(A) ile (B) arasında akdedilen bir taşınmaz kira sözleşmesinde, "Kiracının (B), kendi adına bir konut satın alması halinde bu kira sözleşmesi kendiliğinden sona erecektir." hükmüne yer verilmiştir. Bir süre sonra (B) bir konut satın almış ve bu durum (A) tarafından öğrenilmiştir. Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, gerçekleşen bu şarta ve doğurduğu hukuki sonuçlara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Sözleşme bir bozucu şarta bağlanmıştır ve şartın gerçekleşmesiyle sözleşme kendiliğinden hükümden düşer; ancak bu sonuç kural olarak geçmişe etkili değildir.Answer
- BSözleşme bir geciktirici şarta bağlanmıştır; dolayısıyla şart gerçekleşene kadar sözleşme askıdadır ve şartın gerçekleşmesiyle sözleşme kurulduğu andan itibaren hüküm ifade eder.
- CBozucu şart gerçekleştiği an, sözleşme yapıldığı tarihten itibaren geçersiz hale gelir ve tarafların o ana kadar yerine getirdiği edimler sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade edilir.
- DŞartın gerçekleşmesi sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmez; sözleşmenin infisah etmesi için kiralayanın kiracıya makul bir süre içinde fesih bildiriminde bulunması zorunludur.
- EBu bir iradi şart olduğu için kiracının konut satın alması dürüstlük kuralına aykırı bir davranış olarak kabul edilir ve şart gerçekleşmemiş sayılır.
Answer
Sözleşme bir bozucu şarta bağlanmıştır ve şartın gerçekleşmesiyle sözleşme kendiliğinden hükümden düşer; ancak bu sonuç kural olarak geçmişe etkili değildir.
Türk Borçlar Kanunu m. 173 uyarınca, bir borç ilişkisinin sona ermesi gelecekteki şüpheli bir olaya bağlanmışsa 'bozucu şart' söz konusudur. Şart gerçekleştiğinde sözleşme kendiliğinden sona erer (hükümden düşer). Kanun koyucu, geciktirici şartın aksine, bozucu şartın gerçekleşmesinin kural olarak geçmişe etkili olmayacağını (ex nunc) düzenlemiştir. Bu durumda sözleşme o ana kadar geçerlidir, ancak şartın gerçekleşmesiyle ileriye dönük olarak son bulur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bozucu şartın gerçekleşmesi, aksine bir anlaşma bulunmadığı sürece geçmişe etkili değildir ve borç ilişkisini gerçekleştiği andan itibaren sona erdirir.