Question

Difficulty: MediumAnayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

1982 Anayasası'na göre, bakılmakta olan bir davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla "itiraz yolu" (somut norm denetimi) kapsamında Anayasa Mahkemesine başvurulmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir; bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır.Answer
  2. B
    Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren beş yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.
  3. C
    İtiraz yoluna başvurabilmek için davanın taraflarının mutlaka iddiada bulunması gerekir; mahkeme hâkimi uygulanacak hükmü kendiliğinden Anayasa'ya aykırı bularak başvuruda bulunamaz.
  4. D
    Anayasa değişikliklerinin hem şekil hem de esas bakımından denetimi için mahkemeler tarafından itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
  5. E
    Mahkeme, Anayasa Mahkemesine itiraz başvurusunda bulunduğunda, Anayasa Mahkemesi kesin kararını verene kadar davayı süresiz olarak bekletmekle yükümlüdür.

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin kendisine gelen itiraz başvurusunu beş ay içinde karara bağlaması gerektiği, aksi takdirde yerel mahkemenin davayı mevcut kanunlara göre karara bağlayacağı yönündeki ifade doğrudur.
Anayasa'nın 152. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi itiraz yoluyla gelen başvuruları beş ay içinde karara bağlamak zorundadır. Eğer bu süre zarfında bir karar çıkmazsa, mahkeme davayı o an yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırır. Ancak AYM kararı mahkemenin esas hakkındaki kararı kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme bu karara uymak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Dava sürecinde uygulanacak hükmün tespiti.
Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulayacağı kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünü belirlemesi.
İtiraz yoluna başvurabilmek için hükmün o davada 'uygulanacak' olması şarttır.
2
Anayasa Mahkemesine başvuru ve davanın geri bırakılması.
Hâkimin aykırılığı ciddi bulması veya re'sen görmesi üzerine dosyayı AYM'ye göndererek davayı bekletmesi.
Anayasa'nın 152. maddesi gereği bu durum bir 'bekletici mesele' teşkil eder.
3
Beş aylık süre sınırının takibi.
AYM'nin 5 ay içinde karar vermemesi durumunda yerel mahkemenin davanın esasına girerek mevcut yasalarla karar vermesi.
Yargılamanın makul sürede tamamlanması ve sürüncemede kalmaması amaçlanır.

Key Concept

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) Usulü ve Süreleri

Practice More

İtiraz yolu ile iptal davası (soyut norm denetimi) arasındaki yetkili başvuru organları ve süre farklarını karşılaştıran bir çalışma yapınız.
Estimated Time:50s
Rate this question