Examkin

Question

Difficulty: HardKarşılıklı Borçlarda İfa Sırası ve Ödemezlik Def'i

Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi uyarınca, satıcı (S) mülkiyeti devretmeyi, alıcı (A) ise satış bedelini ödemeyi borçlanmıştır. Sözleşmede tarafların borçlarını aynı anda ifa edecekleri kararlaştırılmıştır. Vade gelmesine rağmen alıcı (A) satış bedelini ödememiş ve herhangi bir ödeme teklifinde de bulunmadan satıcı (S) aleyhine tescile zorlama davası açmıştır. Satıcı (S) ise mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde, satış bedeli kendisine ödenmedikçe mülkiyeti devretmeyeceğini beyan etmiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, bu uyuşmazlıkta mahkemenin vermesi gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Alıcının kendi borcunu ifa etmeden veya ifa teklifinde bulunmadan dava açması dürüstlük kuralına aykırı olduğundan, davanın esastan reddine karar verilmelidir.
  2. Satıcının ödemezlik def'i yerinde görülerek, satış bedelinin mahkeme veznesine depo edilmesi kaydıyla tescile (birlikte ifaya) karar verilmelidir.Answer
  3. C
    Alıcının ödeme teklifinde bulunmaması satıcıyı doğrudan alacaklı temerrüdüne düşürdüğü için tescil talebinin kayıtsız şartsız kabulüne karar verilmelidir.
  4. D
    Sözleşmede tarafların mali durumuna ilişkin bir güvence gösterilmediği sürece, ifada aciz hükümleri uygulanarak davanın durdurulmasına karar verilmelidir.
  5. E
    Alıcı kendi borcunu ifa etmeden dava açtığı için dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmelidir.

Answer

Satıcının ödemezlik def'i yerinde görülerek, satış bedelinin mahkeme veznesine depo edilmesi kaydıyla tescile (birlikte ifaya) karar verilmelidir.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri kendi borcunu ifa etmeden veya ifayı teklif etmeden diğer taraftan ifa talep ederse, karşı taraf Türk Borçlar Kanunu m. 97 uyarınca ödemezlik def'ini ileri sürebilir. Bu def'i ileri sürüldüğünde mahkeme davayı reddetmez, davacının kendi borcunu (olayda satış bedelini) mahkeme veznesine depo etmesi şartıyla davalının borcunu ifa etmesine (tescile) yani birlikte ifaya karar verir.

Step-by-Step Solution

1
Sözleşme türünün ve ifa sırasının tespiti
Taşınmaz satış vaadi, tam iki tarafa borç yükleyen (sinallagmatik) bir sözleşmedir ve taraflar aynı anda ifayı kararlaştırmıştır.
TBK m. 97'nin (Ödemezlik Def'i) uygulanabilmesi için sözleşmenin karşılıklı borç yüklemesi ve aksine bir adet veya sözleşme hükmü olmaması gerekir.
2
İfa talebinde bulunan tarafın durumunun değerlendirilmesi
Alıcı (A), kendi borcunu ifa etmemiş ve ifa teklifinde bulunmamıştır.
Ödemezlik def'iyle karşılaşmamak için alacaklının kendi borcunu ifa etmiş veya ifaya hazır olduğunu ispatlaması gerekir.
3
Davalının savunmasının (def'i) niteliğinin belirlenmesi
Satıcı (S), 'bedel ödenmedikçe ifa etmem' diyerek ödemezlik def'ini ileri sürmüştür.
Ödemezlik def'i mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmez, hak sahibi tarafından ileri sürülmelidir.
4
Mahkeme kararının tayini
Mahkeme, alıcının borcunu yerine getirmesi (depo etmesi) karşılığında satıcının tescil yapmasına hükmeder.
Türk hukuk öğretisi ve Yargıtay uygulamasına göre, ödemezlik def'i ileri sürüldüğünde dava reddedilmez; 'birlikte ifa' (hand-to-hand delivery) kararı verilir.

Key Concept

Ödemezlik Def'i (TBK m. 97) ve Birlikte İfa Kararı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Karşılıklı Borçlarda İfa Sırası ve Ödemezlik Def'i

More questions from this topic