Paylı mülkiyete konu bir taşınmazda paydaşlardan (A), payını üçüncü kişi (C)’ye satmıştır. Diğer paydaş (B), bu satıştan haberdar olduktan sonra (C)’ye "Hayırlı olsun, seninle paydaş olduğuma sevindim, önalım hakkımı kullanmayacağım." diyerek (C)'nin taşınmaz üzerinde masraflı tadilatlar yapmasına ve yerleşmesine sessiz kalmıştır. Aradan dört ay geçtikten sonra (B), yasal süresi içinde (C)’ye karşı önalım davası açmıştır.
Bu olayla ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A(B), önalım hakkını yasal hak düşürücü süre içerisinde kullandığı sürece, önceki beyanları hakkın özünü ortadan kaldırmaz ve dava kabul edilmelidir.
- (B)’nin önce hakkını kullanmayacağını beyan edip sonra dava açması "çelişkili davranma yasağı" oluşturur; bu durum dürüstlük kuralına aykırı olduğundan hak arama hürriyeti kapsamında korunmaz.Answer
- CÖnalım hakkından feragat ancak resmi şekilde yapıldığında sonuç doğuracağından, (B)’nin sözlü beyanı hukuken geçersizdir ve dürüstlük kuralı burada uygulama alanı bulamaz.
- D(B)’nin durumu, hakların kazanılmasında aranan "subjektif iyiniyet" (TMK m. 3) eksikliği kapsamında değerlendirilmeli ve davası bu sebeple reddedilmelidir.
- E(B)’nin davranışı dürüstlük kuralına aykırı olsa bile, mülkiyet hakkının mutlaklığı ve tapu siciline güven ilkesi gereği davanın reddine karar verilemez.
Answer
Dürüstlük kuralının bir yansıması olan çelişkili davranma yasağı gereği, daha önce hakkını kullanmayacağını beyan ederek karşı tarafta güven uyandıran kişinin bu güvene aykırı dava açması hukuken korunmaz.
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Kişinin önce bir hakkını kullanmayacağını beyan edip karşı tarafta bu yönde haklı bir güven uyandırması, ardından ise bu güvene aykırı şekilde hareket etmesi dürüstlük kuralına (objektif iyiniyet) aykırıdır. Bu durum öğretide 'kendi davranışıyla çelişme yasağı' (venire contra factum proprium) olarak adlandırılır ve hakkın kötüye kullanılması yasağı kapsamında değerlendirilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dürüstlük Kuralı (Objektif İyiniyet) ve Çelişkili Davranma Yasağı
Estimated Time:2m 0s