Question

Difficulty: MediumHukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması

Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri uyarınca, önüne gelen bir uyuşmazlığın çözümünde ne yazılı bir norm ne de örf-âdet hukuku kuralı bulabilen bir hâkimin izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yasakoyucu gibi hareket ederek, benzer tüm uyuşmazlıklarda uygulanabilecek nitelikte genel ve soyut bir kural ihdas etmelidir.Answer
  2. B
    Sadece davanın taraflarını ve uyuşmazlığın kendine has özelliklerini dikkate alarak takdir yetkisini kullanmalıdır.
  3. C
    Kanun koyucunun bilerek düzenlemediği kural içi boşlukları doldurmak amacıyla doğrudan hakkaniyete göre karar vermelidir.
  4. D
    Uygulanacak bir kural bulunmadığı gerekçesiyle davanın esası hakkında hüküm kurmaktan kaçınarak davanın reddine karar vermelidir.
  5. E
    Mevcut kanun hükümlerinin adaletsiz sonuç doğurduğu kanaatine varırsa, kanun boşluğu varmış gibi davranarak yeni bir kural belirlemelidir.

Answer

Hâkim, yasakoyucu gibi hareket ederek benzer tüm uyuşmazlıklarda uygulanabilecek genel ve soyut bir kural ihdas etmelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, bir uyuşmazlığın çözümünde ne yazılı ne de örf-âdet hukuku kuralı bulunmaması durumu 'hukuk boşluğu' olarak tanımlanır. Bu durumda hâkim, 'kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre' karar verir. Bu faaliyetin temel özelliği, hâkimin sadece o davaya mahsus bireysel bir karar vermesi değil, gelecekteki benzer uyuşmazlıklara da uygulanabilecek nitelikte, genel, soyut ve objektif bir norm oluşturmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hiyerarşik kaynak taraması yapmak
Yazılı kural (kanun) ve yazılı olmayan kuralın (örf-âdet) bulunmadığının tespiti.
Türk Medeni Kanunu Madde 1 uyarınca hâkimin hukuk yaratabilmesi için öncelikle 'hukuk boşluğu' durumunun varlığı şarttır.
2
Yasakoyucu sıfatıyla hareket etmek
Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak bir kural tasarlaması.
Hukuk boşluğu durumunda hâkimin görevi, uyuşmazlığı sadece o dava için değil, sistemin bütününe uygun bir kural ile çözmektir.
3
Genel ve soyut kural oluşturmak
Oluşturulan kuralın benzer uyuşmazlıklara da uygulanabilir nitelikte olması.
Hukuk yaratma faaliyeti, yasama organının yaptığı işe benzer şekilde objektif ve nesnel kurallar üretilmesini gerektirir.

Key Concept

Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması
Estimated Time:50s
Rate this question