İktisadi Büyüme Modelleri

Teknolojik gelişmenin olmadığı ($g = 0$) bir Solow büyüme modelinde, başlangıçta durağan durumda bulunan bir ekonomide tasarruf oranının ($s$) kalıcı olarak artması durumunda; yeni durağan duruma geçiş süreci ve ulaşılan yeni denge düzeyi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyüme muhasebesi (Solow Artığı) yaklaşımının geçerli olduğu bir ekonomide, üretim sürecine ve büyüme performansına ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ekonomide sermayenin milli gelir içindeki payı $0,30$ ve işgücünün payı $0,70$ olduğuna göre, toplam faktör verimliliğindeki artış hızı (Solow Artığı) yüzde kaçtır?

Solow büyüme modelinin geçerli olduğu ve teknolojik gelişmenin ihmal edildiği ($g = 0$) bir ekonomide, başlangıçta durağan durumda (steady-state) bulunulmaktadır. Bu ekonomide nüfus artış hızının ($n$) kalıcı bir şekilde azaldığı varsayıldığında; yeni durağan duruma ulaşıldığında kişi başına düşen hasıla düzeyi ($y$) ve toplam hasılanın büyüme hızı ($g_Y$) başlangıçtaki durağan durum değerlerine göre nasıl değişir?

Teknolojik gelişmenin yaşanmadığı bir ekonomide kişi başına üretim fonksiyonu $y = 5\sqrt{k}$ (veya $y = 5k^{0,5}$) olarak tanımlanmıştır. Bu ekonomide tasarruf oranı ($s$) $\%20$, nüfus artış hızı ($n$) $\%2$ ve sermayenin aşınma oranı ($d$) $\%8$ olarak belirlenmiştir. Solow büyüme modeli varsayımları altında, bu ekonominin durağan durum (steady-state) kişi başına sermaye stoku ($k^*$) değeri kaçtır?

Büyüme teorilerinde, başlangıçta düşük sermaye stokuna sahip ekonomilerin, sermayenin marjinal verimliliğinin yüksek olması nedeniyle daha yüksek hızlarda büyümesi ve zamanla zengin ekonomileri yakalaması süreci farklı yakınsama türleri ile tanımlanır. Bu bağlamda, $\beta$-yakınsaması ile $\sigma$-yakınsaması arasındaki teorik ve ampirik ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İçsel büyüme teorilerinin en temel yapısı olan AK modelinde, Solow modelindeki 'azalan marjinal verimlilik' varsayımının aksine sermayenin marjinal verimliliği sabit ($MPK = A$) kabul edilmektedir. Bu varsayım, ekonominin dışsal bir teknolojik gelişme olmaksızın uzun dönemde sürekli büyümesine olanak tanır.

Buna göre AK modelinde sermayenin marjinal verimliliğinin azalmadan sabit kalmasını sağlayan temel yapısal gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

İçsel büyüme teorileri çerçevesinde ele alınan AK modelinde, üretim süreci ve sermaye birikiminin uzun dönemli büyüme üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir ülkenin makroekonomik performansına ilişkin üretim ve büyüme verileri aşağıda verilmiştir:

Buna göre, büyüme muhasebesi yaklaşımı çerçevesinde hesaplanan 'Solow Artığı' (Toplam Faktör Verimliliği artış hızı) yüzde kaçtır?

Solow büyüme modelinde tasarruf oranındaki ($s$) artışın kişi başına hasıla üzerinde sadece 'düzey etkisi' (level effect) yaratıp uzun dönemli büyüme oranını değiştirememesine karşın; $Y = AK$ tipi içsel büyüme modellerinde tasarruf oranındaki kalıcı bir artışın 'büyüme etkisi' (growth effect) yaratarak ekonominin uzun dönemli büyüme hızını artırabilmesinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojik gelişmenin işgücü verimliliğini artıran ($labor-augmenting$) bir yapıda modele dahil edildiği Solow büyüme modelinde; üretim fonksiyonu $Y = K^{1/2}(AL)^{1/2}$, tasarruf oranı $s = 0,40$, nüfus artış hızı $n = \%2$, teknolojik gelişme hızı $g = \%3$ ve sermayenin aşınma oranı $\delta = \%5$ olarak verilmiştir.

Bu ekonomi durağan dengeye ($steady-state$) ulaştığında; işçi başına tüketim ($C/L$) ve toplam sermaye stokunun ($K$) büyüme hızları sırasıyla yüzde kaç olacaktır?

