Examkin

Question

Difficulty: HardBozucu Şart ve Hükümleri

Bir yazılım şirketi (A) ile bir özel eğitim kurumu (B) arasında 01.01.202501.01.2025 tarihinde, (A)'nın geliştirdiği bir dijital öğrenme platformunun 33 yıl süreyle kullanımı konusunda sözleşme akdedilmiştir. Sözleşmeye; "Eğitim kurumu (B)'nin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılacak yıllık kalite denetiminde 7070 puanın altında kalarak 'yetersiz' bulunması durumunda, işbu kullanım sözleşmesi kendiliğinden sona erecektir." hükmü eklenmiştir. 15.10.202515.10.2025 tarihinde yapılan denetim sonucunda kurum (B) 6565 puan alarak 'yetersiz' bulunmuş ve bu durum kesinleşmiştir.

Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, sözleşmeye konulan bu şarta ve doğurduğu hukuki sonuçlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sözleşmedeki hüküm bir bozucu şart niteliğindedir ve şartın gerçekleşmesiyle birlikte sözleşme, denetim sonucunun kesinleştiği andan itibaren ileriye etkili olarak hükümden düşer.Answer
  2. B
    Sözleşmeye konulan bu kayıt bir geciktirici şarttır; dolayısıyla kurum yetersiz bulunana kadar sözleşme taraflar için hukuki bir sonuç doğurmaz.
  3. C
    Bozucu şartın gerçekleşmesi kanun gereği geçmişe etkili sonuç doğuracağından, tarafların 01.01.202501.01.2025 tarihinden itibaren gerçekleştirdiği tüm ifaların karşılıklı olarak iadesi gerekir.
  4. D
    Bozucu şartın gerçekleşmesiyle sözleşmenin sona erebilmesi için, yazılım şirketinin (A) sözleşmeden döndüğünü karşı tarafa noter aracılığıyla bildirmesi hukuki bir zorunluluktur.
  5. E
    Şartın gerçekleştiği tarihe kadar platformun kullanılmış olması, sözleşmenin geçmişe etkili olarak ortadan kalkması nedeniyle 'hukuki sebebi bulunmayan ifa' teşkil eder.

Answer

Sözleşmedeki hüküm bir bozucu şarttır ve gerçekleşmesiyle sözleşme, şartın gerçekleştiği andan itibaren ileriye etkili olarak sona erer.
Türk Borçlar Kanunu'nun 173. maddesine göre, bir sözleşmenin sona ermesi bozucu şarta bağlanmışsa, şartın gerçekleştiği andan başlayarak sözleşme hükümden düşer. Aksi kararlaştırılmadıkça bu sonuç geçmişe etkili değildir (ex nunc). Olayda kurumun yetersiz bulunması sözleşmeyi sona erdiren bir olay olarak kurgulandığı için bu bir bozucu şarttır ve gerçekleşmesiyle sözleşme ileriye etkili olarak son bulur.

Step-by-Step Solution

1
Şartın niteliğini tespit etme
Bozucu Şart (İnfisahi Şart)
Sözleşmede bir olayın gerçekleşmesinin sözleşmeyi sona erdireceği düzenlenmiştir. Mevcut ve hüküm ifade eden bir borç ilişkisini sona erdiren şartlar bozucu şarttır.
2
Şartın gerçekleşme anını belirleme
15.10.2025
Kurumun yetersiz bulunması ve bu durumun kesinleşmesiyle şart gerçekleşmiştir.
3
Zaman bakımından etkiyi analiz etme (TBK m. 173)
İleriye etkili (Ex nunc) sona erme
Türk Borçlar Kanunu madde 173/2 uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça bozucu şartın sonuçları geçmişe etkili olmaz. Sözleşme o ana kadar hüküm ifade etmeye devam eder, şart gerçekleşince 'infisakh' eder.

Key Concept

Bozucu şartın (infisahi şart) gerçekleşmesi, borç ilişkisini kendiliğinden ve kural olarak ileriye etkili (ex nunc) şekilde sona erdirir.

Practice More

Bozucu şartın gerçekleşmesine kadar geçen süredeki 'hakların korunması' yükümlülüğünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Bozucu Şart ve Hükümleri

More questions from this topic