İhtiyati Haciz

123 questions

Tekstil ürünleri ihracatı yapan (X) Anonim Şirketi'nin fabrika binasındaki dokuma makinelerine, bir hammadde tedarikçisinin başvurusu üzerine mahkemece ihtiyati haciz konulmuştur. Karar, şirketin yokluğunda (gıyabında) verilmiş ve haciz işlemi sırasında tesiste hiçbir şirket yetkilisi bulunmamıştır. İhtiyati haciz tutanağı daha sonra şirket merkezine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Şirket yönetimi; ortada haklı bir haciz sebebi bulunmadığını, talep edilen teminatın yetersiz olduğunu ve ayrıca kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğunu iddia etmektedir.

Bu durumda (X) Anonim Şirketi'nin söz konusu karara karşı başvurabileceği kanun yolu, süresi ve görevli/yetkili merci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Şirket, ihtiyati haciz tutanağının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde, ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye itiraz edebilir.

Karar ve uygulanan haciz işlemi kanuna aykırı görüldüğünden, tutanağın tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulmalıdır.

İtiraz süresi kararın mahkemece verildiği tarihte başlar ve 7 gün içinde asıl icra takibinin yürütüldüğü icra dairesine itiraz edilmesi zorunludur.

Şirket kararın yokluğunda verildiğini ve mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürdüğünden, 7 gün içinde işlemi gerçekleştiren icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine itiraz etmelidir.

Yoklukta verilen bu karara karşı ilk derece mahkemesine itiraz edilemez; kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde doğrudan bölge adliye mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulması gerekir.

Show answer & explanation

Answer: Şirket, ihtiyati haciz tutanağının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde, ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye itiraz edebilir.

Answer

İhtiyati haciz kararına karşı başvurulacak yol itirazdır. İşlem yoklukta yapıldığı için süre tutanağın tebliğinden itibaren başlar (7 gün) ve itiraz, kararı veren mahkemeye sunulur.

İcra ve İflas Kanunu madde 265'e göre, borçlu kendisi dinlenmeden (gıyabında) verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata itiraz edebilir. İtiraz süresi, ihtiyati haciz borçlunun yokluğunda uygulanmışsa ihtiyati haciz tutanağının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gündür. İtirazın yapılacağı mercii ise doğrudan ihtiyati haciz kararını veren mahkemedir. Olayda tüm bu şartlar doğru bir şekilde tespit edilmiştir.

Step-by-Step Solution

Kararın verilme ve uygulanma şeklini tespit etmek.

Karar borçlu şirketin yokluğunda (gıyapta) verilmiş ve haciz işlemi sırasında yetkililer hazır bulunmamıştır. Bu durum itiraz süresinin başlangıcını belirler.

İİK m. 265 uyarınca itiraz süresi, borçlu haciz sırasında hazırsa haczin tatbiki, değilse haciz tutanağının tebliği tarihinden başlar.

İtiraz nedenlerini ve başvuru merciini kanuna göre değerlendirmek.

Şirket, kanunda sayılan sebepler olan yetkiye, ihtiyati haciz sebeplerine ve teminata itiraz etmektedir. Bu itirazın yöneltileceği makam, ihtiyati haciz kararını veren mahkemedir.

İhtiyati haciz kararına itirazlar icra dairesine veya icra mahkemesine değil, kararı veren mahkemeye yapılmak zorundadır.

Key Concept

İhtiyati Haciz Kararına İtirazın Şartları ve Mercii

Question 122Question →

Bir lojistik firması, taşıma sözleşmesinden doğan ücret alacağının tahsili amacıyla bir kimya fabrikasına karşı açtığı eda davasını yerel mahkemede kazanmıştır. Mahkeme, davalı fabrikanın belirli bir meblağı tazminat olarak ödemesine hükmetmiş, ancak bu karar henüz kesinleşmemiştir. Lojistik firması, borçlu fabrikanın mallarını gizlemeye ve devretmeye çalıştığını tespit ederek yetkili mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre, mahkemenin bu talebi incelerken vereceği kararda teminat uygulamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Talebe dayanak oluşturan belge bir ilam niteliğinde olduğundan, ihtiyati haciz kararı verilirken kural olarak teminat aranmaz.

