Question

Difficulty: MediumHâkimin Takdir Yetkisi

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca; kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkimin uyuşmazlığı karara bağlarken uyması gereken temel esas aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafete) uygun karar verilmesiAnswer
  2. B
    Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak genel ve soyut bir kural yaratması
  3. C
    Kanunda uyuşmazlığa uygulanacak hiçbir hükmün bulunmadığı 'hukuk boşluğunun' doldurulması
  4. D
    Kanun metninin sadece sözüyle ve özüyle yorumlanarak kesin bir sonuca varılması
  5. E
    Hâkimin herhangi bir kanuni sınırla bağlı olmaksızın tamamen vicdani kanaatine göre karar vermesi

Answer

Hâkim, kanunun kendisine takdir yetkisi tanıdığı hallerde hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafete) uygun olarak karar vermekle yükümlüdür.
Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesine göre, hâkimin takdir yetkisini kullanırken dayanması gereken temel ölçüt 'hukuka ve hakkaniyete' uygunluktur. Kanun koyucu, soyut kuralların her somut olaya adil bir çözüm getiremeyeceğini öngörerek, bazı durumlarda yetkiyi hâkime bırakmış ve ona 'hak ve nasafet' (hakkaniyet) ile karar verme ödevi yüklemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlıktaki boşluk türünü tespit etme
Kanun koyucunun 'haklı sebepler' veya 'durumun gerekleri' diyerek çözümü hâkime bıraktığı kural içi boşluk saptanır.
Takdir yetkisi sadece kanunun açıkça izin verdiği kural içi boşluklarda kullanılabilir.
2
TMK Madde 4 hükmünü uygulama
Hâkim, somut olayın özelliklerini değerlendirerek hakkaniyete uygun bir çözüm üretir.
Kanun, bu tür durumlarda adaletin tesisi için genel kural yerine somut adaleti (hakkaniyeti) hedeflemiştir.

Key Concept

Hâkimin Takdir Yetkisi (Hak ve Nasafet)

Practice More

TMK m. 1 (Hukuk Yaratma) ile TMK m. 4 (Takdir Yetkisi) arasındaki farkları karşılaştıran tablo sorularına çalışınız.
Estimated Time:50s
Rate this question