Question

Difficulty: Mediumİdari Teşkilatın Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Denetimi

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında, merkezi idare (devlet tüzel kişiliği) bünyesinde yer alan bir makamın, kendisinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olan yerinden yönetim kuruluşu üzerindeki denetim yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu yetki idarenin bütünlüğü ilkesinin doğal bir sonucu olduğundan, kullanılabilmesi için ayrıca bir kanuni düzenlemeye ihtiyaç yoktur.
  2. B
    Denetimi yapan makam, hiyerarşik amir sıfatıyla denetlenen kuruluşun yerine geçerek doğrudan işlem tesis etme yetkisine sahiptir.
  3. Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki bu denetim ilişkisi idari vesayet olarak adlandırılır ve kapsamı kanunla belirlenir.Answer
  4. D
    Vesayet makamı, denetlediği yerinden yönetim kuruluşunun organlarını herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın nihai olarak görevden uzaklaştırabilir.
  5. E
    Bu denetim ilişkisi aynı kamu tüzel kişiliği içindeki alt ve üst birimler arasında gerçekleştiği için hiyerarşi kurallarına tabidir.

Answer

Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki bu denetim ilişkisi idari vesayet olarak adlandırılır ve kapsamı kanunla belirlenir.
İdare hukukunda denetleyen ve denetlenen birimler farklı kamu tüzel kişiliklerine sahipse bu ilişki idari vesayettir. Merkezi idare teşkilatı (Bakanlıklar, Valilikler vb.) devlet tüzel kişiliğini temsil ederken; mahalli idareler ve hizmet yerinden yönetim kuruluşları kendi ayrı kamu tüzel kişiliklerine sahiptir. Bu nedenle aralarındaki denetim bağı idari vesayettir ve bu yetki anayasal 'kanunilik' ilkesi gereği sadece kanunda belirtilen sınırlar içinde kullanılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Teşkilat yapısındaki tüzel kişilik ayrımını analiz edin.
Merkezi idare (Devlet) ve yerinden yönetim kuruluşlarının (Belediye, Köy, TRT vb.) ayrı kamu tüzel kişilikleri olduğu saptanır.
Denetimin türünü belirleyen temel kriter, tarafların aynı mı yoksa farklı mı tüzel kişilik içinde yer aldığıdır.
2
Tüzel kişilik farkına dayanarak denetim türünü belirleyin.
Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki denetim 'idari vesayet'tir.
Hiyerarşi sadece aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisini kapsar.
3
İdari vesayetin temel ilkelerini (istisnailik ve kanunilik) uygulayın.
İdari vesayetin kanunda açıkça öngörülmüş olması ve sınırlarının kanunla çizilmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.
Anayasa'nın 123. ve 127. maddeleri uyarınca idarenin bütünlüğü vesayet yoluyla sağlanır ancak bu yetki istisnai ve sınırlıdır.

Key Concept

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı

Hints

1
Denetleyen ve denetlenen makamların aynı tüzel kişilikte mi yoksa farklı tüzel kişiliklerde mi olduğunu düşünün.
2
Valilik ile İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü arasındaki bağ hiyerarşi iken, İçişleri Bakanlığı ile bir Belediye arasındaki bağ idari vesayettir.

Practice More

İdari vesayet makamının yerindelik denetimi yapıp yapamayacağı konusundaki istisnai durumları inceleyin.
Estimated Time:50s
Rate this question