbaşkanlığı seçim dönemi ile milletvekili seçim dönemi artık aynı süredir.

Bir kişinin ömür boyu veya sınırsız süreyle seçilmesini engelleyen anayasal bir 'dönem sınırı' mevcuttur.

Güncel sistemde bu süre

5

yıl, dönem sınırı ise

2

olarak belirlenmiştir.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi durumunda ortaya çıkan istisnai 'üçüncü dönem' adaylığı konusunu inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 31Question →

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme süreci ve seçilme nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu bulunan siyasi partilerin aday gösterebilmesi için, en son yapılan genel seçimde tek başlarına veya birlikte en az

\%5

oy almış olmaları anayasal bir zorunluluktur.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilmek için Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olma şartı aranmaz; ancak milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak gerekir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak anayasada belirtilen ve birlikte aranan niteliklerdendir.

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

’ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilirler.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilme yollarından biri de en az yüz bin seçmen tarafından yazılı teklifte bulunulmasıdır.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu bulunan siyasi partilerin aday gösterebilmesi için, en son yapılan genel seçimde tek başlarına veya birlikte en az $\%5$ oy almış olmaları anayasal bir zorunluluktur.

Answer

Siyasi parti gruplarının aday gösterebilmesi için oy oranı şartı aranmaz, bu hak onlara doğrudan anayasa tarafından tanınmıştır.

Siyasi parti gruplarının Cumhurbaşkanı adayı gösterebilmesi için en son yapılan genel seçimlerde herhangi bir oy oranına ulaşmış olmaları şartı aranmaz. Anayasanın

101

. maddesine göre 'Siyasi parti grupları' doğrudan aday gösterme yetkisine sahiptir. Oy oranı şartı (

\%5

), grubu bulunmayan partilerin tek başına veya birleşerek aday gösterebilmesi için aranan bir kriterdir.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanlığı adaylık yollarını hatırla

Üç yol vardır: Siyasi parti grupları,

\%5

oy alan partiler ve

100.000

seçmen.

Anayasanın

101

. maddesi adaylık yetkisini bu üç gruba paylaştırmıştır.

Siyasi parti gruplarının yetki şartını incele

Meclis'te grubu bulunan (en az

20

milletvekili) partiler için herhangi bir oy oranı barajı öngörülmemiştir.

Grup kurma hakkı, aday gösterme yetkisini de kendiliğinden beraberinde getirir.

Seçilme niteliklerini kontrol et

Kırk yaş, yükseköğrenim ve Türk vatandaşı olma şartları adaylık için zorunludur.

Milletvekili seçilme yeterliliğinden farklı olarak CB adaylığında daha yüksek yaş ve eğitim eşiği vardır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçilme Yeterliliği

Hints

Anayasadaki adaylık yollarını 'Siyasi Parti Grupları' ve 'Diğer Siyasi Partiler' olarak iki ayrı kategori şeklinde düşünün.

Practice More

Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci tura kalması durumunda adayların çekilmesi veya ölümü halinde uygulanacak prosedürü inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 32Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.

Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini almış olan partiler ile en az

100

bin seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde, ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesiyle yapılır.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Answer

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir ifadesi yanlıştır; güncel sisteme göre seçilen kişinin partisiyle olan bağı devam edebilir.

2017 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri ile yürütme yapısı değiştirilmiş ve Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesileceğine dair eski hüküm yürürlükten kaldırılmıştır. Güncel düzenlemeye göre Cumhurbaşkanı, bir siyasi partiye üye olabilir ve hatta partisinin genel başkanlığını yürütebilir. Bu nedenle, seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğini savunan ifade güncel hukuk açısından yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin hukuki statüsündeki değişiklikleri incele.

Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam edebilir.

2017 Anayasa değişikliği ile tarafsızlık ilkesine rağmen parti ilişiğinin kesilmeyeceği hükme bağlanmıştır.

Adaylık ve seçilme sınırlarını kontrol et.

5 yıllık süre, 2 dönem sınırı ve Meclis kararıyla 3. dönem istisnası teyit edilir.

Yürütme organının sürekliliği ve sınırlılığı ilkelerini doğrulamak için.

Seçim turları ve aday eksilmesi durumundaki prosedürü değerlendir.

Birinci turdaki sıraya göre ikame usulü geçerlidir.

Seçim takviminin aksamaması için öngörülen anayasal mekanizmayı anlamak için.

