Question

Difficulty: MediumKarşılıklı Borçlarda İfa Sırası ve Ödemezlik Def'i

Yazılım geliştirici (Y) ile (Ş) şirketi arasında, bir veri analiz yazılımının 120.000120.000 TL karşılığında hazırlanıp teslim edilmesi konusunda tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme kurulmuştur. Sözleşmede tarafların edimlerini hangi sıra ile ifa edeceklerine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Yazılımın teslim günü geldiğinde (Y), henüz yazılımı teslim etmeden veya teslim etmeye hazır olduğunu bildirmeden (Ş)’den bedelin ödenmesini talep etmiştir. (Ş) ise yazılım kendisine teslim edilene kadar ödemeyi gerçekleştirmeyeceğini beyan etmiştir. Buna göre (Ş)’nin bu beyanı ve hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (Ş)’nin beyanı bir itiraz niteliğinde olduğundan, hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınır.
  2. B
    (Ş), usulüne uygun bir ifa teklifi almadığı halde ödemeden kaçındığı için alacaklı temerrüdüne düşmüştür.
  3. (Ş)’nin ileri sürdüğü bu savunma ödemezlik def’idir ve sadece taraflarca ileri sürüldüğünde hakim tarafından dikkate alınabilir.Answer
  4. D
    (Ş), borcun vadesi gelmesine rağmen ödeme yapmadığı için doğrudan borçlu temerrüdüne düşmüştür ve gecikme tazminatı ödemelidir.
  5. E
    Karşılıklı borçlarda ifa sırası her zaman önce para borçlusunun ifasıyla başladığı için (Ş)’nin kaçınma hakkı bulunmamaktadır.

Answer

Şirketin beyanı bir ödemezlik def’idir ve bu savunma türü hakim tarafından re’sen dikkate alınmayıp taraflarca ileri sürülmelidir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesine göre, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede, kendi edimini ifa etmemiş veya ifasını teklif etmemiş olan taraf, karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemez. Şirketin bu hakkını kullanması 'ödemezlik def'i'dir. Hukukumuzda def'iler, itirazlardan farklı olarak hakim tarafından re'sen dikkate alınmaz; ilgilisinin bunu mahkemede açıkça ileri sürmesi gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Sözleşme türünün ve ifa sırasının tespit edilmesi
Sözleşme tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir ve taraflar arasında özel bir ifa sırası belirlenmemiştir.
TBK m. 97'nin uygulanabilmesi için karşılıklı borç yükleyen bir ilişki ve aksi kararlaştırılmamış bir ifa sırası gerekir.
2
İfa talebi ve karşı edimin durumunun analizi
Yazılım geliştirici kendi edimini ifa etmeden karşı taraftan ifa talep etmiştir.
Kendi edimini ifa etmeyen veya ifayı teklif etmeyen taraf, karşı taraftan borcunu yerine getirmesini isteyemez.
3
Hukuki savunma türünün nitelendirilmesi
Şirketin kaçınma hakkı 'ödemezlik def'i' olarak adlandırılır.
Def'iler, hak sahibine borcun varlığını kabul etmekle birlikte özel bir sebebe dayanarak ifadan kaçınma yetkisi verir ve hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz.

Key Concept

Ödemezlik Def'i (TBK m. 97)

Practice More

İfa güçsüzlüğü def'i (TBK m. 98) ile ödemezlik def'i (TBK m. 97) arasındaki farkları inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question