Question

Difficulty: Medium1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet Dönemi

1876 Kanun-i Esasi'nin 1909 yılı değişiklikleri ile yasama sürecinde köklü bir dönüşüm yaşanmıştır. İlk metinde yer alan "kanun teklif edebilmek için padişahtan izin alma" usulü kaldırılmış ve padişahın yasaları onaylama yetkisi, meclisin ısrarı halinde onaylamayı zorunlu kılan "geciktirici veto" yetkisine dönüştürülmüştür.

Bu değişiklikler dikkate alındığında, 1909 sonrası yasama organı ile yürütmenin başı olan padişah arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Padişahın yasama üzerindeki mutlak otoritesinin kısıtlandığı ve meclisin yasama inisiyatifi kazandığıAnswer
  2. B
    Kanun yapma sürecinde son söz yetkisinin tamamen padişahtan alınarak doğrudan halk oylamasına (referandum) devredildiği
  3. C
    Padişahın yasama sürecini bypass ederek doğrudan fermanlarla kanun çıkarma yetkisinin anayasal güvenceye kavuştuğu
  4. D
    Meclis-i Mebusan'ın sadece hükümet tarafından sunulan tasarıları görüşmekle sınırlandırıldığı ve teklif yetkisinin elinden alındığı
  5. E
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılarak meclis üyelerinin her türlü faaliyetinin padişahın adli denetimine girdiği

Answer

Padişahın yasama üzerindeki mutlak otoritesinin kısıtlandığı ve meclisin yasama inisiyatifi kazandığı
Doğru cevap olan ifade, 1909 değişikliklerinin özünü yansıtmaktadır. Kanun teklifi için izin alma şartının kalkması meclisin inisiyatif kazandığını, mutlak vetonun geciktirici vetoya dönüşmesi ise padişahın yasama üzerindeki mutlak vesayetinin sona erdiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
1876 Anayasası'nın ilk metni ile 1909 değişikliklerini karşılaştırın.
1876'da kanun teklifi için padişah izni gerekliyken, 1909'da bu şart kaldırılmıştır.
Meclisin yasama inisiyatifini (kendi başına hareket edebilme yetkisini) ölçmek için.
2
Veto yetkisinin türünü analiz edin.
Padişahın mutlak veto yetkisi, meclisin ısrarı karşısında kırılabilen geciktirici vetoya dönüşmüştür.
Padişahın yasama üzerindeki nihai otoritesinin nasıl sınırlandığını anlamak için.
3
Genel siyasi sonucu belirleyin.
Sistem, monarşik ağırlıklı bir yapıdan parlamenter sisteme (meclis üstünlüğüne dayalı yapıya) doğru kaymıştır.
Yapılan teknik değişikliklerin kurumsal etkisini saptamak için.

Key Concept

1909 Anayasa Değişiklikleri ile Yasama Gücünün Artması

Hints

1
1909 değişikliklerinin 'Meclis' ile 'Padişah' arasındaki güç dengesini kimin lehine değiştirdiğini hatırlayın.

Practice More

1909 değişiklikleri ile hükümetin (Heyet-i Vükela) kime karşı sorumlu hale getirildiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question