Question

Difficulty: MediumHakkın Kötüye Kullanılması Yasağı

(A)(A), maliki olduğu konutu 20182018 yılında (B)(B)'ye kiralamıştır. Kira sözleşmesinde "Kira bedelleri her ayın beşinci günü akşamına kadar kiralayanın banka hesabına yatırılacaktır." hükmü yer almasına rağmen (A)(A), yedi yıl boyunca kira bedellerini (B)(B)'nin iş yerine bizzat giderek elden teslim almış ve bu ödemelere ilişkin makbuz düzenlemiştir. Sekizinci yılın başında bölgedeki kira rayiçlerinin artması üzerine (A)(A), kiracısı (B)(B)'yi tahliye edebilmek amacıyla bir ihtarname göndererek; kiraların sözleşmeye aykırı şekilde banka yerine elden ödendiğini, bu durumun sözleşmenin esaslı bir ihlali olduğunu ileri sürerek tahliye davası açmıştır.

Bu olayda (A)(A)'nın, yıllardır sergilediği tutumun aksine sadece tahliye imkânı yaratmak için sözleşme hükmüne dayanması, temel olarak aşağıdakilerden hangisinin ihlali niteliğindedir?

  1. Hakkın kötüye kullanılması yasağıAnswer
  2. B
    Subjektif iyiniyet kuralı
  3. C
    Hâkimin takdir yetkisi
  4. D
    Hukuk boşluğunun doldurulması
  5. E
    İspat yükü kuralı

Answer

Hakkın kötüye kullanılması yasağı ilkesine göre, bir hakkın dürüstlük kuralına açıkça aykırı şekilde, sırf başkasına zarar verecek ya da meşru olmayan bir çıkar sağlayacak şekilde kullanılmasına hukuk düzeni izin vermez.
Olayda mal sahibi (A)(A), yedi yıl boyunca sözleşme hükmüne aykırı olan bir durumu (elden ödeme) kabul ederek kiracıda haklı bir güven yaratmıştır. Daha sonra sadece tahliye imkânı elde etmek için bu şekil şartına dayanması 'kendi davranışıyla çelişme' teşkil eder. Türk Medeni Kanunu madde 2/22/2 uyarınca, dürüstlük kuralına açıkça aykırı olan ve bir hakkın sınırlarını aşan bu tür davranışlar hakkın kötüye kullanılması sayılır ve mahkemece reddedilir.

Step-by-Step Solution

1
Tarafların geçmişteki davranışlarını analiz etme
(A)(A), sözleşmedeki bankaya ödeme şartına rağmen 77 yıl boyunca elden ödemeyi kabul ederek (B)(B)'de bu durumun devam edeceği yönünde bir güven oluşturmuştur.
Çelişkili davranış yasağı (venire contra factum proprium), dürüstlük kuralının bir alt görünümüdür.
2
Hakkın ileri sürülme amacını değerlendirme
(A)(A)'nın asıl amacının sözleşmeye uyulmasını sağlamak değil, artan kira rayiçleri nedeniyle kiracıyı tahliye etmek olduğu anlaşılmaktadır.
Hakkın amacından saptırılarak kullanılması, hakkın kötüye kullanılmasına işaret eder.
3
Türk Medeni Kanunu'nun ilgili maddesini uygulama
Türk Medeni Kanunu madde 2/22/2 uyarınca, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
Hakkın kötüye kullanılması yasağı, hakların kullanımında nihai ve sınırlayıcı bir kuraldır.

Key Concept

Hakkın Kötüye Kullanılması (TMK m. 2/2)

Practice More

Çelişkili davranış yasağının (venire contra factum proprium) diğer uygulama alanlarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question