Question

Difficulty: MediumKıymetli Evrakta Defiler

Mobilya üreticisi Tarık, hammadde alımı amacıyla tedarikçi Veli emrine bir bono düzenleyerek teslim etmiştir. Veli bu bonoyu ticari borçlarına karşılık Yasin'e, Yasin ise Zeynep'e ciro yoluyla devretmiştir. Senedin meşru hamili olan Zeynep, vade gününde ödeme talebiyle Tarık'a başvurmuştur.

Zeynep'in senedi devralırken bilerek Tarık'ın zararına hareket etme kastı (kötüniyeti) bulunmadığı bilindiğine göre, Tarık aşağıdaki defilerden hangisini Zeynep'e karşı ileri süremez?

  1. A
    Bonodaki düzenleyen imzasının Tarık'ın eli ürünü olmayıp sahte olması
  2. B
    Bonoda kanunen bulunması zorunlu olan 'düzenlenme tarihi' unsurunun eksik olması
  3. Tarık ile Veli arasındaki sözleşmenin iptal edilmesi sebebiyle senedin bedelsiz kalmış olmasıAnswer
  4. D
    Bononun düzenlendiği tarihte Tarık'ın kısıtlı olması nedeniyle fiil ehliyetinin bulunmaması
  5. E
    Senet metninden anlaşıldığı üzere alacağın zamanaşımına uğramış olması

Answer

Tarık ile Veli arasındaki sözleşmenin iptal edilmesi sebebiyle senedin bedelsiz kalmış olması
Kıymetli evrak hukukunda, senedin ihdas edilmesine (düzenlenmesine) neden olan temel ilişkiden kaynaklanan itirazlar (örneğin malların teslim edilmemesi, sözleşmenin feshedilmesi veya bedelsizlik), nispi (şahsi) defi niteliğindedir. Türk Ticaret Kanunu uyarınca, poliçe, bono veya çeke dayanan borçlu, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki hamil, senedi iktisap ederken bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olsun. Olayda Zeynep'in böyle bir kastı bulunmadığı açıkça belirtildiğinden, Tarık temel ilişkideki bedelsizlik defisini ona karşı ileri süremez.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki kişilerin hukuki statülerini belirleme
Tarık senedi düzenleyen (borçlu), Zeynep ise iyiniyetli yetkili hamildir.
Kıymetli evrakta defilerin kime karşı ileri sürülebileceği, hamile geçiş şekline ve hamilin iyiniyetli olup olmamasına bağlıdır.
2
Mutlak ve nispi defi ayrımını uygulama
Mutlak defiler herkese karşı ileri sürülebilirken, nispi defiler kural olarak sadece doğrudan ilişki içinde bulunulan kişiye karşı ileri sürülebilir.
Kanun koyucu, kıymetli evrakın tedavül (dolaşım) güvenliğini korumak amacıyla nispi defilerin iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesini yasaklamıştır.
3
Seçeneklerdeki defilerin türünü tespit etme
Sahtelik, ehliyetsizlik, şekil eksikliği ve zamanaşımı mutlak defilerdir. Ancak sözleşmenin geçersizliği nedeniyle senedin bedelsiz kalması, temel ilişkiden doğan nispi bir defidir.
Zeynep senedi devralırken kötüniyetli olmadığı için, Tarık Veli'ye karşı sahip olduğu bu nispi defiyi Zeynep'e karşı ileri süremez.

Key Concept

Kıymetli Evrakta Mutlak ve Nispi Defiler Ayrımı
Rate this question