Question

Difficulty: Very hardSosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları)

1982 Anayasası'nın "Temel Haklar ve Ödevler" başlıklı İkinci Kısmı; hakların niteliğine göre "Kişinin Hakları ve Ödevleri" (negatif statü), "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" (pozitif statü) ve "Siyasi Haklar ve Ödevler" (aktif statü) olmak üzere üçlü bir ayrım üzerine kurgulanmıştır. Bu sistematik ayrımda, bazı haklar içerik bakımından benzer alanlara temas etse de Anayasa koyucunun koruma önceliği ve devletin yükümlülüğü bakımından farklı bölümlerde düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’nın "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" bölümünde düzenlenen hak veya anayasal kurumlardan biri değildir?

  1. A
    Toprak mülkiyeti
  2. B
    Kamulaştırma
  3. Mülkiyet hakkıAnswer
  4. D
    Devletleştirme ve özelleştirme
  5. E
    Kıyılardan yararlanma

Answer

Mülkiyet hakkı, 1982 Anayasası'nın sistematik ayrımında 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (negatif statü hakları) bölümünde yer alan bir haktır.
Mülkiyet hakkı, 1982 Anayasası'nın 35. maddesinde 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' başlığı altında düzenlenmiştir. Bu bölümdeki haklar 'negatif statü hakları' olup, bireyin devlet müdahalesinden uzak tutulduğu alanı ifade eder. Oysa toprak mülkiyeti, kamulaştırma ve devletleştirme gibi kavramlar, mülkiyetin kamu yararı ve ekonomik düzenleme amacıyla devlet tarafından şekillendirildiği alanlar olduğundan 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' bölümünde (Madde 41-65 arası) yer alırlar.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın İkinci Kısmındaki bölüm ayrımını analiz etme
İkinci Bölüm (Madde 17-40) Kişi Haklarını, Üçüncü Bölüm (Madde 41-65) Sosyal ve Ekonomik Hakları düzenler.
Soruda istenen 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' kapsamı dışındaki seçeneği bulmak için maddelerin yerini bilmek gerekir.
2
Mülkiyetle ilgili düzenlemeleri karşılaştırma
Genel mülkiyet hakkı 35. maddededir; toprak mülkiyeti 44, kamulaştırma 46, devletleştirme ise 47. maddededir.
Mülkiyetle ilgili kavramların hepsi sosyal haklar bölümünde değildir; genel hak koruyucu statüdedir.
3
Negatif ve Pozitif statü farkını uygulama
Mülkiyet hakkı (Madde 35) devletin karışmaması gereken bir alan iken, diğerleri devletin sosyal/ekonomik amaçlarla müdahalesini veya hizmetini gerektirir.
1982 Anayasası'nın 65. maddesi uyarınca devletin mali kaynaklarıyla sınırlı olan görevler sosyal haklar bölümündekilerdir; kişi hakları (mülkiyet hakkı gibi) bu sınırlamaya tabi değildir.

Key Concept

Mülkiyet hakkı (Madde 35) bir kişi hakkıdır (negatif statü); ancak toprak mülkiyeti, kamulaştırma ve devletleştirme gibi mülkiyetin sosyal sınırları 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (pozitif statü) bölümünde düzenlenmiştir.

Practice More

Çalışma hürriyeti (Madde 48) ile Çalışma hakkı (Madde 49) arasındaki sistematik yer farkını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question