Key Concept

Partili Cumhurbaşkanlığı ve Seçim Usulü

Hints

2017 Anayasa değişikliği ile Türkiye'de 'Hükümet Sistemi' köklü bir değişikliğe uğramıştır.

Eski sistemde Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle bağı kopardı; yeni sistemde ise 'Partili Cumhurbaşkanlığı' kavramı hayatımıza girmiştir.

Seçilen kişinin milletvekilliği düşerken, siyasi parti üyeliğinin devam etmesi güncel sistemin en belirgin özelliklerinden biridir.

Practice More

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis tarafından denetlenme yollarını inceleyerek yürütme konusunu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 33Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nde yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanlığı makamı için aday belirleme sürecinde, $2017$ Anayasa değişiklikleri ile getirilen güncel kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken geçerli bir aday gösterme yöntemini belirtmektedir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde temsil edilen tüm siyasi partilerin, milletvekili sayılarına bakılmaksızın ayrı ayrı aday gösterme yetkisi bulunmaktadır.

En az

20

milletvekilinin bir araya gelerek imzaladığı ortak bir önerge ile herhangi bir kimsenin aday gösterilmesi yeterlidir.

Siyasi parti grupları, son genel seçimde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini alan siyasi partiler veya en az

100

bin seçmen tarafından aday gösterilme yolu mevcuttur.

Sadece yükseköğrenim mezunu olan ve

18

yaşını doldurmuş her Türk vatandaşı, kendi adaylığını bireysel olarak Yüksek Seçim Kurulu'na başvurarak ilan edebilir.

Cumhurbaşkanı adayı gösterebilmek için ilgili siyasi partinin son seçimlerde ülke barajını geçerek Meclis'te en az

50

milletvekiline sahip olması anayasal bir zorunluluktur.

Show answer & explanation

Answer: Siyasi parti grupları, son genel seçimde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $\%5$ 'ini alan siyasi partiler veya en az $100$ bin seçmen tarafından aday gösterilme yolu mevcuttur.

Answer

Siyasi parti grupları, son genel seçimlerde geçerli oyların toplamda en az

\%5

'ini alan partiler veya

100

bin seçmenin imzası ile aday gösterilmesi hukuken geçerli yollardır.

Doğru ifade,

2017

Anayasa değişikliği ile yürürlüğe giren güncel yöntemlerin tamamını (Siyasi parti grupları,

\%5

oy alan partiler ve

100

bin seçmen) eksiksiz olarak belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

Adaylık için yetkili mercileri belirle

Siyasi parti grupları (

20

milletvekili),

\%5

oy alan partiler ve seçmenler (

100

bin kişi).

1982

Anayasası'nın

101

. maddesi aday gösterme yetkisini bu üç gruba hasretmiştir.

Eski ve yeni kuralları karşılaştır

Eskiden

20

milletvekili imzası yeterliyken, artık 'Grup' kararı veya seçmen imzası gerekmektedir.

2017

değişikliği ile bireysel milletvekili teklifi usulü kaldırılmıştır.

Niteliksel şartları kontrol et

Adayın

40

yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış olması şarttır.

Milletvekili seçilme yeterliliği (

18

yaş) Cumhurbaşkanlığı için yeterli değildir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Aday Gösterme Usulleri

Hints

2017

değişikliği ile 'siyasi parti grubu' ve 'seçmen imzası' kavramlarının nasıl değiştiğine odaklanın.

Practice More

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesilip kesilmeyeceğine dair güncel hükümleri inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 34Question →

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, ikinci dönemini yürütmekte olan bir Cumhurbaşkanının yeniden adaylığı ve seçim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM'nin üye tamsayısının

3/5

çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda, mevcut Cumhurbaşkanı üçüncü kez aday olabilir.

Siyasi parti grupları ile en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini almış olan siyasi partiler Cumhurbaşkanlığı için aday gösterebilir.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle yapılan referandumda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda, hem Meclis hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yenilenir.

Cumhurbaşkanlığına en az

100.000

seçmen tarafından aday gösterilmek istenen kişiler için adaylık teklifi başvurusu doğrudan Yüksek Seçim Kurulu'na yapılır.

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle yapılan referandumda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda, hem Meclis hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yenilenir.

Answer

İkinci oylamanın referanduma dönüşmesi ve adayın salt çoğunluğu alamaması durumunda, genel kuralın aksine sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir; TBMM seçimleri yenilenmez.