Solow büyüme modelinin geçerli olduğu ve teknolojik gelişmenin yaşanmadığı bir ekonomide kişi başına üretim fonksiyonu $y = 10\sqrt{k}$ olarak tanımlanmıştır. Tasarruf oranının $\%10$, nüfus artış hızının $\%5$ ve sermayenin yıpranma (amortisman) oranının $\%5$ olduğu bu ekonomide, durağan durum (steady-state) kişi başına sermaye stoku ($k^*$) kaçtır?

Solow büyüme modeli çerçevesinde, tasarruf oranı, nüfus artış hızı ve teknolojik gelişme düzeyi gibi temel yapısal özellikleri birbiriyle aynı olan ekonomiler arasında, başlangıçta kişi başına gelir düzeyi düşük olan ekonominin zengin ekonomiye göre daha hızlı büyümesi ve zamanla gelir düzeylerinin eşitlenmesi süreci aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Paul Romer'in Ar-Ge temelli içsel büyüme modelinde, yeni fikirlerin (tasarımların) üretiminde katlanılan yüksek sabit maliyetler ile bu fikirlerin "rakip olmayan" (non-rival) doğası bir arada değerlendirildiğinde; sürdürülebilir teknolojik gelişme ve ekonomik büyüme için gerekli olan piyasa yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Lucas'ın 1988 yılında sunduğu Beşeri Sermaye Modeli'nde, bireylerin toplam zamanlarını mal üretimi ($u$) ve beşeri sermaye birikimi ($1-u$) arasında bölüştürdüğü varsayılmaktadır. Modelde beşeri sermayenin hem içsel hem de dışsal bir etkisi olduğu belirtilir. Buna göre, beşeri sermayenin yarattığı pozitif dışsallık ($h_a$) dikkate alındığında, piyasa dengesindeki büyüme hızı ile sosyal optimum büyüme hızı arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Teknolojik gelişmenin işgücü verimliliğini artıran ($labor-augmenting$) bir yapıda modele dahil edildiği Solow büyüme modelinde üretim fonksiyonu $Y = K^{0,5}(AL)^{0,5}$ olarak verilmiştir. Tasarruf oranının $\%40$, nüfus artış hızının $\%2$, teknolojik gelişme hızının $\%3$ ve amortisman oranının $\%5$ olduğu bir ekonomide; durağan durum ($steady-state$) dengesinde etkin işçi başına düşen hasıla ($y = Y/AL$) değeri kaçtır?

İçsel büyüme teorileri bağlamında geliştirilen AK modelinde, sermaye ($K$) kavramının beşeri sermayeyi ve teknolojik bilgi birikimini de kapsayacak şekilde geniş tanımlanması, üretim sürecinde sermayenin marjinal verimliliğinin davranışını kökten değiştirmektedir. Modelin bu yapısal özelliği ve büyüme dinamikleri dikkate alındığında; tasarruf oranındaki ($s$) bir artışın uzun dönemli büyüme üzerindeki etkisi ve ülkeler arası yakınsama (convergence) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Paul Romer tarafından geliştirilen Ar-Ge temelli içsel büyüme modelinde, yeni tasarımların (fikirlerin) "rakip olmayan" (non-rival) bir girdi olma özelliği ile ekonomideki piyasa yapısı arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lucas Beşeri Sermaye Modeli'nde üretim fonksiyonu $Y = A K^\beta (u h L)^{1-\beta} h_a^\gamma$ şeklinde ifade edilmektedir. Fonksiyondaki $h_a$ terimi ekonomideki ortalama beşeri sermaye düzeyini ve bu sermayenin yarattığı pozitif dışsallığı temsil etmektedir.

Buna göre, $\gamma > 0$ varsayımı altında modelin işleyişi ve denge özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İktisadi büyüme literatüründe, ülkeler arasındaki kişi başına düşen gelir düzeylerindeki eşitsizliğin veya gelirin dağılımındaki varyansın zaman içinde azalması süreci aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Teknolojik gelişmenin işgücü verimliliğini artıran ($labor-augmenting$) bir yapıda modele dahil edildiği Solow büyüme modelinde; nüfus artış hızının $\%2,0$ ($n=0,02$), teknolojik gelişme hızının $\%3,0$ ($g=0,03$) ve sermayenin yıllık aşınma oranının $\%5,0$ ($\delta=0,05$) olduğu varsayılmaktadır. Bu ekonomide durağan durumda ($steady-state$) toplam hasılanın ($Y$) ve işçi başına düşen hasılanın ($Y/L$) büyüme hızları sırasıyla yüzde kaçtır?