Examkin

Question

Difficulty: Hardİdarenin Bütünlüğü ve Hiyerarşi

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştiren araçlardan biri olan hiyerarşi yetkisinin hukuki niteliği, denetim kapsamı ve sınırları dikkate alındığında, hiyerarşik amirin astın işlemleri üzerindeki yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hiyerarşi yetkisi, ancak kanunda açıkça öngörülen hallerde kullanılabilen istisnai nitelikte bir yetki olup idari vesayet denetiminde olduğu gibi sadece hukuka uygunluk denetimiyle sınırlıdır.
  2. Hiyerarşik amir, astın işlemlerini hem hukuka uygunluk hem de yerindelik yönünden denetleme yetkisine sahip olmakla birlikte; kural olarak astın yerine geçip onun adına işlem tesis etme (ikame) yetkisine sahip değildir.Answer
  3. C
    Hiyerarşik amir, astın hukuka veya yerindeliğe aykırı bulduğu bir işlemini iptal edebileceği gibi, idari teşkilattaki genel yetkisi gereği kanunda hüküm bulunmasa dahi bu işlemin içeriğini kendiliğinden değiştirme yetkisine de sahiptir.
  4. D
    Hiyerarşik denetim yetkisi sadece merkezi idarenin başkent teşkilatı birimleri arasında geçerli olup merkezi idarenin taşra birimleri üzerindeki denetimi hukuken idari vesayet niteliğindedir.
  5. E
    Hiyerarşi yetkisi kapsamında amirin sahip olduğu emir ve talimat verme yetkisi, astın yürüttüğü faaliyetlerin hem hukukiliğini hem yerindeliğini kapsadığından; amir asta 'kanunsuz emir' dahi verebilir ve ast bu emri yerine getirmekle yükümlüdür.

Answer

Hiyerarşik amir, astın işlemlerini hem hukuka uygunluk hem de yerindelik yönünden denetleyebilir ancak kural olarak astın yerine geçip işlem tesis etme (ikame) yetkisine sahip değildir.
Hiyerarşi yetkisi, aynı kamu tüzel kişisi içerisindeki birimlerin bütünlüğünü sağlamak adına amire tanınan geniş bir denetim gücüdür. Bu güç, astın işlemlerini hem kanuna uygunluk hem de idari fayda (yerindelik) açısından denetlemeyi içerir. Ancak hukukumuzda hiyerarşik makamın, kanunda açıkça belirtilmedikçe astın yetki alanına girip onun yerine karar alması (ikame yetkisi) mümkün değildir; amir sadece sakat bulduğu işlemi iptal edip yeniden yapılmasını talep edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Hiyerarşi yetkisinin dayanağını ve niteliğini belirle.
Hiyerarşi yetkisi, aynı kamu tüzel kişiliği içindeki üstün ast üzerindeki denetim gücüdür. Bu yetki 'genel' niteliktedir; yani kullanılabilmesi için her durumda kanuni bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmaz, teşkilat yapısından kendiliğinden doğar.
İdari vesayet ile hiyerarşi arasındaki temel farklardan biri budur.
2
Hiyerarşik denetimin kapsamını (hukukilik vs. yerindelik) analiz et.
Amir, astın işlemini sadece yasaya uygunluk açısından değil, aynı zamanda idari maslahat ve kamu yararı (yerindelik) açısından da denetleyebilir.
İdarenin bütünlüğü içerisinde tek bir irade gibi hareket edilmesini sağlar.
3
Hiyerarşi yetkisinin sınırlarını ve 'ikame yetkisi' kuralını değerlendir.
Amir, astın işlemini sakat bulursa iptal edebilir veya uygulanmasını erteleyebilir. Ancak astın yapması gereken bir işlemi bizzat kendisi yapamaz (ikame yasağı). Bu ancak kanunla istisnai olarak tanınmışsa mümkündür.
Görev ve yetki dağılımının (yetki genişliği veya fonksiyonel ayrım) korunması esastır.

Key Concept

Hiyerarşinin Genel Yetki ve İkame Yasağı Niteliği

Practice More

İdari vesayet ile hiyerarşi arasındaki 5 temel farkı (tüzel kişilik, kapsam, genel/istisnai olma, ikame durumu, başvuru yolu) bir tablo halinde inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question

Topics

İdarenin Bütünlüğü ve Hiyerarşi

More questions from this topic