Lojistik sektöründe faaliyet gösteren Tacir (S), yeni açacağı depo binasının inşaatı için Tacir (M) ile bir eser sözleşmesi akdetmiştir. Sözleşmede, ödemelerin gecikmesi halinde Tacir (S)'nin her gecikilen gün için TL cezai şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Ödemeleri geciktiren Tacir (S), aleyhine açılan davada söz konusu miktarın kendi ekonomik gücüne göre fahiş olduğunu ve mahkemece hakkaniyete göre indirilmesi gerektiğini savunmuştur.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun tacir olmanın hukuki sonuçlarına ilişkin hükümleri dikkate alındığında, Tacir (S)'nin bu savunmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Tacirler, basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü altında olduklarından, sözleşmede serbest iradeleriyle kararlaştırdıkları cezai şartın fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesini mahkemeden talep edemezler.Answer
- BTürk Borçlar Kanunu'ndaki genel hüküm uyarınca hakim, tacirler arasındaki sözleşmelerde de aşırı gördüğü cezai şartı kendiliğinden (re'sen) indirmekle yükümlüdür.
- CTacir (S), sözleşme konusu işin kendi ticari işletmesiyle doğrudan ilgili olmadığını ispat edebilirse, tacir sıfatına rağmen mahkemeden hakkaniyet indirimi talep edebilir.
- DEğer Tacir (S), işletme kapasitesi bakımından esnaf sınırları içerisinde yer aldığını kanıtlarsa, tacirlerin tabi olduğu indirim yasağından muaf tutularak indirim hakkından yararlanabilir.
- ECezai şartın indirilmemesi kuralı sadece sermaye şirketleri için geçerli bir kural olup, Tacir (S) gibi gerçek kişi tacirler için bu yasak uygulanmaz.
Answer
Tacirler, basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü altında olduklarından, sözleşmede serbest iradeleriyle kararlaştırdıkları cezai şartın fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesini mahkemeden talep edemezler.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 22. maddesi (eski TTK m. 24) uyarınca tacir sıfatını haiz bir borçlu, borçlandığı ücret veya cezai şartın fahiş olduğu (aşırı olduğu) iddiasıyla mahkemeden indirim yapılmasını isteyemez. Bu kuralın temel gerekçesi, tacirin TTK m. 18/2 uyarınca göstermesi gereken 'basiretli bir iş adamı' gibi hareket etme yükümlülüğüdür. Tacirler profesyonel oldukları için, sözleşme imzalarken altına girdikleri cezai yükümlülüklerin sonuçlarını bilmeli ve öngörmelidirler. Bu nedenle, hakim tarafından hakkaniyet gereği bir indirim yapılması mümkün değildir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tacir Borçlunun Cezai Şartın İndirilmesini İsteyememesi (Ücret ve Cezanın İndirilmesi Yasağı)
Hints
1
Türk Ticaret Kanunu'nda tacirlerin 'basiretli bir iş adamı' gibi davranması gerektiğine dair genel bir kural olduğunu hatırlayın.
2
Genel olarak Borçlar Hukuku'nda hakim aşırı cezai şartı indirebilirken, Ticaret Hukuku bu konuda tacirler için özel ve daha sert bir düzenleme (TTK m. 22) getirmiştir.
Practice More
Cezai şartın indirilmesi yasağının tek istisnasının, borcun 'ahlaka aykırı' derecede yüksek olması veya 'ekonomik mahva' sebep olacak olması durumları olduğunu araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s