Medeni hukuk yargılamasında, kanun metninin uyuşmazlığa uygulanacak bir çözüm içerdiği ancak bu çözümün kapsamını 'haklı sebepler', 'durumun gerekleri' veya 'uygun bir tazminat' gibi esnek kavramlarla yargıcın değerlendirmesine bıraktığı durumlarda; yargıcın gerçekleştirdiği bu faaliyetin hukuki niteliği ve bağlı olduğu temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- Hâkim, kanun koyucunun bilerek ve isteyerek bıraktığı kural içi boşluğu, somut olayın özelliklerini gözeterek 'hak ve nasafet' ilkeleri çerçevesinde doldurmaktadır.Answer
- BHâkim, uyuşmazlığın çözümüne yönelik hiçbir yazılı veya yazısız kural bulunmadığı için ortaya çıkan hukuk boşluğunu, kendisi kanun koyucuymuş gibi hareket ederek genel bir kural ihdas etmek suretiyle doldurmaktadır.
- CSöz konusu durum bir gerçek kanun boşluğu teşkil ettiğinden, hâkimin bu yetkiyi kullanması aslında uyuşmazlığa en yakın normu kıyas yoluyla uygulama faaliyetinden ibarettir.
- DYargıcın bu yetkisi, kanundaki örtülü boşlukları gidermek amacıyla dürüstlük kuralı uyarınca normun lafzını aşarak yaptığı bir düzeltici yorum faaliyetidir.
- EBu yetki, kanun koyucunun yargı ayrılığı ilkesi gereği müdahale etmediği ve üst derece mahkemelerinin denetimine tabi olmayan mutlak bir yargısal serbesti alanını ifade eder.
Answer
Hâkimin kural içi boşluğu hak ve nasafet ilkeleri çerçevesinde doldurması.
Takdir yetkisi (TMK m. 4), kanun koyucunun uyuşmazlığa uygulanacak genel bir çerçeve çizdiği ancak çözümün somut özelliklere göre belirlenmesini hâkime bıraktığı 'kural içi boşluk' hallerinde devreye girer. Bu yetki kullanılırken hâkim, adaleti ve dengeyi gözeten 'hak ve nasafet' ilkelerine uymak zorundadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kural İçi Boşluk ve Takdir Yetkisinin Hukuki Niteliği