Question

Difficulty: MediumÇocuklara ve Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri

Gasp (yağma) suçundan yargılanan bir sanık hakkında, kovuşturma aşamasında Adli Tıp Kurumundan alınan raporda şu ifadelere yer verilmiştir:

'Şahsın suç tarihi itibarıyla eyleminin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği mevcuttur; ancak sahip olduğu psikiyatrik rahatsızlık nedeniyle söz konusu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinde, önemli derecede olmamakla birlikte, belirgin bir azalma saptanmıştır.'

Türk Ceza Kanunu'nun 'Çocuklara ve Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri' ile yaptırım belirleme ilkeleri dikkate alındığında, mahkemenin bu sanık hakkında tesis edeceği hükme ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Failin kusur yeteneği kısmen azaldığı için hapis cezasına hükmedilmeli ve bu ceza kanunda belirtilen oranda indirilmelidir; ayrıca mahkeme, hükmolunan cezanın süresi aynı kalmak koşuluyla kısmen veya tamamen akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak infazına da karar verebilir.Answer
  2. B
    Sanığın kusur yeteneği tam olmadığından hakkında hiçbir surette ceza tayin edilemez; mahkemece ceza verilmesine yer olmadığına karar verilerek, sanık derhal yüksek güvenlikli sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınmalıdır.
  3. C
    Sanığın sahip olduğu rahatsızlık ceza ehliyetini doğrudan etkilediğinden, faile verilecek cezada öncelikle akıl hastalığına ilişkin bu indirim yapılmalı, ardından varsa teşebbüs ve haksız tahrik gibi diğer indirim sebepleri tatbik edilmelidir.
  4. D
    Fail hakkında bu fiilinden dolayı hükmedilecek muhtemel bir kısa süreli hapis cezası, akıl hastalığının varlığı sebebiyle mahkemenin takdirine bağlı olmaksızın doğrudan adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilmek zorundadır.
  5. E
    Akıl hastalığı nedeniyle davranışlarını yönlendirme yeteneği kısmen azalan fail hakkında kanunda net bir indirim oranı bulunmadığından, bu faile ceza hukukunda kıyas yasağının istisnası olarak sağır ve dilsizler için öngörülen indirim oranları uygulanmalıdır.

Answer

Failin durumunun kısmi akıl hastalığı (TCK 32/2) kapsamında değerlendirilmesi, bu nedenle hapis cezasına hükmedilip kanuni indirim yapılması ve mahkemenin takdiriyle bu cezanın aynı süreyle akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak infaz edilebilmesidir.
Doğru seçenek, Türk Ceza Kanunu'nun 32. maddesinin ikinci fıkrası ile 57. maddesinin altıncı fıkrasının lafzına ve ruhuna birebir uymaktadır. Davranışlarını yönlendirme yeteneği kısmen azalan (kısmi akıl hastalığı bulunan) faile kusuru tümüyle kalkmadığı için hapis cezası verilir, ancak bu kusur azaldığı için cezada indirim yapılır. Ayrıca kanun, faillerin hem ıslahı hem tedavisi için mahkemeye bu hapis cezasını aynı süreyle akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak çektirme yetkisi tanımıştır.

Step-by-Step Solution

1
Rapordaki tıbbi bulguları TCK madde 32 kapsamında hukuki olarak nitelemek.
Failin algılama yeteneği olup yönlendirme yeteneği kısmen azaldığından durumunun 'tam akıl hastalığı' (TCK 32/1) değil, 'kısmi akıl hastalığı' (TCK 32/2) olduğu tespit edilir.
Uygulanacak yaptırımın (sadece tedbir mi yoksa indirimli ceza mı olacağının) belirlenmesi için hastalığın kusur yeteneğine etkisinin derecesi tam olarak saptanmalıdır.
2
Kısmi akıl hastalığı durumunda hakimin vermesi gereken yaptırım kararını belirlemek.
Faile 'ceza verilmesine yer olmadığı' kararı verilemez; mahkeme sanığı suçlu bulur, ancak cezasından (altıda birinden fazla olmamak üzere) indirim yaparak hapis cezasına hükmeder.
Kanun koyucu, yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmayan kişilerin kusurluluğunun tamamen ortadan kalkmadığını, sadece azaldığını kabul etmektedir.
3
Hükmolunan ceza ile akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirinin ilişkisini ve infaz rejimini değerlendirmek.
Mahkemenin, hükmettiği indirimli hapis cezasını, süresi aynı kalmak koşuluyla kısmen veya tamamen yüksek güvenlikli sağlık kurumunda güvenlik tedbiri olarak uygulayabileceği tespit edilir.
TCK 32/2 ve 57/6 maddeleri, bu tür faillerin hem cezalandırılması hem de tedavi edilmesi amacıyla mahkemeye özel bir infaz takdir yetkisi tanımıştır.

Key Concept

Kısmi Akıl Hastalığında Ceza ve Güvenlik Tedbiri Rejimi
Rate this question