Question

Difficulty: Mediumİdarenin Bütünlüğü ve Hiyerarşi

Türk idare hukukunda idari teşkilatın bütünlüğünü sağlamaya yönelik en temel mekanizmalardan biri olan hiyerarşi yetkisinin hukuki niteliği ve kapsamı dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hiyerarşi yetkisi, idari teşkilatın hiyerarşik yapısından kaynaklanan genel bir yetki olup bu yetkinin kullanılabilmesi için kanunda ayrıca ve açıkça düzenlenmiş olması gerekmez.Answer
  2. B
    Hiyerarşik amir, astın işlemlerini sadece hukuka uygunluk açısından denetleyebilir; yerindelik (etkinlik ve verimlilik) denetimi yapma yetkisi bulunmaz.
  3. C
    Hiyerarşi denetimi, merkezi idare (devlet tüzel kişiliği) ile belediyeler veya üniversiteler gibi ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip kurumlar arasında gerçekleşen bir denetimdir.
  4. D
    Hiyerarşik amir, astın işlemlerini ancak ilgililerin idari başvurusu veya itirazı üzerine denetleyebilir; re'sen (kendiliğinden) denetim ve müdahale yetkisi yoktur.
  5. E
    Üstün astına verdiği ve konusu 'suç' teşkil eden bir emir, üst tarafından yazılı olarak yenilenmesi halinde ast tarafından yerine getirilmek zorundadır.

Answer

Hiyerarşi yetkisi, idari teşkilatın hiyerarşik yapısından kaynaklanan genel bir yetki olup bu yetkinin kullanılabilmesi için kanunda ayrıca ve açıkça düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Hiyerarşi yetkisi, idari teşkilatın doğasından ve kuruluşundan kaynaklanan 'genel' bir yetkidir. Bu nedenle, bir amirin astı üzerinde hiyerarşi yetkisini kullanabilmesi için mevzuatta her bir yetki kullanımının (emir verme, denetleme vb.) tek tek sayılmasına gerek yoktur. Aksine, 'idari vesayet' yetkisi istisnai olup ancak kanunda açıkça öngörülen durumlarda ve sınırlarla kullanılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Hiyerarşi kavramının kapsamını belirle.
Hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki üstlerin astlar üzerindeki denetim gücüdür.
Denetimin türünü belirlemek için tüzel kişilik ayrımına bakılmalıdır.
2
Yetkinin hukuki dayanağını analiz et.
Hiyerarşi 'genel' bir yetkidir, yani makama bağlıdır; idari vesayet ise 'istisnai' bir yetkidir ve kanunda açıkça yazılı olmalıdır.
Hiyerarşi ve vesayet arasındaki en temel farklardan biri yetkinin kaynağıdır (Genel yetki vs. Kanunilik).
3
Denetimin içeriğini kontrol et.
Üst, astın işlemini hem hukuka uygunluk (mevzuat) hem de yerindelik (kamu yararı, verimlilik) açısından denetleyebilir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği hiyerarşide denetim alanı oldukça geniştir.

Key Concept

Hiyerarşinin Genel Yetki Niteliği
Rate this question