Examkin

Yargı

148 questions

Question 121Question →

Türk hukuk sisteminde adli yargı kolunun en üst dereceli mahkemesi olan Yargıtay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve başkanlık makamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından, Birinci Başkanı ise Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından seçilir.

Answer

Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilirken, Birinci Başkan Yargıtay'ın kendi genel kurulu tarafından üyeleri arasından seçilmektedir.
Anayasamızın 154. maddesine göre Yargıtay, adli yargı mahkemelerince verilen kararların son inceleme merciidir. Bu kurumun üyeleri, birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hâkim ve savcıları arasından HSK tarafından seçilir. Birinci Başkan ise mahkemenin kendi üyeleri arasından yine mahkemenin kendi genel kurulunca seçilerek göreve gelir.

Step-by-Step Solution

1
Yargıtay üyelerinin seçim merciini tespit edin.
Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
1982 Anayasası'nın 154. maddesi adli yargının bağımsızlığını korumak amacıyla seçimi HSK'ya bırakmıştır.
2
Yargıtay Birinci Başkanının seçim usulünü belirleyin.
Yargıtay Birinci Başkanı, Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından seçilir.
Yüksek mahkemelerin kendi başkanlarını seçmeleri yargı bağımsızlığı ve mahkemelerin kendi iç işleyişlerini düzenleme yetkisinin bir sonucudur.

Key Concept

Yargıtay'ın Seçim Organları ve Görev Alanı
Question 122Question →

1982 Anayasası uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi adına mali denetim ve hesap yargılaması yapmakla görevli olan Sayıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir; Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında ilgililerce idari yargı yoluna başvurulamaz.

Answer

Sayıştay Başkanı ve üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmesi ve kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulamaması doğrudur.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre Sayıştay Başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. Yine aynı madde uyarınca, Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında ilgililerce idari yargı yoluna başvurulamaz. Bu durum Sayıştay'ın hesap yargılaması yetkisinin ve kararlarının kesinlik özelliğinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın seçim usulünün belirlenmesi
Başkan ve üyeler TBMM tarafından seçilir.
Anayasa madde 160 uyarınca Sayıştay'ın bağımsızlığını korumak adına bu yetki meclise verilmiştir.
2
Kararların hukuki niteliğinin analizi
Sayıştay kararları kesin hüküm (ilam) niteliğindedir.
Hesap yargılaması sonucunda verilen kararlar yargısal bir güç taşır ve uygulanması zorunludur.
3
Yargı yolu denetiminin kontrolü
İdari yargı yoluna (Danıştay'a) başvurulamaz.
Anayasa'nın açık hükmü gereği Sayıştay'ın kesin hükümleri idari yargı denetimi dışındadır; ancak vergi konularında Danıştay ile uyuşmazlık çıkarsa Danıştay kararı esas alınır (bu bir itiraz yolu değil, uyuşmazlık çözüm kuralıdır).

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Kararlarının Kesinliği
Estimated Time:1m 15s
Question 123Question →

Türkiye'de adli yargı mercilerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merkezi olan Yargıtay'ın kuruluşu ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir; Yargıtay Birinci Başkanı ise kendi üyeleri arasından gizli oyla belirlenir.

Answer

Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir ve kendi başkanlarını kendi içlerinden gizli oyla seçerler.
Doğru ifade, Yargıtay üyelerinin tamamının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçildiğini ve başkanının da bu üyeler arasından kendi iç seçimleriyle belirlendiğini belirtmektedir. Bu durum 19821982 Anayasası'nın 154154. maddesi ile tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Yargıtay'ın yargı kolunu belirle.
Yargıtay, adli yargı kolunun en üst mahkemesidir.
Görev alanını netleştirerek diğer yüksek mahkemelerle karışmasını önlemek.
2
Üye seçim usulünü kontrol et.
Tüm üyeler Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
Üye kaynağını belirleyerek Danıştay (Cumhurbaşkanı kontenjanı olan) ile farkını ortaya koymak.
3
Başkanlık seçimini değerlendir.
Yargıtay Birinci Başkanı, kendi üyeleri arasından salt çoğunlukla seçilir.
Yargıtay'ın iç özerkliğini ve yönetim şemasını doğrulamak.

Key Concept

Yargıtay'ın adli yargıdaki konumu ve seçim usulü

Practice More

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın seçim usulü ile Birinci Başkan'ın seçim usulü arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 124Question →

1982 Anayasası'nda yargı organının işleyişi düzenlenirken, hâkimlerin ve savcıların görevlerini hiçbir baskı altında kalmadan yerine getirebilmeleri için "mahkemelerin bağımsızlığı" (fonksiyonel bağımsızlık) ile "hâkimlik ve savcılık teminatı" (kişisel/özlük güvenceler) birbirini tamamlayan ancak farklı içeriklere sahip iki temel ilke olarak kabul edilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan 139. maddede düzenlenen "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" kapsamında yer alan bir hükümdür?

