Examkin

Question

Difficulty: MediumSosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları)

Bir grup vatandaş, anayasal eğitim ve sağlık haklarını gerekçe göstererek bölgelerine yeni bir tam teşekküllü devlet hastanesi ve mesleki eğitim kampüsü yapılması için ilgili idarelere başvurmuştur. İdare, talebin kamu yararına uygunluğunu kabul etmekle birlikte, mevcut mali yıl içinde bütçe ödeneklerinin yetersizliği nedeniyle bu büyük çaplı yatırımların ileri bir tarihe ertelendiğini resmi olarak bildirmiştir.

1982 Anayasası'nın temel hak ve hürriyetlere ilişkin kurduğu sistematik yapı göz önüne alındığında, idarenin bu yanıtının anayasal dayanağı ve bahsi geçen hakların hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

  1. İlgili haklar "pozitif statü hakları"dır ve devlet sosyal ve ekonomik alanlardaki bu görevlerini mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.Answer
  2. B
    İlgili haklar "negatif statü hakları"dır ve idare bu hakların gerektirdiği yatırımları ancak kanunla belirlenen özel sınırlama sebeplerine dayanarak erteleyebilir.
  3. C
    Bahsi geçen haklar "aktif statü hakları" kapsamında olup, devletin bu kamu hizmetlerini sunmaktan kaçınması demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırılık teşkil eder.
  4. D
    İlgili haklar "pozitif statü hakları" olmakla birlikte, idarenin bütçe yetersizliğini gerekçe göstererek hizmeti ertelemesi temel hakların özüne dokunma yasağının bir ihlalidir.
  5. E
    Bahsi geçen haklar "koruyucu haklar" statüsünde olduğundan, devletin anayasal olarak sadece kişilerin bu alanlara kendi imkanlarıyla erişmesine müdahale etmeme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Answer

İlgili hakların pozitif statü hakları olduğu ve devletin sosyal/ekonomik alandaki görevlerini mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceğini belirten seçenektir.
Doğru yanıt, eğitim ve sağlık gibi hakların kişiye devletten bir hizmet talep etme yetkisi veren "pozitif statü (isteme) hakları" olduğunu ve Anayasa'nın 65. maddesi uyarınca devletin bu haklara ilişkin görevlerini "mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde" yerine getireceğini belirten ifadedir. İdarenin bütçe yetersizliğini öne sürmesi tam olarak bu anayasal kurala dayanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Olayda talep edilen hakların (hastane ve okul yapımı - sağlık ve eğitim hakları) 1982 Anayasası'ndaki yerini ve hukuki niteliğini tespit et.
Bu haklar kişiye devletten bir hizmet isteme yetkisi verdiği için "İsteme Hakları" yani "Pozitif Statü Hakları" (Sosyal ve Ekonomik Haklar) kategorisindedir.
Hakların üçlü tasnifinde (Jellinek formülü), devletten olumlu bir edim beklenen haklar pozitif statü haklarıdır.
2
1982 Anayasası'nın, devletin sosyal ve ekonomik hakları sağlama yükümlülüğüne getirdiği temel sınırı (Madde 65) değerlendir.
Anayasa'nın 65. maddesine göre; Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.
Devletin bütçe olanaklarının sınırsız olmaması gerçeği, Anayasa metnine idareyi koruyan bir sınır olarak doğrudan derç edilmiştir.
3
Bulguları idarenin yanıtı ile eşleştir.
İdarenin "bütçe ödeneklerinin yetersizliği nedeniyle yatırımı erteleme" kararı, doğrudan 65. maddedeki "mali kaynakların yeterliliği ölçüsü" kuralına dayanmaktadır ve haklar pozitif statü hakkıdır.
Seçenekler arasında hem hakkın niteliğini hem de Anayasal dayanağı doğru veren şıkkı bulmak gerekir.

Key Concept

Sosyal ve ekonomik hakların anayasal sınırları ve devletin pozitif edim yükümlülüğü
Rate this question

Topics

Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları)

More questions from this topic