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, Anayasa uyarınca sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir. Seçimlerin 'birlikte yenilenmesi' kuralı bu özel durum için geçerli değildir.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanının dönem sınırını ve istisnasını kontrol et.

Normalde

2

dönem olan sınır, TBMM'nin

3/5

çoğunlukla (

360

oy) seçimleri yenilemesi halinde

3

. dönem için aşılabilir.

Anayasa Madde

116

hükmünü doğrulamak.

Aday gösterme usullerini hatırla.

Parti grupları,

\%5

oy alan partiler veya

100.000

seçmen aday gösterebilir.

Adaylık kriterlerinin doğruluğunu kontrol etmek.

İkinci turda aday eksilmesi durumundaki ikame sürecini analiz et.

Ölüm veya yeterlik kaybında birinci turdaki sıraya göre sıradaki aday ikame edilir.

Seçim sürecindeki kesintisizliği sağlamak.

Tek adaylı referandum ve başarısızlık sonucunu değerlendir.

Referandumda salt çoğunluk sağlanamazsa 'sadece Cumhurbaşkanı seçimi' yenilenir.

Anayasa Madde

101

'deki 'birlikte yenilenme' ilkesinin tek istisnasını saptamak.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

Hints

Cumhurbaşkanlığı ve Meclis seçimlerinin birlikte yapılması genel bir kuraldır ancak bunun bir istisnası vardır.

İkinci turda aday ikamesi sonuç vermezse oylama referanduma dönüşür. Referandumun reddedilmesi durumunda yasamanın akıbetini düşünün.

Anayasa'nın

101

. maddesinin son cümlesi, referandumda salt çoğunluk çıkmaması halinde sadece bir organın seçiminin yenileneceğini açıkça belirtir.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (fesih) yetkisinin Cumhurbaşkanı ve TBMM tarafından kullanılması arasındaki farkları inceleyin.

Estimated Time:3m 0s

Question 35Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, halk tarafından gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçiminin birinci oylamasında (turunda) bir adayın Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

Geçerli oyların salt çoğunluğunu almak

Üye tamsayısının salt çoğunluğunu almak

Toplam seçmen sayısının salt çoğunluğunu almak

En çok oyu alan aday olmak

Geçerli oyların en az üçte iki çoğunluğunu almak

Show answer & explanation

Answer: Geçerli oyların salt çoğunluğunu almak

Answer

Geçerli oyların salt çoğunluğunu almak

Cumhurbaşkanı seçimi iki turlu bir sistemdir. Birinci oylamada, adaylardan birinin kullanılan geçerli oyların yarısından bir fazlasını alması durumunda seçim tamamlanmış olur ve o aday Cumhurbaşkanı seçilir.

Step-by-Step Solution

Seçim sistemini belirleme

Cumhurbaşkanı iki turlu bir sistemle halk tarafından seçilir.

Yürütme organının meşruiyetini halktan alması sağlanır.

Birinci tur (oylama) şartını hatırlama

Birinci oylamada bir adayın seçilebilmesi için 'geçerli oyların salt çoğunluğunu' alması gerekir.

Salt çoğunluk, kullanılan ve geçerli kabul edilen oyların yarısından bir fazlası (%50 + 1) anlamına gelir.

Alternatif sonuçları değerlendirme

Eğer ilk turda hiçbir aday bu orana ulaşamazsa, ikinci oylama yapılır.

İkinci turda ise sadece en çok oyu alan iki aday yarışır ve en fazla oyu alan seçilir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve Salt Çoğunluk Kuralı

Hints

Cumhurbaşkanı seçilmek için sadece en çok oyu almak ilk turda yeterli midir, yoksa belirli bir baraj mı vardır?

Birinci turda aranan 'salt çoğunluk' ifadesinin matematiksel karşılığını (%50 + 1) düşünün.

Seçim sonuçları hesaplanırken geçersiz sayılan veya hiç kullanılmayan oylar hesaba katılmaz; sadece 'geçerli' oylara bakılır.

Practice More

İlk turda hiçbir adayın %50+1 oyu alamaması durumunda, ikinci tura hangi adayların katılabileceğini ve seçimin ne zaman yapılacağını inceleyin.

Estimated Time:45s

Question 36Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme süreci ve adaylık nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

En az yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilir.

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olan on sekiz yaşını doldurmuş her Türk vatandaşı Cumhurbaşkanı adayı olabilir.

En az elli bin seçmenin yazılı teklifi ile Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilir.

Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için ortaöğrenim (lise) mezunu olmak yeterlidir.