Show answer & explanation

Answer: Hâkimlerin ve savcıların bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamamaları

Answer

Hâkimlerin ve savcıların bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamamaları
1982 Anayasası'nın 139. maddesine göre hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar. Bu hüküm, hâkimin ekonomik ve mesleki geleceğini yapısal değişikliklere karşı koruduğu için doğrudan 'teminat' kapsamındadır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138, 139 ve 140. maddeleri arasındaki temel farkları analiz edin.
138. madde fonksiyonel bağımsızlığı (karar verme süreci), 139. madde kişisel teminatları (azlolunmama, mali haklar), 140. madde ise idari statüyü düzenler.
Soruda istenen 'Hâkimlik ve Savcılık Teminatı' doğrudan 139. maddenin kapsamına girer.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri ilgili maddelerle eşleştirin.
Mali hakların mahkeme kaldırılsa dahi korunması hükmü 139. maddede açıkça belirtilmiştir.
Diğer seçenekler ya mahkemelerin bağımsızlığı (138) ya da idari bağlılık (140) ile ilgilidir.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı (Mali ve Özlük Güvenceler)

Practice More

Anayasa'nın 140. maddesindeki 'idari görev' ayrımının HSK'nın denetim yetkisi ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 125Question →

19821982 Anayasası’na göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSKHSK) yapısı ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından seçilen 44 üyenin 11’i hukukçu öğretim üyeleri veya avukatlar arasından belirlenir.

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından seçilen üyelerin tamamı hâkim ve savcı kontenjanından gelmektedir; öğretim üyeleri ve avukatlar TBMM tarafından seçilir.
Cumhurbaşkanı tarafından HSKHSK’ya seçilen 44 üyenin tamamı hâkim ve savcıdır. Bunların 33’ü birinci sınıf adli yargı hâkim ve savcıları, 11’i ise birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları arasından seçilir. Hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından seçim yapma yetkisi sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMMTBMM) aittir.

Step-by-Step Solution

1
Kurulun toplam üye sayısını ve doğal üyelerini teyit et.
Kurul 1313 üyeden oluşur. Adalet Bakanı ve Yardımcısı (22 kişi) doğal üyedir.
Genel yapıyı anlamak için toplam sayının bilinmesi gerekir.
2
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından seçilen 77 üyenin dağılımını incele.
33 üye Yargıtay, 11 üye Danıştay, 33 üye ise hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlardan seçilir.
TBMM'nin karma bir seçim kaynağına sahip olduğunu doğrulamak için.
3
Cumhurbaşkanı tarafından seçilen 44 üyenin dağılımını incele.
33 üye adli yargı, 11 üye ise idari yargı hâkim ve savcıları arasından seçilir.
Cumhurbaşkanı'nın seçim kaynağının sadece hâkim ve savcılardan oluştuğunu tespit etmek için.
4
Yanlış olan seçeneği belirle.
Cumhurbaşkanı'nın öğretim üyesi veya avukat seçme yetkisi yoktur; bu yetki TBMM'ye aittir.
Seçeneklerdeki kontenjan kaydırmasını (hata) bulmak için.

Key Concept

HSK Üye Kompozisyonu ve Seçim Kaynakları

Practice More

HSK Genel Kurulu ve dairelerinin görev dağılımını inceleyerek yetki paylaşımlarını pekiştirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 126Question →

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine yapılacak "bireysel başvuru" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa'da güvence altına alınmış olan sosyal ve ekonomik hakların (pozitif statü hakları) tamamı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın bireysel başvuruya konu edilebilir.

Answer

Sosyal ve ekonomik hakların tamamının bireysel başvuru kapsamında olduğunu savunan ifade yanlıştır; çünkü sadece Anayasa ve AİHS'de ortaklaşa korunan haklar bu yola konu olabilir.
Bireysel başvuru mekanizmasında 'konu bakımından yetki', Anayasa'da yer alan temel hak ve hürriyetlerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri kapsamındaki herhangi birinin ihlal edilmesi şartına bağlıdır. Bu durum 'ortak koruma alanı' olarak adlandırılır. Sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü hakları), kural olarak Sözleşme kapsamında yer almadıkları için (mülkiyet ve eğitim hakkı gibi ortak alandaki sınırlı haklar hariç) bireysel başvuruya konu edilemezler. Dolayısıyla tüm sosyal hakların başvuru kapsamında olduğu ifadesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Bireysel başvurunun konu bakımından yetki alanını (ratione materiae) hatırla.
Anayasa + AİHS ortak koruma alanı.
Bir hakkın ihlali iddiasıyla AYM'ye gidilebilmesi için o hakkın hem Anayasa'da hem de Türkiye'nin taraf olduğu AİHS/Protokoller'de yer alması gerekir.
2
Sosyal ve ekonomik hakların (pozitif statü hakları) statüsünü değerlendir.
Çoğu sosyal hak AİHS kapsamında değildir.
AİHS temel olarak medeni ve siyasi hakları korur; bu nedenle 'sosyal hakların tamamı' ifadesi hukuken yanlıştır.
3
Diğer usuli şartları (ikincillik, süre, kişi yetkisi) doğrula.
Seçeneklerdeki 30 gün, ikincillik ve kamu tüzel kişisi yasağı kuralları doğrudur.
6216 sayılı Kanun ve Anayasa Madde 148 bu sınırları net bir şekilde çizmiştir.

