Question

Difficulty: HardMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

Bir kamu kurumunda görev yapan Devlet memuru (M), hiyerarşik amiri tarafından kendisine verilen bir talimatın yürürlükteki bir yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olduğunu tespit etmiştir. M, bu aykırılığı amirine bildirmesine rağmen amir, kamu hizmetinin ivediliği gerekçesiyle emrinde ısrar etmiş ve bu emri yazılı olarak M'ye tebliğ etmiştir. Ancak söz konusu emrin yerine getirilmesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında açıkça bir suçun işlenmesi sonucunu doğuracaktır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Anayasa hükümleri uyarınca, bu durumda memur M'nin tutumu ve hukuki sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Emrin konusu suç teşkil ettiği için memur bu emri hiçbir suretle yerine getirmemeli; aksi halde amirin emri yazılı olarak yenilemiş olması memuru cezai sorumluluktan kurtarmaz.Answer
  2. B
    Emir amir tarafından yazılı olarak yenilendiği için memur emri yerine getirmekle yükümlüdür ve bu durumda tüm hukuki sorumluluk emri veren amire ait olur.
  3. C
    Memurun 'sadakat' ödevi amirin yazılı talimatlarına mutlak itaati gerektirdiğinden, M emri yerine getirmeli ancak durumu eş zamanlı olarak Cumhuriyet Savcılığına bildirmelidir.
  4. D
    Memur, 'davranış ve işbirliği' ödevi gereği amiriyle uyumlu çalışmak zorunda olduğundan, 'hediye alma yasağına' aykırı olmayan bu emri yazılı ısrar üzerine icra etmelidir.
  5. E
    Konusu suç teşkil eden emirlerde memurun sorumluluğu, sadece 'mal bildirimi' ödevini yerine getirmemiş olması durumunda söz konusu olur.

Answer

Emrin konusu suç teşkil ettiği durumlarda memur emri kesinlikle yerine getirmemeli ve bu durumda amirin yazılı emri memuru sorumluluktan kurtarmamaktadır.
Anayasa'nın 137. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesine göre, kamu görevlisi amirinden aldığı emri mevzuata aykırı bulursa yerine getirmez ve amirine bildirir. Ancak amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak yenilerse memur emri yerine getirir ve sorumlu olmaz. Bu kuralın istisnası 'konusu suç teşkil eden emir'dir. Eğer emir bir suç oluşturuyorsa, hiçbir şekilde yerine getirilmez ve yerine getiren memur sorumluluktan kurtulamaz. Bu nedenle emrin konusu suç teşkil ettiği için hiçbir suretle yerine getirilmemesi gerektiğini ve yazılı ısrarın memuru korumayacağını belirten ifade doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Emrin niteliğinin belirlenmesi
Emrin hem yönetmeliğe aykırı (kanunsuz emir) hem de Türk Ceza Kanunu'na göre suç teşkil ettiği saptanmıştır.
Hukuki prosedür emrin niteliğine göre (mevzuata aykırılık vs. suç teşkil etme) değişmektedir.
2
Anayasa ve 657 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerinin uygulanması
Mevzuata aykırı emir yazılı ısrarla yerine getirilebilirken, konusu suç teşkil eden emrin 'hiçbir suretle' yerine getirilemeyeceği kuralı tespit edilmiştir.
Anayasa m. 137 ve 657 sayılı Kanun m. 11 kesin bir yasak getirmektedir.
3
Sorumluluk analizinin yapılması
Emri yerine getiren memurun cezai sorumluluğunun devam edeceği sonucuna varılmıştır.
Suç teşkil eden eylemlerde 'amirin emri' bir hukuka uygunluk nedeni veya sorumluluktan kurtaran bir zırh teşkil etmez.

Key Concept

Kanunsuz Emir ve Suç Teşkil Eden Emir Ayrımı

Practice More

Anayasa m. 137 ve 657 sayılı Kanun m. 11 arasındaki ifade farklarını (Anayasa'nın yönetmeliği sayıp saymadığı gibi) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 50s
Rate this question