Dayanak belge mahkeme kararı dahi olsa, teminat alınıp alınmaması veya teminatın miktarının ne olacağı tamamen hakimin takdirine bağlıdır.

Yerel mahkemenin verdiği karar henüz kesinleşmediği için alacaklının kanunda öngörülen asgari oranda teminat göstermesi zorunludur.

Borçlunun mal kaçırma ihtimaline karşı alınan bu önlem esasen ihtiyati tedbir kapsamında değerlendirildiğinden mutlaka teminat alınmalıdır.

İleride borçlunun veya üçüncü kişilerin uğrayabileceği haksız haciz zararlarını karşılamak üzere alacağın yüzde on beşi oranında teminat yatırılmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: Talebe dayanak oluşturan belge bir ilam niteliğinde olduğundan, ihtiyati haciz kararı verilirken kural olarak teminat aranmaz.

Answer

Talebe dayanak oluşturan belge bir ilam niteliğinde olduğundan, ihtiyati haciz kararı verilirken kural olarak teminat aranmaz.

İcra ve İflas Kanunu madde 259/2'ye göre, ihtiyati haciz talebine konu alacak bir ilama dayanıyorsa alacaklıdan teminat aranmaz. Olayda yerel mahkemenin verdiği eda kararı hukuken bir ilamdır. Türk hukukunda kural olarak para alacaklarına ilişkin ilamların icraya konulması veya ihtiyati haciz talebine konu edilmesi için kesinleşmeleri gerekmez. Bu nedenle karar kesinleşmemiş olsa bile, alacaklının teminat gösterme yükümlülüğü kanun gereği bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Olaydaki dayanak belgenin hukuki niteliğinin tespiti

Yerel mahkemenin verdiği eda davası kararı bir 'ilam' niteliğindedir.

Mahkemelerin verdikleri nihai kararlar ilam hükmündedir ve ihtiyati hacze dayanak yapılabilirler.

İlamların kesinleşme şartının incelenmesi

Olaydaki mahkeme kararı kesinleşmemiş olsa da, para alacakları için ilamlı takip veya ihtiyati haciz talebinde bulunulabilmesi için kural olarak kesinleşme şartı aranmaz.

Kanun koyucu, para alacaklarına ilişkin hükümlerin derhal icra edilebilirliğini benimsemiştir.

İhtiyati hacizde teminat kuralı ve istisnalarının ilamlar açısından değerlendirilmesi

İcra ve İflas Kanunu madde 259/2 gereğince, alacak bir ilama dayanıyorsa ihtiyati haciz talebinde teminat aranmaz.

İlam, alacağın varlığı ve muacceliyeti konusunda yargılama faaliyeti neticesinde verilmiş güçlü bir karine olduğundan, haksız ihtiyati haciz ihtimali çok zayıf kabul edilir.

Key Concept

İhtiyati Hacizde Teminat İstisnaları (İlama Dayalı Alacaklar)

Question 123Question →

Bir tedarik sözleşmesi kapsamında vadesi gelmiş 300.000 TL alacağı bulunan (X) A.Ş., borçlu (Y) Limited Şirketi'nin merkezini yurt dışına taşıma hazırlığında olduğunu ve ticari emtiasını elden çıkarmaya çalıştığını haricen öğrenmiştir. Alacaklı şirket, henüz esasa ilişkin bir dava açmamış ve icra takibi başlatmamış olmasına rağmen, alacağının karşılıksız kalmasını engellemek amacıyla mahkemeden geçici bir hukuki koruma talep etmeye karar vermiştir.

Bu olayda başvurulacak olan ihtiyati haciz talebinin incelenmesi ve karara bağlanması prosedürüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tıpkı ihtiyati tedbir kurumunda olduğu gibi, ihtiyati haciz talebi de davanın esası için yetkili olan mahkemenin yanı sıra haczedilecek malların bulunduğu yer mahkemesinden de istenebilir.

