Question

Difficulty: EasyHâkimin Takdir Yetkisi

Medeni hukukta kanun koyucu, bazen uyuşmazlığın çözümünde kesin bir sınır çizmek yerine hâkime "haklı sebepler" veya "durumun gereklerini" değerlendirme yetkisi tanımıştır.

Türk Medeni Kanunu uyarınca, hâkimin bu şekilde kendisine takdir yetkisi tanınan hallerde kararını dayandırması gereken temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafet) uygunlukAnswer
  2. B
    Kanun koyucu gibi hareket ederek genel ve soyut bir kural yaratma
  3. C
    Kıyas yoluna başvurarak benzer bir kanun hükmünü uygulama
  4. D
    Örf ve âdet hukukunda yer alan çözümleri öncelikle esas alma
  5. E
    Kendi kişisel vicdani kanaatine göre tamamen serbest davranma

Answer

Hâkimin kendisine takdir yetkisi tanınan hallerde kararını dayandırması gereken temel ölçüt hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafet) uygunluktur.
Türk Medeni Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca hâkim, kanunun kendisine takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı buyurduğu konularda, kararını hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafet) göre vermelidir. Bu, hâkimin sınırsız bir serbestiye sahip olmadığını, hukuk çerçevesinde adaleti sağlayan nesnel bir değerlendirme yapması gerektiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun metnindeki ifadeleri analiz etme
"Haklı sebepler" ve "durumun gerekleri" ifadelerinin hâkime takdir yetkisi (kural içi boşluk) tanıdığını tespit etme.
Hâkimin hangi yetki türünü kullandığını anlamak uygulanacak kuralı belirler.
2
TMK Madde 44 hükmünü uygulama
Hâkimin bu yetkiyi kullanırken uyması gereken yasal sınırın "hukuka ve hakkaniyete uygunluk" olduğu sonucuna ulaşma.
Kanun koyucu hâkimin takdir yetkisini bu temel ölçüte bağlamıştır.

Key Concept

Hâkimin Takdir Yetkisi ve Hakkaniyet İlkesi

Hints

1
Takdir yetkisi TMK 44. maddede düzenlenmiştir.

Practice More

Takdir yetkisi (kural içi boşluk) ile hakimin hukuk yaratması (hukuk boşluğu) arasındaki farkları karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question