Question

Difficulty: MediumKarşılıklı Borçlarda İfa Sırası ve Ödemezlik Def'i

(A)(A) adlı mühendislik firması ile (B)(B) işletmesi arasında, bir fabrikanın üretim hattı için özel bir yazılımın optimize edilmesi ve bu işlem karşılığında 40.00040.000 TL ödenmesi konusunda anlaşılmıştır. Taraflar, edimlerin 20262026 yılının Nisan ayı başında aynı anda (birlikte) ifa edileceğini kararlaştırmışlardır. Vade geldiğinde, (A)(A) firması henüz optimizasyon işlemlerini tamamlamadığı ve herhangi bir ifa teklifinde bulunmadığı halde, (B)(B) işletmesinden 40.00040.000 TL'lik bedelin ödenmesini talep etmiştir. (B)(B) işletmesi ise yazılım kendisine optimize edilmiş halde sunulmadıkça ödeme yapmayacağını bildirmiştir.

Bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (B)(B) işletmesinin ileri sürdüğü savunma 'ödemezlik def'i' olup, kendi borcunun ifasını geçici olarak durduran bir haktır.Answer
  2. B
    (B)(B) işletmesinin beyanı bir 'itiraz' niteliğinde olduğu için hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınır.
  3. C
    (A)(A) firması ifa teklifinde bulunmadığı için (B)(B) işletmesi doğrudan 'alacaklı temerrüdüne' düşmüş sayılır ve borcu sona erer.
  4. D
    Taraflar arasındaki edimler farklı cinsten olduğu halde (B)(B) işletmesi 'takas' hakkını kullanarak borcundan kurtulmuştur.
  5. E
    (B)(B) işletmesinin bu savunması borcun esasına yönelik bir 'def'i' olup, alacağı tamamen ortadan kaldıran kalıcı bir engeldir.

Answer

İşletmenin ileri sürdüğü savunma, Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesinde düzenlenen 'ödemezlik def'i'dir ve borçluya, karşı taraf kendi borcunu ifa edene kadar kendi edimini yerine getirmekten kaçınma yetkisi verir.
Türk Borçlar Kanunu madde 97'ye göre, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri kendi borcunu ifa etmeden veya ifa teklifinde bulunmadan diğer taraftan ifa talep ederse, kendisine talep yöneltilen taraf 'ödemezlik def'i' ileri sürerek ifadan kaçınabilir. Bu hak, borcu sona erdirmez ancak ifayı geçici olarak durduran erteleyici bir engel oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Sözleşmenin hukuki niteliğini tespit etme
Yazılım optimizasyonu ve bedel ödemesi karşılıklı borç doğurduğu için bu bir tam iki tarafa borç yükleyen (sinallagmatik) sözleşmedir.
Ödemezlik def'inin uygulanabilmesi için sözleşmenin karşılıklı borç yüklemesi şarttır.
2
İfa sırasını analiz etme
Taraflar edimlerin aynı anda ifa edileceğini kararlaştırmışlardır (Birlikte ifa kuralı).
İfa sırası aksi kararlaştırılmadıkça veya durumun gereğinden anlaşılmadıkça TBK m. 97 uyarınca birlikte ifa esastır.
3
Savunma aracını belirleme
Kendi borcunu ifa etmeyen tarafın (A)(A) talebine karşılık (B)(B) işletmesi, ifayı geciktirme hakkı veren ödemezlik def'ini kullanabilir.
Borcu ifa etmeyen tarafın talebi karşısında borçlunun sahip olduğu yasal korunma aracı ödemezlik def'idir.

Key Concept

Ödemezlik Def'i (TBK m. 97)

Practice More

Ödemezlik def'i ile TBK m. 98'de düzenlenen 'ifadan kaçınma hakkı' (aciz hali) arasındaki farkları incelemek, karşılıklı borçlardaki ifa engellerini pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question