Key Concept

Bireysel Başvuruda Ortak Koruma Alanı

Hints

1
Bir hakkın bireysel başvuruya konu olması için hem Anayasa'da hem de AİHS'de bulunması gerektiğini hatırlayın.
2
Sosyal haklar (isteme hakları) devletten hizmet bekleyen haklardır; AİHS genellikle klasik (negatif) hakları korur.
3
Kamu tüzel kişileri başvuru yapamaz ve başvuru süresi kesinleşmeden itibaren 30 gündür; bu bilgileri seçeneklerde eleyin.

Practice More

Bireysel başvuruda kabul edilebilirlik kriterlerini (kişi, zaman ve konu yetkisi) bir tablo üzerinden karşılaştırarak çalışın.
Estimated Time:1m 30s
Question 127Question →

19821982 Anayasası'nın mevcut hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından Mahkeme üyeliğine seçilecek bir aday için aranan asgari raportörlük kıdemi ve yaş şartı aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: En az 55 yıl raportörlük yapmış olmak — 4545 yaşını doldurmuş olmak

Answer

Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından üye seçilebilmek için en az 55 yıl raportörlük yapmış olmak ve 4545 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
Anayasa'nın 146146. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için 4545 yaşın doldurulmuş olması zorunludur. Özel bir kategori olan raportörler için ise bu yaş şartına ek olarak en az 55 yıl raportörlük yapmış olma şartı aranır. Bu durum, mahkeme içinden gelen uzman personelin üyeliğe geçişini düzenleyen spesifik bir hükümdür.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesi üyeliği için genel yaş şartını belirleyin.
19821982 Anayasası Madde 146146'ya göre tüm üyeler için asgari yaş 4545 olarak belirlenmiştir.
Yaş şartı adayların mesleki olgunluğa erişmiş olmasını sağlamak için getirilmiş genel bir kuraldır.
2
Raportörlük kategorisine özel mesleki kıdem şartını kontrol edin.
Anayasa, raportörler için en az 55 yıl bu görevde çalışmış olma şartını aramaktadır.
Raportörlerin mahkemenin işleyişine olan aşinalığı nedeniyle diğer meslek gruplarına (avukatlar, yöneticiler) göre daha kısa bir kıdem süresi öngörülmüştür.
3
Bulunan iki veriyi birleştirerek seçenekleri değerlendirin.
55 yıl kıdem ve 4545 yaş şartı doğru cevabı oluşturur.
Anayasal hükümlerin her iki şartı da kümülatif olarak karşılanmalıdır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyeliği Adaylık Şartları

Hints

1
Anayasa Mahkemesi üyeleri için yaş sınırı, milletvekili seçilme yaşından oldukça yüksektir.
2
Avukatlar ve üst kademe yöneticileri için 2020 yıl kıdem istenirken, raportörler mahkeme içinde çalıştıkları için bu süre çok daha kısa tutulmuştur.

Practice More

Diğer üye kaynakları olan Yargıtay ve Danıştay üyeleri için asgari bir görev süresi şartı aranıp aranmadığını inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 128Question →

1982 Anayasası’nda düzenlenen yüksek mahkemelerden biri olan ve idari yargı alanında hem yürütmeye yardımcı bir inceleme/danışma organı hem de bir yargı mercii sıfatıyla görev yapan Danıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 1982 Anayasası'na göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

1982 Anayasası uyarınca Danıştay üyelerinin dörtte üçü HSK, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir.
Doğru ifade, Danıştay üyelerinin seçim oranlarını veren ifadedir. 1982 Anayasası Madde 155 uyarınca, Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

1
Danıştay'ın anayasal yapısını ve üye seçim usulünü belirle.
Anayasa Madde 155'e göre üyelerin 3/43/4'ü HSK, 1/41/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Yüksek mahkemelerin bağımsızlığı ve yürütme ile denge unsuru gözetilerek üye seçimi iki farklı erk arasında paylaştırılmıştır.
2
Danıştay'ın görev alanlarını (yargısal ve idari) analiz et.
Danıştay hem temyiz mercii hem de bazı davalarda ilk derece mahkemesidir. Ayrıca imtiyaz sözleşmeleri gibi konularda idari görevleri (istişare) bulunur.
Danıştay'ın sadece bir mahkeme değil, aynı zamanda devletin en yüksek danışma organı olması onun çift nitelikli yapısını oluşturur.

Key Concept

Danıştay'ın Çift Nitelikli Yapısı ve Üye Seçim Oranları
Question 129Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSKHSK) yapısı, toplam üye sayısı ve üyelerin seçim kaynakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kurul 1313 üyeden oluşur; üyelerin 77’si Türkiye Büyük Millet Meclisi, 44’ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; Adalet Bakanı ile Adalet Bakan Yardımcısı ise kurulun doğal üyeleridir.

