Question

Difficulty: HardKambiyo Senetlerinde İmza, Ehliyet ve Temsil İlkeleri

(A), ticari bir borcu nedeniyle (B) lehine bir bono düzenlemiştir. Bononun tedavül süreci içerisinde şu hukuki işlemler gerçekleşmiştir:

* Lehtar (B), senedi (C)’ye ciro etmiştir; ancak (B) senedi imzaladığı sırada tam ehliyetsizdir.
* (C), (D) Anonim Şirketi’nin temsil yetkisine sahip bir organı veya vekili olmadığı hâlde, şirket kaşesi üzerine kendi imzasını atarak senedi (E)’ye ciro etmiştir.
* (F), (D) Anonim Şirketi lehine senedin ön yüzüne aval imzası atmıştır.

Bu durumda, senedin meşru hamili olan (E)’nin müracaat hakları ve tarafların sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Düzenleyen (A) ve avalist (F) imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca sorumlu olmaya devam ederken; yetkisiz temsilci (C) senet bedelinden şahsen sorumlu olur, ancak tam ehliyetsiz (B) ve şirket (D) sorumlu tutulamaz.Answer
  2. B
    Senedin ilk cirosu tam ehliyetsiz (B) tarafından yapıldığı için senet zinciri kopmuştur ve bu durum mutlak defi niteliğinde olduğundan (E) hiçbir borçluya müracaat edemez.
  3. C
    Yetkisiz temsilci (C) tarafından şirket adına atılan imza yok hükmünde olduğu için, bu imzadan sonra senede aval veren (F) de fer'ilik ilkesi gereği borçtan kurtulur.
  4. D
    (C) yetkisiz temsilci olduğu için şirket (D) sorumlu tutulamaz; ancak (C) de senedi kendi adına imzalamadığı için kambiyo hukuku uyarınca herhangi bir sorumluluk altına girmez.
  5. E
    Düzenleyen (A), senedin tedavüle çıkmasından sonra oluşan ehliyetsizlik ve yetkisiz temsil defilerini hamile karşı ileri sürerek ödemeden kaçınabilir.

Answer

Düzenleyen ve avalistin imzalarının geçerliliğini koruduğu, yetkisiz temsilcinin şahsen sorumlu olduğu, ancak ehliyetsiz kişinin ve temsil edilmeyen şirketin sorumlu olmadığı seçenek doğrudur.
Kambiyo senetlerinde 'imzaların bağımsızlığı' ilkesi (TTK m. 677) uyarınca; bir imzanın sahte, hayali veya ehliyetsiz bir kişiye ait olması, senedin üzerindeki diğer geçerli imzaların sahiplerini borçtan kurtarmaz. Bu nedenle düzenleyen (A) ve avalist (F) sorumludur. Ayrıca TTK m. 678'e göre, yetkisi olmadığı hâlde bir başkası adına imza atan kişi (C), o senetten dolayı bizzat (şahsen) sorumlu olur. Avalistin (F) sorumluluğu ise, lehine aval verilen kişinin borcu maddi anlamda geçersiz olsa dahi (yetkisiz temsil gibi), şekli bir eksiklik olmadığı sürece devam eder (TTK m. 701/2).

Step-by-Step Solution

1
(B)'nin hukuki durumunu analiz et.
(B) tam ehliyetsiz olduğu için imzası kendisini bağlamaz. Bu bir mutlak defidir.
Kişilerin hak ve borç ehliyeti genel hukuk kurallarına tabidir; ehliyetsiz birinin irade beyanı kambiyo taahhüdü doğurmaz.
2
İmzaların Bağımsızlığı (İstiklal) İlkesini uygula (TTK m. 677).
(B)'nin imzasının geçersiz olması, düzenleyen (A)'nın ve sonraki geçerli imzaların (C ve F) sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Kambiyo senetlerinin tedavül kabiliyetini korumak için her imza diğerinden bağımsız bir borç doğurur.
3
Yetkisiz temsil (C) ve şirket (D) ilişkisini değerlendir (TTK m. 678).
Şirket (D) temsil edilmediği için sorumlu değildir; ancak temsilciymiş gibi imza atan (C) senet bedelinden şahsen sorumlu olur.
Yetkisiz temsilcinin sorumluluğu kanundan doğan doğrudan bir sorumluluktur.
4
Avalist (F)'nin sorumluluğunu incele (TTK m. 701/2).
(F), lehine aval verdiği şirket (D) sorumlu olmasa bile (maddi bir geçersizlik hali), imzası geçerli olduğu için sorumlu kalır.
Aval borcu, asıl borcun şekil noksanlığı dışındaki nedenlerle geçersizliğinden etkilenmez.

Key Concept

İmzaların Bağımsızlığı ve Yetkisiz Temsil

Practice More

TTK m. 677 ve m. 678'in poliçe, bono ve çeklerdeki ortak uygulama alanlarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question