Question

Difficulty: MediumMilletvekilliği Statüsünün Kazanılması ve Kaybı

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olan bir milletvekili hakkında, milletvekili seçilmeye engel bir suçtan dolayı yürütülen yargılama sonucunda verilen mahkûmiyet kararı kesinleşmiştir.

1982 Anayasası'na göre, bu milletvekilinin statüsünün düşmesi süreci ve yargısal denetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kesinleşmiş mahkeme kararının TBMM Genel Kurulunun bilgisine sunulmasıyla milletvekilliği doğrudan düşer ve bu duruma karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.Answer
  2. B
    Kesinleşmiş mahkeme kararının Başkanlık Divanına sunulmasının ardından, üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulunda üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar alınması zorunludur.
  3. C
    Milletvekilliği mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle düşer, ancak ilgili milletvekili kararın bildiriminden itibaren yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine itiraz edebilir.
  4. D
    Kesinleşmiş mahkûmiyet kararı Meclis Başkanlığına ulaştığında öncelikle milletvekilinin yasama dokunulmazlığı kaldırılır ve yargılamanın yenilenmesi talep edilebilir.
  5. E
    Üyeliğin düşürülmesine ilişkin nihai karar, kesinleşmiş ceza mahkemesi kararının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca taşınması üzerine Anayasa Mahkemesince verilir.

Answer

Kesinleşmiş mahkeme kararının TBMM Genel Kurulunun bilgisine sunulmasıyla milletvekilliği doğrudan düşer ve bu duruma karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.
1982 Anayasası'nın 84. maddesine göre; milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma sebebiyle düşmesi, bu husustaki kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesi (okunması) ile olur. Ortada TBMM Genel Kurulunun takdir yetkisi kullanarak aldığı bir 'karar' bulunmadığından, bu bildirim işlemine karşı 85. madde kapsamında Anayasa Mahkemesine yargısal denetim (iptal davası) yolu kapalıdır. Anayasa Mahkemesine yalnızca TBMM kararıyla düşen hallerde (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) başvuru yapılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Kesin hüküm giyme durumunda milletvekilliğinin nasıl düşürüleceğini 1982 Anayasası Madde 84 kapsamında analiz et.
Kesin hüküm giyme ve kısıtlanma hallerinde milletvekilliği, kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesi (okunması) ile doğrudan düşer. Herhangi bir oylama yapılmaz.
Anayasanın açık hükmü gereği, yargı erki tarafından verilmiş kesin bir kararın yasama organı tarafından tekrar oylanması söz konusu olamaz.
2
Düşme işlemine karşı Anayasa Mahkemesine başvuru hakkının (Madde 85) olup olmadığını kontrol et.
Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilmesi için ortada bir 'TBMM Kararı' olmalıdır (istifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık hallerinde olduğu gibi). Bildirimle düşme hallerinde iptal davası açılamaz.
Ortada meclis tarafından tesis edilmiş bir işlem/karar yoktur; meclis sadece kesinleşmiş bir mahkeme kararını öğrenmekte ve hukuki sonuç kendiliğinden doğmaktadır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Düşmesi Usulleri ve Yargısal Denetimi
Rate this question