Answer

Hakimler ve Savcılar Kurulu, 1313 üyeden oluşur; bu üyelerin 77'si TBMM, 44'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilirken, Adalet Bakanı ve Adalet Bakan Yardımcısı doğal üyelerdir.
Doğru olan ifade, kurulun toplam 1313 üyeden oluştuğunu, bunlardan 77’sinin Meclis, 44’ünün Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini ve Adalet Bakanı ile Bakan Yardımcısının doğal üye olduğunu tam ve doğru olarak belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam üye sayısını belirle.
1313 üye.
2017 Anayasa değişikliği ile üye sayısı 22'den 13'e düşürülmüştür.
2
Doğal üyeleri ve başkanlık makamını tespit et.
Adalet Bakanı (Başkan) ve Adalet Bakan Yardımcısı (Üye).
Bu iki makam seçime tabi olmaksızın kurulda yer alır.
3
Seçimle gelen üyelerin dağılımını kontrol et.
77 üye TBMM tarafından, 44 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Anayasa Madde 159 uyarınca üye dağılımı bu şekildedir.

Key Concept

HSK'nın 2017 anayasa değişikliği sonrası oluşan 13 üyeli karma yapısı.

Practice More

TBMM tarafından seçilen 7 üyenin hangi yargı mercilerinden ve kontenjanlardan (Yargıtay, Danıştay, avukatlar vb.) seçildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 130Question →

19821982 Anayasası'nda 20172017 değişikliği ile düzenlenen Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) yapısına göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilen yedi üyenin kurumlar ve meslek grupları arasındaki kontenjan dağılımı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Üç üye Yargıtay üyeleri, bir üye Danıştay üyeleri, üç üye ise hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından seçilir.

Answer

Üç üye Yargıtay üyeleri, bir üye Danıştay üyeleri, üç üye ise hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından seçilir.
Anayasa'nın 159159. maddesine göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu (1313) üyeden oluşur. Bu üyelerden yedisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. TBMM'ye tanınan bu kontenjanın dağılımı; üç üye Yargıtay üyeleri, bir üye Danıştay üyeleri, üç üye ise hukuk dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından olacak şekilde belirlenmiştir. Bu yapı, kurulun hem yüksek yargı hem de hukuk camiasının diğer unsurları tarafından temsil edilmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Kurulun toplam üye sayısını ve TBMM kontenjanını belirle.
HSK toplam 1313 üyeden oluşur ve bu üyelerin 77'si TBMM tarafından seçilir.
Anayasa'nın 159159. maddesi uyarınca seçim yetkileri TBMM ve Cumhurbaşkanı arasında paylaştırılmıştır.
2
TBMM tarafından seçilecek 77 üyenin anayasal dağılımını analiz et.
33 üye Yargıtay, 11 üye Danıştay ve 33 üye öğretim üyeleri/avukatlardan oluşur.
Yargı bağımsızlığı ve çoğulculuk ilkesi gereği farklı yüksek mahkemeler ve akademik/mesleki alanlar temsil edilir.

Key Concept

Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Üye Kompozisyonu ve TBMM Seçim Kontenjanları
Estimated Time:1m 0s
Question 131Question →

Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK), mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre görev yapan, yasama ve yürütme organları ile tabii üyelerin katılımıyla teşekkül eden anayasal bir kuruldur. Kurulun üye yapısı ve seçim usulü, farklı kaynaklardan gelen temsilcilerle oluşturulmuştur.

Yürürlükte olan anayasal hükümlere göre, HSK'nın yapısı ve üyelerinin belirlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, Kurulun toplam dört üyesini birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları arasından seçer.

Answer

Hakimler ve Savcılar Kurulunun 13 üyesinden 4'ü doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları arasından seçilir.
Yürürlükteki Anayasa hükümlerine göre Cumhurbaşkanı, Hakimler ve Savcılar Kuruluna toplam 4 üye seçer. Bu üyelerin 3'ü birinci sınıf adli yargı hâkim ve savcıları arasından, 1'i ise birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları arasından belirlenir. Bu nedenle Cumhurbaşkanının dört üyeyi bu gruplar arasından seçtiğini belirten ifade hukuken tam ve doğru bir tespittir.

Step-by-Step Solution

1
HSK'nın toplam üye sayısını ve genel dağılımını hatırla.
HSK 13 üyeden oluşur. 2'si tabii üye, 7'si TBMM tarafından seçilen üye, 4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilen üyedir.
Üye dağılımının ana çerçevesini çizmek, yetki karmaşasını önler.
2
Tabii üyelerin kimler olduğunu ve statülerini belirle.
Adalet Bakanı Kurulun başkanıdır, Adalet Bakan Yardımcısı ise tabii üyedir.
Başkanlık sıfatının kime ait olduğunu netleştirmek, tabii üyelerle ilgili yanıltıcı seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Cumhurbaşkanı ve TBMM'nin üye seçtiği kaynakları (havuzları) eşleştir.
TBMM: Yargıtay (3), Danıştay (1), Öğretim Üyesi/Avukat (3). Cumhurbaşkanı: Birinci sınıf adli (3) ve idari (1) yargı hâkim-savcıları.
Seçim kaynaklarının doğru bilinmesi, kurumların yetki alanlarını ayırmak için zorunludur.

Key Concept

Hakimler ve Savcılar Kurulu Üye Seçim Kaynakları ve Dağılımı
Question 132Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve üyelerinin nitelikleriyle ilgili aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi hukuken mümkün değildir?

Show answer & explanation

Answer: Kırk beş yaşını doldurmuş olmakla birlikte on beş yıldır fiilen serbest avukatlık yapan bir adayın, baro başkanlarının göstereceği üç aday arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üyeliğe seçilmesi

Answer

Kırk beş yaşını doldurmuş olmakla birlikte on beş yıldır fiilen serbest avukatlık yapan bir adayın, baro başkanlarının göstereceği üç aday arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üyeliğe seçilmesi
Doğru yanıt olan ve hukuken gerçekleşmesi mümkün olmayan durum, avukatlar arasından seçilecek adayın 15 yıllık tecrübeye sahip olmasıdır. 1982 Anayasası Madde 146'ya göre, Anayasa Mahkemesine avukatlar arasından seçilecek üyelerin en az 20 yıl fiilen avukatlık yapmış olmaları zorunludur. 15 yıl tecrübe şartı Hakimler ve Savcılar Kurulu üyelikleri için geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesi üyeliği için gerekli genel ve özel nitelikleri belirlemek
Tüm adaylar için 45 yaşını doldurmuş olma şartı aranır. Avukatların seçilebilmesi için ise en az 20 yıl fiilen avukatlık yapmış olmaları Anayasal bir zorunluluktur.
Üye seçimi senaryolarının Anayasa Madde 146'daki liyakat ve kıdem şartlarına uygunluğunu test etmek.
2
Görev süresi ve yaş haddi kurallarını değerlendirmek
Üyeler 12 yıl için seçilir, tekrar seçilemezler ve 12 yıllık süre dolmasa bile 65 yaşını doldurduklarında emekliye ayrılırlar.
Seçeneklerdeki süre ve yaş haddi kısıtlamalarının yasal bir engel yaratıp yaratmadığını doğrulamak.
3
Seçim usulleri ve çoğunluk kurallarını analiz etmek
TBMM'nin Sayıştay ve Barolar'dan yapacağı seçimlerde sırasıyla 2/3 ve salt çoğunluk aranır. Cumhurbaşkanı ise Yargıtay, Danıştay, YÖK, üst kademe yöneticileri, avukatlar ve birinci sınıf hâkimler arasından (bazılarını doğrudan, bazılarını adaylar arasından) seçim yapar.
Kurumlar arası aday gösterme usullerinde ve oylamalarda hata olup olmadığını saptamak.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Seçim Şartları ve Görev Süresi
Estimated Time:1m 15s
Question 133Question →

Hukuk fakültesi mezunu olan ve yirmi yıldır serbest avukatlık yapan 4646 yaşındaki Deniz Hanım, Anayasa Mahkemesi üyesi olarak görev almayı hedeflemektedir.

Mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde, Deniz Hanım'ın Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilme usulü ve görev statüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden Deniz Hanım'ı üye seçebilir; bu durumda Deniz Hanım on iki yıl için seçilir ve görev süresi bitiminde yeniden seçilemez.

Answer

Doğru cevap, Deniz Hanım'ın baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilebileceğini ve görev süresinin yeniden seçilme yasağıyla birlikte on iki yıl olduğunu belirten ifadedir.
Anayasa'nın 146. ve 147. maddeleri gereğince, Anayasa Mahkemesinin 15 üyesinden biri TBMM tarafından serbest avukatlar arasından seçilmektedir. Bu kontenjan için adaylar baro başkanları tarafından belirlenir ve TBMM gizli oylama ile üç aday arasından seçimi tamamlar. Seçilen tüm üyelerin görev süresi on iki yıldır ve bir kişi ikinci kez Mahkeme üyesi seçilemez. Deniz Hanım, 45 yaşını doldurmuş olması ve 20 yıllık avukatlık kıdemi bulunması sebebiyle anayasal şartları fazlasıyla sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Adayın anayasal yaş ve mesleki kıdem şartlarını karşılayıp karşılamadığını değerlendirmek.
Deniz Hanım 46 yaşında olup (asgari 45 yaş şartı sağlanmıştır) ve 20 yıllık serbest avukatlık kıdemine sahiptir (asgari 20 yıl şartı sağlanmıştır). Adaylığa ehildir.
Anayasa Mahkemesi üyeliğine atanabilmek için gerekli liyakat ve tecrübe kriterlerinin teyidi zorunludur.
2
Serbest avukat kontenjanı için seçim ve aday gösterme usullerini belirlemek.
TBMM'nin serbest avukatlar arasından seçeceği 1 üye için adaylar doğrudan baro başkanları tarafından gösterilir. Siyasi partilerin veya HSK'nın bu süreçte rolü yoktur.
Anayasal organların üye seçimindeki kurumsal yetki sınırlarını tespit etmek.
3
Görev süresi ve yeniden seçilme şartlarını uygulamak.
Tüm üyeler 12 yıl için seçilir ve hiçbir üye ikinci kez seçilemez. Sürecin sonunda Deniz Hanım'ın görev statüsü bu kurala tabi olacaktır.
Üyelerin bağımsızlığını teminat altına alan anayasal sürenin doğrulanması.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Seçim Usulü ve Görev Süresi
Question 134Question →

Anayasa'da düzenlenen mali denetim ve hesap yargılaması sistemi içinde Sayıştay'ın statüsü, üyelerinin seçimi ve kararlarının bağlayıcılığı kendine has kurallara bağlanmıştır.

Sayıştay'ın anayasal konumu dikkate alındığında aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay'ın başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir ve hesap yargılaması sonucunda verdiği kesin kararlara karşı Danıştay dâhil hiçbir idari yargı merciine başvurulamaz.

Answer

Sayıştay'ın başkanı ile üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçildiğini ve verdiği kararlara karşı idari yargı yoluna gidilemeyeceğini ifade eden seçenektir.
Anayasa'nın 160. maddesine göre, Sayıştay'ın başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. Sayıştay, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar ve bu kararlar kesin olup, kararlara karşı idari yargı yoluna başvurulamaz. Bu nedenle yargı yetkisi sınırları ile Meclis tarafından seçilme kuralı birlikte hatasız verilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını anayasal düzlemde tespit et.
Sayıştay'ın Anayasa'da belirtilen yüksek mahkemelerden biri olmadığı sonucuna varılır.
Yüksek mahkeme sıfatı taşımaması, Sayıştay ile ilgili yanlış bilinen yargısal özellikleri elemeyi sağlar.
2
Sayıştay başkanı ve üyelerinin kim tarafından seçildiğini belirle.
Başkan ve üyelerin tamamının Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçildiği tespit edilir.
Üye seçimi konusundaki kurallar, Cumhurbaşkanı veya HSK'nın yetkili olduğunu iddia eden yanlış ifadeleri çürütür.
3
Sayıştay kararlarının kesinliğini ve diğer yargı mercileriyle (özellikle Danıştay) olan ilişkisini analiz et.
Sayıştay kararlarına karşı idari yargıya (Danıştay'a) başvurulamayacağı; ancak vergi uyuşmazlıklarında Danıştay kararlarının üstün tutulduğu doğrulanır.
Kararların kesinliği kuralı, doğru seçeneğin tespit edilmesinde belirleyici olan en önemli istisnai yargısal hükümdür.

Key Concept

Sayıştay'ın hukuki statüsü, üyelerinin TBMM tarafından seçilmesi ve kararlarının kesinliği
Question 135Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal yargı organı olan Anayasa Mahkemesi, farklı hukuki kaynaklardan gelen on beş üyenin katılımıyla oluşan karma bir yapıya sahiptir. Bu yapının oluşturulmasında anayasa koyucu, hem yasama organına hem de yürütme organına belirli kontenjanlar dâhilinde üye seçme yetkisi vermiştir. Buna göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin nitelikleri ve seçimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi mevzuata aykırıdır?

Show answer & explanation

Answer: Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden yapılacak bir üyenin seçimi, Adalet Bakanının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilir.

Answer

Mevzuata aykırı olan ifade, baro başkanlarının göstereceği adaylar içinden seçilecek üyenin Cumhurbaşkanı tarafından Adalet Bakanının teklifiyle seçileceğini belirten seçenektir.
1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre, baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden bir üyeyi seçme yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi üye seçim sürecinin hiçbir aşamasında 'Adalet Bakanının teklifi' gibi bir usul öngörülmemiştir. Cumhurbaşkanı, serbest avukatlar arasından doğrudan (aday gösterilmeksizin) üye seçebilir ancak bu durum baro başkanlarının aday gösterme süreciyle ilgili değildir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesine üye seçme yetkisine sahip olan organları (TBMM ve Cumhurbaşkanı) ve bu organların hangi kaynaklardan üye seçtiğini hatırlayın.
TBMM'nin 3, Cumhurbaşkanının ise 12 üye seçtiği tespit edilir.
Seçeneklerdeki eşleştirmelerin doğruluğunu kontrol etmek için temel kontenjan dağılımının bilinmesi gerekir.
2
Seçeneklerde verilen 'seçim makamı' ve 'aday kaynağı' eşleştirmelerini anayasal kurallarla karşılaştırın.
Sayıştay ve YÖK kaynaklı seçim usullerinin, yaş ve görev süresi şartlarının anayasaya uygun olduğu görülür.
Doğru ifadeleri eleyerek yanlış olan ifadeye ulaşmak için her bir kuralın anayasal dayanağı analiz edilmelidir.
3
Serbest avukatlar kontenjanı ile ilgili kuralı detaylıca inceleyin.
Baro başkanlarının gösterdiği 3 aday arasından seçim yapma yetkisinin Cumhurbaşkanına değil, TBMM'ye ait olduğu tespit edilir.
Yasama ve yürütmenin yetki alanlarının karıştırılması en sık yapılan hatalardan biridir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Seçim Usulü ve Seçim Makamları
Question 136Question →

Bir hukuki uyuşmazlıkta idare mahkemesinin ve asliye hukuk mahkemesinin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesiyle "olumsuz görev uyuşmazlığı", her iki mahkemenin de davanın esasına girerek kendini görevli sayması durumunda ise "olumlu görev uyuşmazlığı" ortaya çıkar.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki bu tür görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mahkemenin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yapar ve bu mahkemenin kararları ilgili yargı mercilerini kesin olarak bağlar.

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesinin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yapar ve bu mahkemenin kararları ilgili yargı mercilerini kesin olarak bağlar.
1982 Anayasası'nın 158. maddesine göre Uyuşmazlık Mahkemesinin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye yapar. Ayrıca bu mahkemenin adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıkları hakkında verdiği kararlar kesin olup, davanın esasına bakacak olan ilgili yargı mercilerini bağlayıcı niteliktedir.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlık Mahkemesinin Anayasa'daki yerini ve görevini tespit et.
Mahkeme, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevlidir.
Sorunun bağlamını ve mahkemenin temel fonksiyonunu anlamak için.
2
Mahkemenin yapısal oluşumunu ve başkanının nasıl seçildiğini hatırla.
Başkan, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir; diğer üyeler ise Yargıtay ve Danıştay'dan gelir.
Seçeneklerdeki üye ve başkanlık seçim usullerinin doğruluğunu test etmek için.
3
Mahkemenin verdiği kararların hukuki sonucunu değerlendir.
Kararlar kesindir, başka bir yargı merciine başvurulamaz ve davanın esasına bakacak mahkemeleri kesin olarak bağlar.
Doğru seçeneği kesinleştirmek için.
4
Yanlış seçeneklerdeki hatalı bilgileri (Sayıştay'ın üye göndermesi, iptal davası açılabilmesi vb.) ele.
Başkanlık seçimi ve kararların bağlayıcılığına dair doğru bilgiyi içeren seçenek doğru cevap olarak belirlenir.
Çeldiricilerin Anayasa hükümlerine neden aykırı olduğunu netleştirmek için.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesinin Yapısı ve Kararlarının Niteliği
Question 137Question →

Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve üyelerinin seçimi, anayasal yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca, on beş üyeden oluşan Mahkemenin yapısı ve üye seçim süreçlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; kırk beş yaşını doldurmuş ve en az yirmi yıl fiilen mesleğini icra etmiş olan serbest avukatlar arasından, herhangi bir makamın aday göstermesine gerek olmaksızın doğrudan Anayasa Mahkemesi üyesi seçme yetkisine sahiptir.

Answer

Cumhurbaşkanının, belirli yaş ve mesleki deneyim şartlarını taşıyan serbest avukatlar arasından doğrudan Anayasa Mahkemesi üyesi seçebileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede Cumhurbaşkanının doğrudan üye seçme yetkisi ve adaylık şartları (45 yaş, 20 yıl mesleki deneyim) eksiksiz ve anayasaya uygun olarak verilmiştir. 1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre Cumhurbaşkanı, seçeceği on iki üyeden dördünü herhangi bir kurumun aday göstermesine gerek kalmadan doğrudan üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim/savcılar ve raportörler arasından seçmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesinin üye sayısı ve seçen makamların kotalarını belirle.
Toplam 15 üyenin 3'ü Türkiye Büyük Millet Meclisi, 12'si Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Seçim yetkisinin genel hatlarıyla hangi makamlara ait olduğunu netleştirmek için.
2
Cumhurbaşkanının doğrudan seçtiği 4 üyenin kaynaklarını ve özel şartlarını incele.
Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim/savcılar ve AYM raportörleri arasından doğrudan seçim yapar. Avukatlar için 45 yaş ve 20 yıl mesleki deneyim şartı aranır.
Doğru ifadedeki detaylı yasal şartların (yaş, deneyim, makam) teyit edilmesi.
3
Diğer makamların seçim usullerini, görev sürelerini ve kurumsal yapı farklarını analiz et.
Sayıştay yüksek mahkeme değildir. TBMM üye seçimlerini gizli oyla yapar. AYM üyeleri 12 yıllığına seçilir ve tekrar seçilemezler. Doğal üyelik ve 4'e 7 üye dağılımı HSK'ye ait özelliklerdir.
Yanlış seçeneklerdeki anayasal kavram yanılgılarını (kurum karıştırma, süre hatası) tespit etmek için.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Seçim Usulü, Kaynakları ve Adaylık Şartları
Question 138Question →

Yargı teşkilatının idari boyutunda ortaya çıkan bazı hukuki durumların incelendiği bir komisyon çalışmasında;
I. Bir ilde faaliyete geçirilecek olan yeni ağır ceza mahkemesinin yargı çevresinin saptanması,
II. Görevinde başarılı olan birinci sınıf hâkimlerin terfi ve kademe ilerlemesi işlemleri,
III. Bir hâkim hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda Kurul tarafından verilen "meslekten çıkarma" kararı
gibi konular ele alınmıştır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) 1982 Anayasası'nda belirlenen statüsü, görevleri ve yetkileri dikkate alındığında, bu vakalara ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kurulun üçüncü vakadaki meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararına karşı yargı mercilerine başvurulabilirken, ikinci vakadaki terfi işlemlerine karşı yargı yolu kapalıdır.

Answer

Doğru tespit, Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolunun açık, terfi gibi diğer idari işlemlere karşı ise kapalı olduğunu belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 159. maddesi gereğince Hâkimler ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açık bırakılmıştır. Ancak terfi, atama, yer değiştirme veya diğer disiplin cezaları gibi idari işlemlerine karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz. Bu nedenle, olaydaki üçüncü vakaya yargı yolu açıkken, ikinci vakadaki terfi işlemine yargı yolu kapalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki işlemlerin hukuki dayanağını ve HSK'nın anayasal niteliğini belirle.
HSK, Anayasa'nın yargı bölümünde yer alan ancak yargısal değil, hâkim ve savcıların özlük işlerini yürüten idari bir kuruldur.
HSK'nın bir yüksek mahkeme olmadığını tespit ederek ilgili yanlış seçenekleri elemek.
2
HSK kararlarına karşı yargı yolu anayasal istisnasını incele.
Anayasa'nın 159. maddesine göre Kurulun 'meslekten çıkarma' cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına yargı mercilerinde başvurulamaz.
Vakada verilen 'meslekten çıkarma' ve 'terfi' işlemlerinin yargısal denetim imkânını birbirinden ayırt etmek.
3
Kurul üyelerinin seçimi ve özlük haklarının düzenlenme şeklini kontrol et.
HSK üyeleri karma bir sistemle (TBMM ve Cumhurbaşkanı) seçilir; hâkimlerin özlük hakları ise kararname ile değil, mutlaka kanunla düzenlenir.
Üye seçimi ve normlar hiyerarşisine ilişkin çeldirici ifadelerin hukuki geçerliliğini çürütmek.

Key Concept

HSK'nın Anayasal Statüsü ve Kararlarına Karşı Yargı Yolu İstisnası
Question 139Question →

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ülke genelinde uygulanmak üzere yürürlüğe konulan bir yönetmeliğin kanunlara aykırı olduğu iddiasıyla bir sivil toplum kuruluşu tarafından iptal davası açılacaktır.

1982 Anayasası ve ilgili mevzuata göre, bu uyuşmazlığı ilk derece mahkemesi sıfatıyla karara bağlayacak olan merci ve bu mercinin üyelerinin seçimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Bakanlıklar tarafından çıkarılan ve ülke genelinde uygulanacak olan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davalarında görevli yargı yeri, ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'dır. 1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü idari yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu; dörtte biri ise diğer görevliler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu nedenle hem görevli merciin hem de üye seçim oranının doğru verildiği ifade kesin olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlığın niteliğini ve hangi yargı koluna girdiğini tespit etme.
Bakanlık yönetmeliği ülke genelinde uygulanacak bir idari işlemdir, bu nedenle idari yargı görevlidir.
İdarenin düzenleyici işlemlerine karşı açılacak iptal davaları idari yargının görev alanına girer.
2
İdari yargı içerisinde ilk derece mahkemesi olarak görevli olan yetkili mercii belirleme.
Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali davalarına ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay bakar.
Danıştay Kanunu uyarınca, bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan davalarda Danıştay doğrudan ilk derece mahkemesi olarak görevlidir.
3
Danıştay üyelerinin seçim usulünü ve oranlarını Anayasa'ya göre değerlendirme.
Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
1982 Anayasası, Danıştay'ın hem idari hem de yargısal yapısını yansıtacak şekilde karma bir üye seçim usulü benimsemiştir.

Key Concept

Danıştay'ın Görevleri ve Üye Seçim Usulü
Question 140Question →

İdari yargı sisteminin en üst basamağında yer alan Danıştay, anayasal düzenimizde hem bir yüksek mahkeme hem de istişari bir inceleme mercii olarak görev yapmaktadır.

Buna göre, Danıştay'ın anayasal konumu, üye yapısı ve görevlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; ayrıca kanunda gösterilen belli uyuşmazlıklara ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla bakar.

Answer

Doğru seçenek, Danıştay üyelerinin dörtte üçünün HSK, dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini ve mahkemenin kanunda belirtilen bazı uyuşmazlıklarda ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığını belirten ifadedir.
Mevcut anayasal düzenlemelerimize göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Ayrıca Danıştay, idare mahkemelerinin kararlarını temyizen incelemenin yanı sıra, kanunda gösterilen belli davalara (örneğin Cumhurbaşkanı kararlarına veya ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları) ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan bakar. Bu nedenle bu iki doğru bilgiyi eksiksiz şekilde birleştiren ifade hukuken isabetlidir.

Step-by-Step Solution

1
Danıştay'ın üye seçim usulünün anayasal dayanağını değerlendirmek.
Üyelerin dörtte üçünün HSK, geriye kalan dörtte birinin ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği tespit edilir.
Yüksek mahkemelerin bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri gereği karma bir seçim modeli benimsenmiştir.
2
Danıştay'ın yargısal görevlerinin kapsamını belirlemek.
Kural olarak temyiz (son inceleme) mercii olmakla birlikte, anayasa hükmü gereği kanunla gösterilen bazı davalara ilk derece mahkemesi olarak da baktığı belirlenir.
Ülke çapında uygulanacak yönetmelikler veya Cumhurbaşkanı kararları gibi önemli idari işlemlerin doğrudan Danıştay'da dava konusu yapılabilmesi esastır.
3
Seçeneklerdeki diğer kurum özelliklerini elemek.
Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay'a ait anayasal özelliklerin yer aldığı yanlış ifadeler elenerek doğru sonuca ulaşılır.
Her bir yüksek mahkemenin ve kurumun üye yapısı ile görev alanı Anayasada kesin çizgilerle birbirinden ayrılmıştır.

Key Concept

Danıştay'ın anayasal yapısı, üye seçimi ve görev sınırları
PreviousPage 7 / 8Next
Yargı Practice Questions — KPSS Hukuk — Page 7 | Examkin