Question

Difficulty: MediumTacir Olmanın Hukuki Sonuçları

Endüstriyel mutfak ekipmanları ticareti yapan (K), işletmesi kanunla belirlenen parasal sınırları aştığı için ticaret siciline tescil edilmiş bir tacirdir. (K), imalatçı (Ü) A.Ş. ile yaptığı alım satım sözleşmesi uyarınca teslim aldığı mallara ilişkin faturayı tebliğ almış, ancak faturada belirtilen ürün fiyatlarının sözlü mutabakatlarından daha yüksek olduğunu fark etmesine rağmen işlerinin yoğunluğu nedeniyle faturaya tebliğden itibaren 10.10. gün itiraz edebilmiştir. Ayrıca (K), aralarındaki yazılı sözleşmede yer alan cezai şartın son derece ağır olduğunu, ticari hayata yeni atıldığı için tecrübesizliğinden yararlanıldığını ve uyuşmazlıkta bir esnaf gibi korunması gerektiğini iddia ederek söz konusu cezai şartın mahkemece indirilmesini talep etmiştir.

Buna göre, (K)'nin iddiaları ve hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (K)'nin ticari hayata yeni atılmış olması sübjektif bir unsur olarak değerlendirileceğinden, basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü hafifler ve mahkeme fahiş cezai şart miktarında indirim yapabilir.
  2. B
    Türk Ticaret Kanunu uyarınca faturaya itiraz süresi tebliğden itibaren on beş gün olarak düzenlendiğinden, (K)'nin onuncu günde yaptığı itiraz geçerlidir ve fatura içeriği kesinleşmiş olmaz.
  3. (K), tacir sıfatını taşıdığı için faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi davranmak zorundadır; bu objektif özen standardı gereği tecrübesizliği mazeret sayılmaz ve süresinde itiraz etmediği faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır.Answer
  4. D
    (K)'nin işletmesi parasal sınırları aşmış olsa da, gerçek kişi olması ve ticari tecrübesizliği göz önüne alınarak uyuşmazlıkta esnaflara ilişkin lehe hükümler uygulanır ve cezai şart tamamen geçersiz sayılır.
  5. E
    Tacir olmanın hukuki sonuçlarından olan basiretli iş adamı gibi davranma ve cezai şartın indirilmesini isteyememe kuralları, yalnızca tüzel kişi tacirler için öngörüldüğünden gerçek kişi tacir (K)'ye uygulanamaz.

Answer

Tacirlerin her türlü ticari faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüklerinin objektif olduğunu, tecrübesizliğin mazeret sayılamayacağını ve faturaya sekiz günlük yasal süre içinde itiraz edilmemesi halinde faturanın içeriğinin kabul edilmiş sayılacağını ifade eden seçenektir.
Türk Ticaret Kanunu'na göre (m. 18/2) her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadır. Bu yükümlülük objektif bir standarda bağlanmış olup, tacirin tecrübesizliği, iş yoğunluğu veya ticari hayata yeni atılmış olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz veya hafifletmez. Ayrıca, TTK m. 21/2 uyarınca bir fatura alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriğine itiraz etmezse, içeriğini kabul etmiş sayılır. (K)'nin 10. günde yaptığı itiraz süresinde olmadığından fatura içeriği kanunen kesinleşmiştir. Ek olarak, TTK m. 22 uyarınca tacirler sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesini isteyemezler. Doğru seçenek tüm bu kanuni kuralları eksiksiz yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki kişinin hukuki statüsünü belirlemek
İşletmesi kanuni sınırları aşan ve ticaret siciline tescil edilen (K), hukuken tacir statüsündedir.
Uygulanacak kanun hükümlerini (esnaf mı, tacir mi) tespit etmek için zorunludur.
2
Tacir olmanın faturaya itiraz süresi bakımından sonucunu değerlendirmek
TTK m. 21 uyarınca faturaya itiraz süresi tebliğden itibaren 8 gündür. (K) 10. gün itiraz ettiği için faturanın içeriğini (ürün fiyatını) kabul etmiş sayılır.
Süresinde yapılmayan itirazın hukuki sonuç doğurmayacağını ortaya koymak içindir.
3
Basiretli iş adamı yükümlülüğünün niteliğini tespit etmek
TTK m. 18 uyarınca her tacir ticari faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi davranmalıdır. Bu yükümlülük objektif olup; tecrübesizlik veya iş yoğunluğu mazeret olarak öne sürülemez.
(K)'nin savunmalarının (tecrübesizlik, iş yoğunluğu) hukuken geçerli olmadığını göstermek içindir.
4
Tacirlerin cezai şartın indirilmesini talep edip edemeyeceğini incelemek
TTK m. 22 gereği, tacir sıfatını haiz borçlu, aşırı fahiş olduğu iddiasıyla cezai şartın indirilmesini mahkemeden isteyemez ve esnaflara tanınan haklardan yararlanamaz.
(K)'nin cezai şart hakkındaki talebinin reddedilmesi gerektiğini kanıtlamak içindir.

Key Concept

Tacir olmanın hukuki sonuçları (basiretli davranma, faturaya itiraz süresi, cezai şart indirim yasağı)
Rate this question