Kaan, maliki olduğu sanayi tesisinin bahçesinde yer alan ve mülkiyeti kendisine ait olmayan (üçüncü bir kişiden kiraladığı) ağır iş makinesini, tapu kütüğünün 'beyanlar' sütununa eklenti olarak kaydettirmiştir. Ayrıca Kaan, komşusu Leyla'ya bu taşınmazı belirli bir bedelle satın alma yetkisi veren 'alım (iştira) hakkı' tanımış, ancak bu kişisel hak tapu memurunun hatasıyla kütüğün 'şerhler' sütunu yerine 'beyanlar' sütununa yazılmıştır. Kaan bir süre sonra taşınmazı iyiniyetli Murat'a satmış ve tapuda mülkiyet devri gerçekleşmiştir.
Murat, tapu kütüğündeki kayıtlara güvenerek hem iş makinesinin mülkiyetini kazandığını iddia etmekte hem de alım hakkının usulüne uygun kaydedilmediği gerekçesiyle kendisine karşı ileri sürülemeyeceğini savunmaktadır.
Tapu sicili teşkilatı ve sicile hâkim olan ilkeler dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Alım hakkının beyanlar sütununa yazılması ona şerhlerin sağladığı ayni etkiyi kazandırmayacağından bu hak Murat'a karşı ileri sürülemez; ayrıca Murat, sırf beyanlar kaydına dayanarak tapuya güven ilkesi (TMK m. 1023) kapsamında iş makinesinin mülkiyetini kazanamaz.Answer
- BTapu sicilinin aleniyeti ve güvenilirliği ilkeleri gereğince alım hakkı beyanlar sütununda yer alsa dahi iyi niyetli Murat'a karşı ileri sürülebilir ve Murat, sicildeki eklenti kaydına dayanarak iş makinesinin mülkiyetini TMK m. 1023 uyarınca mutlak olarak kazanır.
- CKütüğün beyanlar sütunu, tapu teşkilatında bağımsız bir yardımcı sicil niteliğinde olduğundan buradaki eklenti kaydı ayni hak sağlamaz; buna karşılık alım hakkı memurun hatasıyla da olsa kütüğe yazıldığından eşyaya bağlı borç etkisi doğurur.
- DMurat, tapu kütüğünün tamamlayıcı bir parçası olan beyanlar sütunundaki eklenti kaydına dayanarak TMK m. 1023 uyarınca iş makinesinin mülkiyetini kazanır; ancak alım hakkı yanlış sütuna işlendiğinden bu hak kendiliğinden sona erer.
- EAlım hakkı şerhler sütunu yerine beyanlar sütununa yazılmış olsa da sicilin bütünlüğü ilkesi gereği yeni malik Murat'a karşı ileri sürülebilir; fakat eklentiler kural olarak tapu kütüğüne hiçbir şekilde kaydedilemediğinden iş makinesine yönelik kayıt baştan itibaren geçersizdir.