Taraflar arasında ortada henüz derdest bir dava bulunmadığından, ihtiyati haciz talebini inceleme ve karara bağlama görevi mutlak surette borçlunun yerleşim yeri icra mahkemesine aittir.

Talebi incelemekle görevli olan asliye ticaret mahkemesi, alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığına dair yaklaşık ispatı yeterli bularak, gerek görürse karşı tarafı dinlemeksizin de ihtiyati hacze karar verebilir.

Mahkemenin ihtiyati haciz talebini kabul edebilmesi için, borcun muaccel olduğunun ve borçlunun mal kaçırma kastının tam ispat kuralları çerçevesinde kesin delillerle kanıtlanması şarttır.

İhtiyati haciz kararı, borçlunun mülkiyet hakkına ağır bir kısıtlama getirdiğinden, mahkemenin talebi mutlaka duruşmalı olarak incelemesi ve borçluya savunma hakkı tanıması usuli bir zorunluluktur.

Show answer & explanation

Answer: Talebi incelemekle görevli olan asliye ticaret mahkemesi, alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığına dair yaklaşık ispatı yeterli bularak, gerek görürse karşı tarafı dinlemeksizin de ihtiyati hacze karar verebilir.

Answer

Uyuşmazlığın ticari nitelikte olması sebebiyle görevli asliye ticaret mahkemesinin, yaklaşık ispatı yeterli bularak ve karşı tarafı dinlemeksizin (duruşmasız) ihtiyati hacze karar verebileceğini ifade eden seçenektir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 258. maddesine göre ihtiyati haciz kararı, esas hakkındaki davaya bakmaya görevli ve yetkili genel mahkemeler tarafından verilir. Olayda her iki taraf tacir olup uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklandığı için görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Aynı yasa maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının, alacağının varlığı ile ihtiyati haciz sebeplerini hakimde kanaat uyandıracak ölçüde 'yaklaşık olarak' ispat etmesi yeterli kabul edilir; tam ispat aranmaz. Ayrıca kanun koyucu, mahkemenin iki tarafı dinleyip dinlememekte serbest olduğunu açıkça düzenlemiştir. Dolayısıyla ihtiyati haciz kararı verilmesi için duruşma açılması ve borçlunun dinlenmesi usuli bir zorunluluk değildir.

Step-by-Step Solution

Olaydaki tarafların sıfatını ve uyuşmazlığın niteliğini analiz etmek.

Her iki taraf tacir olup aralarındaki uyuşmazlık bir tedarik sözleşmesinden (ticari iş) kaynaklanmaktadır. Bu nedenle görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.

İhtiyati haciz kararını vermeye görevli genel mahkemenin türünü doğru tespit etmek için.

İhtiyati haciz kararını vermeye yetkili mercii belirlemek.

Henüz açılmış bir dava olmasa dahi ihtiyati haciz, icra mahkemesinden değil, esasa bakacak genel mahkemeden istenir. İhtiyati tedbirden farklı olarak malın bulunduğu yer mahkemesinin özel bir yetkisi yoktur.

Sıkça yapılan ihtiyati tedbir ile kıyaslama hatasını ve icra mahkemesi yanılgısını önlemek için.

Karar prosedüründeki ispat standardını ve usuli şartları değerlendirmek.

İİK madde 258 gereğince geçici hukuki koruma niteliğindeki ihtiyati hacizde 'tam ispat' değil 'yaklaşık ispat' aranır ve hakimin karşı tarafı dinleme (duruşma yapma) zorunluluğu bulunmaz.

İhtiyati haciz karar mekanizmasının usul kurallarını netleştirmek için.

Key Concept

İhtiyati Hacizde Görevli Mahkeme, Yaklaşık İspat ve Karar Usulü

PreviousPage 7 / 7

İhtiyati Haciz

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes