Question

Difficulty: HardKambiyo Senetlerinde İmza, Ehliyet ve Temsil İlkeleri

1717 yaşında olan ve henüz ergin kılınmamış olan (A)(A), ticari bir borcu karşılığında (B)(B) lehine 150.000150.000 TL tutarında bir bono düzenlemiştir. Lehtar (B)(B), bu senedi tam ciro yoluyla (C)(C) Limited Şirketi’ne devretmiştir. Şirket müdürü (D)(D), şirket sözleşmesinde kendisine tanınan yetkinin üst sınırı olan 40.00040.000 TL’yi aşarak, şirket kaşesi üzerine kendi imzasını atmak suretiyle senedi (E)(E)’ye ciro etmiştir. Son olarak (E)(E) de senedi usulüne uygun bir ciro ile iyiniyetli hamil (H)(H)’ye devretmiştir.

Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, bu olaydaki sorumluluk ve imzaların geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Düzenleyen (A)’nın ehliyetsizliği nedeniyle imzası kendisini bağlamasa da imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği (B) ve (E) senedin tamamından sorumludur; yetkisini aşan (D) ise senedin tamamından şahsen sorumlu olur.Answer
  2. B
    Düzenleyen (A)’nın ehliyetsizliği senedin kurucu unsuru olan ilk imzayı sakatladığı için senet hükümsüz hale gelir ve diğer imza sahiplerine karşı başvuru hakkı kullanılamaz.
  3. C
    Şirket müdürü (D)’nin yetki aşımı sadece şirketi bağlar; bu durumda (C) Limited Şirketi sadece yetki sınırı olan 40.000 TL ile sınırlı olarak sorumlu olur.
  4. D
    (A)’nın ehliyetsizliği nispi bir defi olduğu için iyiniyetli hamil (H), (A)’ya karşı da senet bedelinin ödenmesi için başvuru hakkını kullanabilir.
  5. E
    Senedin düzenlenmesi aşamasındaki ehliyetsizlik durumu senedi tamamen geçersiz kılar ve senet kambiyo senedi vasfını kaybederek adi borç ikrarına dönüşür.

Answer

Düzenleyen (A)’nın ehliyetsizliği nedeniyle imzası kendisini bağlamasa da imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği (B) ve (E) senedin tamamından sorumludur; yetkisini aşan (D) ise senedin tamamından şahsen sorumlu olur.
Kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı (mücerretlik ile karıştırılmamalıdır) ilkesi gereği, senet üzerindeki bir imzanın ehliyetsizlik, sahtelik veya başka bir nedenle geçersiz olması, diğer geçerli imzaların sahiplerini borçtan kurtarmaz. Olayda (A) küçük olduğu için mutlak defi sahibi olup sorumlu değildir ancak (B) ve (E) imzalarından sorumludur. Ayrıca TTK m. 678 uyarınca, temsil yetkisini aşan müdür (D), senedin tamamından bizzat sorumlu hale gelmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Düzenleyen (A)'nın hukuki durumunu analiz et.
17 yaşındaki (A) sınırlı ehliyetsizdir. Kambiyo senedi düzenlemek kendisini borç altına sokan bir işlem olduğundan, kanuni temsilcisinin izni/icazeti yoksa (A) bu borçtan sorumlu tutulamaz.
Kambiyo senetlerinde ehliyetsizlik mutlak bir defi olup, ehliyetsiz kişi senedi imzalasa dahi sorumlu olmaz.
2
İmzaların bağımsızlığı ilkesini (TTK m. 677) uygula.
(A)'nın imzasının geçersiz olması, senet üzerindeki diğer geçerli imzaların (B ve E) sahiplerini sorumluluktan kurtarmaz.
Kambiyo hukukunda her imza bağımsızdır; bir imzanın sakatlığı diğerlerinin geçerliliğine halel getirmez.
3
Yetkisiz temsil/yetki aşımı durumunu (TTK m. 678) değerlendir.
Şirket müdürü (D), 40.000 TL limitini aşarak 150.000 TL'lik senet imzalamıştır. Bu durumda (D), senedin tamamından şahsen sorumlu olur.
Temsil yetkisi olmadan veya yetkisini aşarak imza atan kişi, temsil edilen kişi gibi senedin tamamından sorumlu olur.

Key Concept

İmza Bağımsızlığı ve Yetkisiz Temsil Sorumluluğu
Rate this question