Osmanlı anayasacılık sürecinde tarihli Tanzimat Fermanı, iktidarın sınırlandırılması noktasında özgün bir hukuki karaktere sahiptir. Bu belgeyi, iktidarın sınırlarını belirleyen bir "sözleşme" (misak) olmaktan ziyade, modern anlamda "hukukun üstünlüğü" ilkesine dayanan tek taraflı bir anayasal belge kılan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın, tek taraflı bir irade beyanıyla kendi mutlak yetkilerini kanun gücüyle sınırlamayı taahhüt etmesi ve kanunun üstünlüğünü kabul etmesi.Answer
- BMutlak otoritenin, yerel güç odakları olan ayanlarla yapılan karşılıklı bir pazarlık neticesinde ikili bir belgeyle sınırlandırılması.
- CDış baskıların etkisiyle hazırlanan ve temel amacı sadece gayrimüslim tebaaya tanınan hakları genişleterek devletin parçalanmasını önlemek olan bir belge olması.
- DYasama yetkisinin Padişah'tan alınarak halkın temsilcilerinden oluşan bir Meclis-i Mebusan'a devredildiği parlamenter bir düzeni başlatması.
- EPadişahın mutlak veto yetkisinin kaldırıldığı ve hükümetin padişaha değil meclise karşı sorumlu kılındığı radikal bir sistem değişikliği öngörmesi.
Answer
Padişahın, tek taraflı bir irade beyanıyla kendi mutlak yetkilerini kanun gücüyle sınırlamayı taahhüt etmesi ve kanunun üstünlüğünü kabul etmesi.
Tanzimat Fermanı, Türk hukuk tarihinde padişahın kendi mutlak otoritesini yine kendi iradesiyle kanun gücünün altına koyacağını ilan ettiği ilk belgedir. Bu durum doktrinde 'otolimitasyon' (kendi kendini sınırlama) olarak adlandırılır ve modern hukuk devleti anlayışının ilk çekirdeğini oluşturur. Belge bir 'misak' (sözleşme) değildir çünkü halk veya başka bir güç odağı ile karşılıklı rıza aranmamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tanzimat Fermanı'nın Hukuki Niteliği ve Hukukun Üstünlüğü
Estimated Time:2m 0s