Examkin

Question

Difficulty: HardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bir milletvekili olan (K), Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda yaptığı bir konuşmadaki ifadelerinden dolayı sert tepki çekmiş, ertesi gün Meclis dışında katıldığı bir etkinlikte kendisine soru soran bir gazeteciyi kasten yaralamıştır. Bu gelişmeler üzerine TBMM Genel Kurulu, (K)'nin hem Genel Kuruldaki sözlerinden dolayı yasama sorumsuzluğunu hem de kasten yaralama suçlamasından dolayı yasama dokunulmazlığını kaldıran bir karar almıştır.

1982 Anayasası hükümlerine göre, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu mutlak nitelikte olup kaldırılamayacağından bu yöndeki TBMM kararı hukuki sonuç doğurmaz; yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı ise yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurulabilir.Answer
  2. B
    Yasama sorumsuzluğu ancak Anayasa'nın temel ilkelerine aykırı fiiller söz konusu olduğunda üye tamsayısının salt çoğunluğuyla kaldırılabileceğinden, alınan her iki karar da hukuka uygundur.
  3. C
    Yasama dokunulmazlığının Meclis kararıyla kaldırılması, (K)'nin milletvekilliği sıfatının da doğrudan sona ermesi sonucunu doğuracağından, bu karara karşı sadece ilgili siyasi parti grubu iptal davası açabilir.
  4. D
    Dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı sadece dokunulmazlığı kaldırılan milletvekilinin kendisi iptal başvurusunda bulunabilir ve Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu en geç otuz gün içinde karara bağlar.
  5. E
    Milletvekilinin Meclis dışındaki kasten yaralama eylemi de yasama sorumsuzluğu kapsamında değerlendirildiğinden, Meclisin aldığı her iki kaldırma kararı da Anayasa Mahkemesinin denetimi dışındadır.

Answer

Yasama sorumsuzluğu mutlak nitelikte olup kaldırılamayacağından bu yöndeki TBMM kararı hukuki sonuç doğurmaz; yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı ise yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurulabilir.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 83. ve 85. maddelerindeki iki temel kuralı eksiksiz yansıtmaktadır. Birincisi; yasama sorumsuzluğu meclis çalışmalarındaki oy ve sözleri kapsar, mutlak niteliktedir ve TBMM kararıyla dahi kaldırılamaz. Bu yüzden TBMM'nin sorumsuzluğu kaldırma kararı hukuken geçersizdir (yok hükmündedir). İkincisi; kasten yaralama gibi suç isnatlarına karşı koruma sağlayan yasama dokunulmazlığı TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilir. Bu kaldırma kararına karşı ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili, kararın alındığı tarihten başlayarak yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki iki farklı fiili ve bu fiillere uygulanan bağışıklık türlerini sınıflandırın.
Meclis içindeki sözler 'yasama sorumsuzluğu', Meclis dışındaki kasten yaralama suçu ise 'yasama dokunulmazlığı' kapsamındadır.
Anayasa madde 83 uyarınca sorumsuzluk meclis çalışmalarındaki düşünce açıklamalarını, dokunulmazlık ise seçimden önce veya sonra işlendiği ileri sürülen suçları kapsar.
2
TBMM'nin yasama sorumsuzluğunu kaldırma kararının anayasal geçerliliğini değerlendirin.
Yasama sorumsuzluğu mutlaktır ve meclis kararıyla dahi kaldırılamaz. Bu nedenle sorumsuzluğun kaldırılması kararı yok hükmündedir (hukuki sonuç doğurmaz).
Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin asli görevini yapabilmesi için öngörülmüş mutlak bir korumadır, istisnası yoktur.
3
TBMM'nin yasama dokunulmazlığını kaldırma kararının itiraz usulünü ve sürelerini belirleyin.
Dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir ve Mahkeme 15 gün içinde kesin kararını verir.
Anayasa'nın 85. maddesi iptal istemi için usul ve süreleri kesin bir şekilde 7 gün (başvuru) ve 15 gün (karar) olarak düzenlemiştir.

Key Concept

Yasama Bağışıklıkları (Sorumsuzluk ve Dokunulmazlık Rejimi ile Yargısal Denetim)
Rate this question

Topics

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

More questions from this topic