Show answer & explanation

Answer: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Answer

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partilerin aday gösterebilmesi

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Bu nedenle yüzde beş oy oranına vurgu yapan ifade tam olarak güncel anayasal metne uygundur.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanlığı adaylık niteliklerini gözden geçir.

40 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği ve Türk vatandaşı olma şartları belirlendi.

Adayın kişisel özelliklerinin anayasal uygunluğunu teyit etmek için.

Aday gösterme usullerini (2017 sonrası güncel haliyle) incele.

Üç yol tespit edildi: Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100.000 seçmen.

Hangi kurum veya grupların aday belirleme yetkisine sahip olduğunu netleştirmek için.

Seçeneklerdeki sayısal ve niteliksel verileri güncel anayasa metniyle karşılaştır.

%5 oy oranının hem tek başına hem de birlikte (toplamda) aday gösterme hakkı tanıdığı doğrulandı.

Hukuki olarak en doğru ve güncel bilgiyi içeren seçeneği belirlemek için.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Aday Gösterme Yetkisi ve Nitelikleri

Hints

2017 Anayasa değişikliği ile hem aday gösterme usullerinde hem de seçilme yaşlarında önemli farklar oluştuğunu hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura kalması durumunda adayların çekilmesi veya ölümü halinde uygulanacak prosedürleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 37Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına (turuna) katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi durumunda izlenecek hukuki usul ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İkinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Seçim süreci tamamen durdurulur ve kırk beş gün içinde tüm adaylık süreci yeniden başlatılır.

Kalan tek aday ile seçim, doğrudan halk oylaması (referandum) şeklinde gerçekleştirilir.

TBMM Genel Kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla boşalan adaylık için yeni bir isim belirler.

Birinci oylamada en çok oyu alan üçüncü aday, oylama yapılmaksızın doğrudan Cumhurbaşkanı seçilmiş sayılır.

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Answer

İkinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Doğru cevap, ikinci oylamanın birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın doldurulmasıyla yapılacağını belirten seçenektir.

1982

Anayasası'na göre, ikinci tura kalan iki adaydan birinin yarış dışı kalması halinde, meşruiyeti sağlamak adına birinci turda en yüksek oy alan bir sonraki aday sürece dahil edilir.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tur aşamasını analiz etme

İkinci turda, ilk turda en çok oy alan ilk iki aday yarışır.

Seçimin meşruiyeti için salt çoğunluğun (

%50+1

) sağlanması hedeflenir.

Adaylardan birinin eksilmesi durumundaki anayasal kuralı hatırlama

Anayasa Madde

101/4

: 'İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre ikame boşalmanın doldurulması suretiyle yapılır.'

Yarışın rekabetçi yapısının korunması amaçlanır.

Halk oylaması (referandum) ihtimalini değerlendirme

Referandum ancak ikame sonrası veya başlangıçta tek aday kalması durumunda gündeme gelir.

Referandum istisnai bir durumdur, kural ikamedir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde İkame (Yedekleme) Usulü

Hints

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda iki aday yarışmaktadır. Eğer biri yarıştan çekilirse yerinin nasıl dolacağını düşünün.

Anayasa, bu durumda seçimi iptal etmek yerine bir 'yedekleme' (ikame) mekanizması öngörmüştür.

Birinci turda üçüncü olan adayın durumunu ve Anayasa Madde

101

'deki 'ikame' ifadesini hatırlayın.

Practice More

İkinci tura sadece tek adayın kalması durumunda yapılacak referandumda gereken oy oranı ile ilgili soruları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 38Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri ve ilgili seçim mevzuatı çerçevesinde; Cumhurbaşkanı adaylığı için görevinden çekilmesi gerekenler ve seçilememe durumunda göreve geri dönme hakları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Milletvekillerinin Cumhurbaşkanı adayı olabilmeleri için adaylık başvurusuyla birlikte TBMM üyeliğinden istifa etmeleri zorunludur.

Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri adaylık için istifa etmek zorunda olmayıp, sadece seçim sürecinde izinli sayılırlar.

Hâkimler, savcılar ve yüksek yargı organı mensupları adaylık için görevlerinden çekilmek zorundadır ve seçilemezlerse görevlerine geri dönemezler.

Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları adaylık için istifa ettikten sonra seçilemezlerse, ilgili bakanlığın onayı ile bir ay içinde görevlerine iade edilirler.

Yükseköğretim kurumu öğretim elemanları, adaylık için görevlerinden çekilmek zorunda değildir; seçilemedikleri takdirde akademik görevlerine doğrudan devam ederler.

Show answer & explanation

Answer: Hâkimler, savcılar ve yüksek yargı organı mensupları adaylık için görevlerinden çekilmek zorundadır ve seçilemezlerse görevlerine geri dönemezler.

Answer

Hâkimler, savcılar ve yüksek yargı mensupları adaylık için görevlerinden çekilmek zorundadır ve seçilemezlerse görevlerine geri dönemezler.

Hâkimler, savcılar ve yüksek yargı organı mensupları, yargı erkinin tarafsızlığını korumak adına anayasal bir kısıtlamaya tabidir. Bu kişiler hem adaylık için görevlerinden ayrılmak zorundadır hem de bir kez aday olduktan sonra (seçilemeseler dahi) eski görevlerine geri dönmeleri yasaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

Adaylık için istifa etmesi gereken grupları tespit et.

Hâkimler, savcılar, yüksek yargı mensupları, TSK mensupları, memurlar, YÖK üyeleri ve öğretim elemanları istifa etmelidir.

Anayasa ve Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu, kamu hizmetindeki tarafsızlığı korumak amacıyla bu zorunluluğu getirmiştir.

İstifa zorunluluğu olmayan istisnai grubu belirle.

Milletvekilleri adaylık için istifa etmek zorunda değildir.

Milletvekilliği siyasi bir temsil makamı olduğu için adaylık sürecinde görevde kalmalarına izin verilir.

Göreve geri dönme yasağı olan özel grupları analiz et.

Hâkim ve savcılar, yüksek yargı organı mensupları ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları geri dönemez.

Bu meslek gruplarının siyasi bir sürece dahil olmalarının ardından eski görevlerine dönmeleri, yargı ve ordu tarafsızlığına aykırı kabul edilir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Adaylığı ve Kamu Görevinden Çekilme Usulü

Hints

Adaylık sürecinde yargı ve ordu mensuplarının siyasi tarafsızlığına odaklanın.

Hangi grubun adaylık için istifa etmesine gerek olmadığını (mevcut TBMM üyeliği gibi) hatırlayın.

Hâkimler, savcılar ve askerlerin bir kez istifa edip siyasete atıldıktan sonra 'tarafsızlık' gerekçesiyle eski mesleklerine dönemeyeceklerini unutmayın.

Practice More

Cumhurbaşkanı seçilen bir kişinin milletvekilliği ve varsa partisiyle olan ilişiğinin durumu hakkında 2017 değişikliklerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 39Question →

$1982$ Anayasası'nın $2017$ yılı değişiklikleriyle düzenlenen güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve seçim sonuçlarının hukuki etkilerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi durumunda, ikinci oylama boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesiyle gerçekleştirilir.

İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde yapılan referandumda, adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda, birinci oylamadaki bir sonraki aday ikame edilerek referandum süreci tekrarlanır.

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması ve genel seçime bir yıldan fazla süre kalmış olması durumunda seçilen yeni Cumhurbaşkanı, Meclis seçim tarihine kadar görev yapar ve bu süre Cumhurbaşkanının döneminden sayılmaz.

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM tarafından üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.

Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin TBMM üyeliği seçimin kesinleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona ererken, varsa siyasi partisi ile ilişiği devam eder.

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde yapılan referandumda, adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda, birinci oylamadaki bir sonraki aday ikame edilerek referandum süreci tekrarlanır.

Answer

Referandum aşamasında salt çoğunluğun sağlanamaması durumunda ikame usulünün uygulanacağı ifadesi yanlıştır; bu durumda seçim tamamen yenilenir.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde ikinci oylamaya tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda salt çoğunluk sağlanamazsa, süreç ikame (bir sonraki adayın çağrılması) yoluyla devam etmez. Bu durumda Anayasa'nın

101

. maddesi gereği sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir; yani tüm adaylık ve oylama süreci en baştan tekrar başlatılır.

Step-by-Step Solution

Seçim turlarının ve ikame usulünün incelenmesi

İkinci tura iki aday kalır; adaylardan biri eksilirse birinci turdaki sıradaki aday gelir.

Anayasa

101

. madde uyarınca aday eksilmesi durumunda ikame zorunludur.

Referandum aşamasının ve başarısızlık sonucunun değerlendirilmesi

Tek aday kalırsa referandum yapılır. Eğer halk onay vermezse (

%50+1

hayır çıkarsa), seçim süreci sıfırlanır.

Anayasa metni, referandum başarısızlığında 'sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenileneceğini' belirtir, yeni bir ikame öngörmez.

Seçimlerin yenilenmesi (Art 116) ve Makamın boşalması (Art 106) farkının tespiti

Meclis kararıyla yenilemede 3. dönem yolu açılırken; referandum başarısızlığında sadece CB seçimi yenilenir.

Süreçlerin hukuki sonuçları farklıdır; bu ayrım sınavda en yüksek zorluk seviyesindeki teknik bilgidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum ve İkame Usulü

Hints

Referandum aşamasında tek bir aday vardır; bu adayın reddedilmesi durumunda sistemin nasıl bir tepki vereceğini düşünün.

Anayasa'da 'ikame' kuralı sadece ikinci tur oylama öncesindeki aday eksilmeleri için tanımlanmıştır, referandum sonrası için değil.

Referandumda halkın hayır demesi durumunda, süreçteki diğer adaylara geçilmez; halkın iradesi tüm süreci sıfırlar ve seçimler yenilenir.

Practice More

Makamın boşalması durumunda (Art. 106) seçimlerin ne zaman ve hangi şartlarla yapılacağını tekrar gözden geçirin.

Estimated Time:3m 0s

Question 40Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri ve ilgili seçim mevzuatı çerçevesinde, Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve oylama usulleri ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme; siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

’ini almış olan siyasi partiler veya en az

100

bin seçmen tarafından gerçekleştirilebilir.

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (

360

milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.

En az

100

bin seçmen tarafından aday gösterilecek kişiler, adaylık başvurularını bizzat Yüksek Seçim Kuruluna yaparlar; seçmenler ise imzalarını ilgili adaylık süresi içinde herhangi bir noterlikte onaylatarak Kurula ulaştırırlar.

İkinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde bu oylama referandum şeklinde yapılır; adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Show answer & explanation

Answer: En az $100$ bin seçmen tarafından aday gösterilecek kişiler, adaylık başvurularını bizzat Yüksek Seçim Kuruluna yaparlar; seçmenler ise imzalarını ilgili adaylık süresi içinde herhangi bir noterlikte onaylatarak Kurula ulaştırırlar.

Answer

100 bin seçmen tarafından aday gösterilecek kişiler için seçmenlerin imzalarını noter huzurunda onaylatmaları gerektiği bilgisi yanlıştır; bu işlem İlçe Seçim Kurullarında yapılır.

Seçmenler tarafından Cumhurbaşkanı adayı gösterilmesi sürecinde,

100

bin seçmenin imzası noterliklerde değil, bizzat ilgili İlçe Seçim Kurullarına gidilerek atılır. Bu, sürecin yargı denetimi ve gözetimi altında yürütülmesini sağlamak içindir. Noter onayı şartı mevzuatta yer almamaktadır.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanlığı adaylık usullerini incele.

Siyasi parti grupları,

\%5

oy alan partiler ve

100

bin seçmen aday gösterebilir.

Anayasa m.

101

uyarınca adaylık yetkisi bu üç gruba verilmiştir.

Seçmenler tarafından aday gösterme prosedürünü kontrol et.

İmzalar 'İlçe Seçim Kurullarında' atılır, noterlikler bu süreçte yetkili değildir.

7102

sayılı Kanun ile düzenlenen idari usulde resmiyet İlçe Seçim Kurulları aracılığıyla sağlanır.

İkinci tur ikame ve referandum kurallarını doğrula.

Aday ölümü durumunda ikame yapılır, tek aday kalırsa referanduma gidilir.

Seçimin demokratik meşruiyetini korumak için ikame ve salt çoğunluk şartı aranır.

Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi durumunu analiz et.

Meclis

3/5

ile seçimleri yenilerse mevcut Cumhurbaşkanı tekrar aday olabilir.

Anayasa m.

116/3

hükmü, görev süresine ilişkin özel bir istisna tanımaktadır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Usulü

Hints

Adaylık sürecinde imzaların nereye atıldığına odaklanın; devletin hangi kurumu bu süreci yönetir?

Practice More

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin TBMM üyeliğinin ve partisiyle ilişiğinin kesilip kesilmediği konusundaki güncel düzenlemeleri tekrar edin.

Estimated Time:2m 30s

PreviousPage 2 / 4Next

Cumhurbaşkanı Seçimi ve Nitelikleri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints