Examkin

Question

Difficulty: Very hardCumhurbaşkanlığı Kararnameleri

1982 Anayasası’nın 104. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) yetkisinin kapsamı, sınırları ve bu kararnamelerin kanunlarla olan normatif ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mülkiyet hakkına ilişkin bir sınırlamanın olağan dönem CBK'sı ile düzenlenmesi, söz konusu hakkın Anayasa’nın 'Kişi Hakları ve Ödevleri' (ikinci bölüm) kapsamında yer alması nedeniyle konu bakımından yetki tecavüzü niteliğindedir.
  2. B
    Anayasa'nın 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir' diyerek yürütmeye asfî yetki tanıdığı alanlarda dahi (örn. Bakanlıkların kurulması), TBMM'nin yapacağı bir kanun düzenlemesi hiyerarşik açıdan CBK hükmüne göre öncelikle uygulanır.
  3. C
    Olağan dönem CBK’ları ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümlerinin uygulanması kuralı; idareye, ortada çatışan bir kanun hükmü yokken sadece 'Anayasa'ya aykırılık' iddiasıyla CBK'yı ihmal etme yetkisi tanımaz.
  4. TBMM'nin CBK ile düzenlenen bir konuda kanun çıkarmasıyla 'hükümsüz' hale gelen CBK hükümleri, ilgili kanunun daha sonra TBMM tarafından yürürlükten kaldırılması durumunda herhangi bir işleme gerek kalmaksızın tekrar yürürlüğe girer.Answer
  5. E
    Olağanüstü hal (OHAL) CBK'ları; mülkiyet hakkı, mülkiyetin devri veya siyasi katılım gibi konularda -çekirdek haklara dokunmamak kaydıyla- olağan dönem CBK'larının aksine düzenleme yapma yetkisine sahiptir.

Answer

TBMM'nin bir konuda kanun çıkarmasıyla hükümsüz hale gelen CBK hükümlerinin, ilgili kanun yürürlükten kalktığında kendiliğinden tekrar yürürlüğe gireceğini savunan ifade hukuken yanlıştır.
Türk hukuk sisteminde 'hükümsüzlük' sonuçları kalıcıdır. Bir üst norm (kanun), bir alt normu (CBK) hükümsüz kıldığında, üst normun daha sonra sistemden çıkması alt normun kendiliğinden canlanmasına yol açmaz. Bu durum, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin bir gereğidir. Dolayısıyla, kanun yürürlükten kalksa dahi CBK hükmünün tekrar geçerlik kazanması için yetkili makam tarafından yeniden bir düzenleme yapılması şarttır.

Step-by-Step Solution

1
Olağan dönem CBK'larının konu sınırlarını belirle.
Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerindeki kişi hakları ile dördüncü bölümündeki siyasi haklar düzenlenemez; sadece üçüncü bölümdeki sosyal ve ekonomik haklar düzenlenebilir.
Anayasa m. 104/17 gereği olağan dönem CBK'ları için yasaklı alanlar belirlenmiştir.
2
CBK ile kanun arasındaki hiyerarşik ilişkiyi analiz et.
Kanunlar CBK'lardan üstündür. Çatışma durumunda kanun uygulanır; aynı konuda kanun çıkarsa CBK hükümsüz kalır.
Normlar hiyerarşisinde yasama organının yaptığı kanun, yürütme organının yaptığı kararnameden önceliklidir.
3
Hükümsüz kalan bir normun 'dirilme' (reaktivasyon) durumunu değerlendir.
Hükümsüzlük bir kez gerçekleştikten sonra, bu sonuca yol açan kanunun ortadan kalkması CBK'yı otomatik olarak geri getirmez.
Türk hukukunda normların kendiliğinden yürürlüğe girmesi ilkesi kabul edilmemiştir; yeni bir irade beyanı (yeni bir CBK) şarttır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlar Karşısındaki Hukuki Durumu ve Hükümsüzlük Rejimi

Practice More

CBK'ların yargısal denetiminde Anayasa Mahkemesi'nin 'konu bakımından yetki' (yasak alan) incelemesi ile 'içerik bakımından yerindelik' denetimi arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

More questions from this topic