Examkin

Question

Difficulty: Very hardAnayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

Anayasa Mahkemesi, bir vergi mahkemesi tarafından itiraz yoluyla (somut norm denetimi) kendisine getirilen bir Kanun hükmüne ilişkin yaptığı incelemede; ilgili hükmün o davada 'uygulanacak norm olmadığı' gerekçesiyle başvurunun reddine karar vermiş ve bu karar Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu kararın üzerinden iki yıl geçtikten sonra, bir bölge idare mahkemesinde görülmekte olan farklı bir uyuşmazlıkta, aynı Kanun hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varılmıştır.

Bu duruma ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi Anayasa yargısı usul hükümleri çerçevesinde doğrudur?

  1. Önceki karar işin esasına girilerek verilmiş bir red kararı olmadığı için, 10 yıllık sınırlama süresine tabi olmaksızın Anayasa Mahkemesine tekrar başvurulabilir.Answer
  2. B
    Anayasa Mahkemesi bir kanun hükmü hakkında bir kez red kararı verdikten sonra, hükümde bir değişiklik yapılmadığı sürece 10 yıl boyunca hiçbir surette itiraz yoluna başvurulamaz.
  3. C
    İtiraz yoluyla yapılan başvurularda Anayasa Mahkemesinin verdiği her türlü red kararı kesin hüküm teşkil ettiğinden, aynı hüküm için tekrar somut norm denetimi istenemez.
  4. D
    Bölge idare mahkemeleri istinaf mercii olduklarından, Anayasa uyarınca somut norm denetimi yoluna başvurma yetkisine sahip 'mahkeme' tanımı kapsamında yer almazlar.
  5. E
    İtiraz yolunda daha önce verilmiş bir red kararı varsa, mahkeme dosyayı Anayasa Mahkemesine göndermek yerine hükmü 'ihmal ederek' doğrudan Anayasa'ya göre karar vermelidir.

Answer

Önceki karar işin esasına girilerek verilmiş bir red kararı olmadığı için, 10 yıllık sınırlama süresine tabi olmaksızın Anayasa Mahkemesine tekrar başvurulabilir.
Anayasa'nın 152. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi'nin bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmü hakkında 'işin esasına girerek' verdiği red kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 yıl geçmedikçe aynı hüküm için itiraz yoluna başvurulamaz. Senaryoda AYM'nin önceki kararı 'uygulanacak norm olmadığı' gerekçesine dayanmaktadır; bu durum bir 'ilk inceleme' (usul) reddidir ve işin esasına girilmediğini gösterir. Dolayısıyla 10 yıllık süre engeli oluşmaz.

Step-by-Step Solution

1
Önceki Anayasa Mahkemesi (AYM) kararının niteliğini analiz edin.
Karar, hükmün 'uygulanacak norm olmadığı' gerekçesiyle verilmiştir.
AYM'nin somut norm denetiminde işin esasına geçebilmesi için hükmün o davada gerçekten uygulanacak olması gerekir; aksi halde başvuru usulden reddedilir.
2
Anayasa'nın 152. maddesindeki 10 yıl kuralının şartlarını kontrol edin.
10 yıllık yasak için kararın 'işin esasına girilerek' verilmiş bir red kararı olması şarttır.
Anayasa koyucu, AYM'nin içeriğini incelemediği hükümler için başvuru yolunun uzun süre kapalı kalmasını istememiştir.
3
Başvuran mercinin (Bölge İdare Mahkemesi) yetkisini değerlendirin.
Bölge İdare Mahkemesi bir 'mahkeme'dir ve bakmakta olduğu davada itiraz yoluna başvurabilir.
İtiraz yoluna başvurma yetkisi sadece ilk derece mahkemelerine değil, uyuşmazlığın esasına bakan tüm yargı mercilerine tanınmıştır.
4
Hukuki sonucu belirleyin.
10 yıllık süre engeline takılmadan başvuru yapılabilir.
Önceki karar usule ilişkin bir red kararı olduğu için maddedeki kısıtlama şartı oluşmamıştır.

Key Concept

İtiraz yolunda (somut norm denetimi) 10 yıllık başvuru yasağı sadece Anayasa Mahkemesi'nin 'işin esasına girerek' verdiği red kararları ile başlar; usulden retlerde bu süre aranmaz.

Practice More

Anayasa Mahkemesinin itiraz başvurusunu 5 ay içinde sonuçlandırmaması durumunda mahkemenin izleyeceği yolu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Anayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

More questions from this topic