Examkin

Question

Difficulty: HardKarşılıklı Borçlarda İfa Sırası ve Ödemezlik Def'i

(A) ile (B), (A)’nın mülkiyetinde bulunan antika bir kol saatinin 150.000150.000 TL bedel karşılığında (B)’ye satılması konusunda anlaşmışlardır. Sözleşmede edimlerin ifa sırasına ilişkin herhangi bir hüküm yer almamaktadır. Satış bedelini henüz ifa etmeyen ve ifa teklifinde de bulunmayan (B), (A)’ya karşı saatin teslimi talebiyle dava açmıştır. (A) ise yargılama aşamasında, (B)’nin bedeli ödemediğini ileri sürerek saati teslim etmekten kaçındığını beyan etmiştir.

Bu olayla ilgili Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hakim, (A)’nın ödemezlik def’ini ileri sürmesi karşısında, davacı (B)’nin satış bedelini ifa etmesi kaydıyla davalı (A)’nın saati teslim etmesine (birlikte ifa) hükmetmelidir.Answer
  2. B
    Ödemezlik def’i bir itiraz niteliğinde olduğundan, davalı (A) tarafından açıkça ileri sürülmese dahi hakim bu durumu kendiliğinden dikkate alarak davanın reddine karar vermelidir.
  3. C
    Davacı (B) kendi edimini ifa etmeden dava açtığı için bu durum bir dava şartı yokluğu teşkil eder ve dava usulden reddedilmelidir.
  4. D
    (A), (B)’nin talebine rağmen saati teslim etmediği için (B)'nin ihtarına gerek kalmaksızın borçlu temerrüdüne düşmüştür.
  5. E
    Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde ifa sırası kararlaştırılmamışsa öncelikle parça borcu niteliğindeki edimin ifa edilmesi zorunlu olduğundan (A)’nın savunması haksızdır.

Answer

Hakim, davalının ödemezlik def'ini ileri sürmesi halinde, davacının kendi edimini ifa etmesi şartıyla davalının edimini ifa etmesine, yani birlikte ifaya karar vermelidir.
Türk Borçlar Kanunu m. 97 uyarınca, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde kendi edimini ifa etmeyen tarafın talebi üzerine, diğer taraf edimini ifa etmekten kaçınabilir. Yargıtay uygulaması ve doktrin uyarınca, bu def'i mahkemede ileri sürüldüğünde hakim davanın reddine değil, davacının edimini ifa etmesi şartıyla davalının da edimini ifa etmesine (birlikte ifa) karar verir.

Step-by-Step Solution

1
Sözleşme türünün ve ifa sırasının tespiti
Olayda bir satış sözleşmesi (tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme) vardır ve ifa sırası kararlaştırılmamıştır.
TBK m. 97'nin uygulanabilmesi için sözleşmenin karşılıklı borç yüklemesi ve taraflardan birinin önce ifa etme yükümlülüğünün bulunmaması gerekir.
2
Ödemezlik def'i şartlarının kontrolü
Davacı (B) kendi edimini ifa etmemiş ve teklif etmemiştir; buna karşın (A) edimi ifa etmekten kaçınmaktadır.
Ödemezlik def'i, kendi borcunu ifa etmeyen tarafın talebine karşı bir savunma aracıdır.
3
Hukuki sonucun belirlenmesi
Davalı (A) def'i hakkını ileri sürmüştür, bu durumda 'mütekabilen (birlikte) ifa' kararı verilir.
Türk hukukunda ödemezlik def'i ileri sürüldüğünde dava reddedilmez, edimlerin karşılıklı olarak yerine getirilmesine hükmedilir.

Key Concept

Ödemezlik Def'i (TBK m. 97)

Practice More

İfa güçsüzlüğü def'i (TBK m. 98) ile ödemezlik def'i (TBK m. 97) arasındaki farkları inceleyerek borcun muacceliyeti şartını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Karşılıklı Borçlarda İfa Sırası ve Ödemezlik Def'i

More questions from this topic