İktisadi Büyüme Modelleri

Robert Lucas tarafından geliştirilen Beşeri Sermaye Modeli'nde, üretim fonksiyonunda yer alan "ortalama beşeri sermaye" ($h_a$) değişkeninin yarattığı dışsallık etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, modelin içsel büyüme mekanizmasını en iyi açıklar?

Robert Lucas tarafından 1988 yılında geliştirilen "Beşeri Sermaye Modeli"nde üretim fonksiyonu $Y = A K^\beta (u h L)^{1-\beta} h_a^\gamma$ şeklinde tanımlanmaktadır. Burada $u$ bireylerin üretimde kullandıkları zaman payını, $h$ bireysel beşeri sermaye düzeyini, $h_a$ ise ekonomideki ortalama beşeri sermaye düzeyini (dışsallığı) temsil etmektedir. Bu modele göre, beşeri sermaye birikimi ve büyüme dinamikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Teknolojik gelişmenin ve nüfus artışının ihmal edildiği ($g=0, n=0$) bir Solow büyüme modelinde, bir ekonominin mevcut durağan durum sermaye stoku seviyesi ($k^*$), tüketimi maksimize eden Altın Kural sermaye stoku seviyesinden ($k_{gold}$) daha yüksektir. Buna göre, bu ekonominin Altın Kural denge seviyesine ulaşması için izlenmesi gereken politika ve bu politikanın etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Solow büyüme modelinde teknolojik gelişmenin yaşanmadığı ($g=0$) bir ekonomide, kişi başına üretim fonksiyonu $y = k^{0,5}$ şeklinde tanımlanmıştır. Bu ekonomide tasarruf oranı $s = 0,40$, nüfus artış hızı $n = 0,01$ ve sermaye yıpranma oranı $\delta = 0,04$ düzeyindedir. Bu ekonominin durağan durum (steady-state) dengesine ulaştığı bilindiğine göre, durağan durum sermaye stoku ($k^*$) değeri ve toplam çıktı ($Y$) büyüme hızı aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

Bir ekonomide Cobb-Douglas üretim fonksiyonu varsayımı altında büyüme muhasebesi analizi yapılmaktadır. 2025 yılı verilerine göre reel GSYH artış hızı $\%7$, sermaye stokundaki artış hızı $\%4$ ve işgücü miktarındaki artış hızı $\%2$ olarak saptanmıştır. Sermayenin hasıla esnekliğinin $0,35$ olduğu bilindiğine göre, bu dönemde 'Solow Artığı' (toplam faktör verimliliği artışı) yüzde kaçtır?

İçsel büyüme literatüründe Romer tarafından geliştirilen Ar-Ge modelinde, bilginin ve yeni tasarımların üretim sürecinde aynı anda birden fazla birim tarafından kullanılabilmesi, bu faktörün hangi ekonomik özelliği ile açıklanmaktadır?

Paul Romer’in 1990 yılında geliştirdiği "Endojen Teknolojik Değişim" (Ar-Ge) modelinde; yeni fikirlerin, tasarımların ve teknolojik bilginin üretim sürecindeki niteliği ile piyasa dengesi arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Solow (Neoklasik) büyüme modelinde kullanılan üretim fonksiyonunun varsayımları ve temel işleyiş özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir ekonomide üretim sürecine ve büyüme performansına ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Bu verilere göre, büyüme muhasebesi yaklaşımı çerçevesinde hesaplanan ve teknolojik gelişmeyi ifade eden "Solow Artığı" yüzde kaçtır?

Solow (Neoklasik) büyüme modelinde kullanılan üretim fonksiyonunun, Harrod-Domar modelindeki üretim fonksiyonundan en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide Cobb-Douglas tipi üretim fonksiyonunun geçerli olduğu ve ölçeğe göre sabit getirinin bulunduğu varsayılmaktadır. Ekonomiye ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Sermayenin milli gelir içindeki payı ($\alpha$) $0,3$ olduğuna göre; büyüme muhasebesi yaklaşımı çerçevesinde toplam faktör verimliliğindeki artış hızı (Solow artığı) yüzde kaçtır?

Solow büyüme modelinin varsayımları altında, teknolojik gelişmenin yaşanmadığı bir ekonomide tasarruf oranı ($s$) $\%20$, nüfus artış hızı ($n$) $\%5$ ve amortisman oranı ($d$) $\%5$ olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide kişi başına üretim fonksiyonu $y = \sqrt{k}$ şeklinde ifade edildiğine göre, ekonominin durağan durum (steady-state) kişi başına sermaye stoku ($k^*$) kaçtır?

Bir ekonomide reel GSYH artış hızı $\%5$ olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde üretim faktörlerindeki (sermaye ve işgücü) artışın ekonomik büyümeye olan toplam katkısı $\%3$ olarak hesaplanmıştır. Büyüme muhasebesi (Solow artığı) yaklaşımına göre, bu ekonomideki toplam faktör verimliliği artış hızı yüzde kaçtır?

Solow büyüme modelinde, teknolojik gelişmenin olmadığı ve amortisman oranının sabit olduğu varsayımı altında, nüfus artış hızının ($n$) kalıcı bir şekilde yükselmesinin ekonominin durağan durum (steady-state) dengesi üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İçsel büyüme teorileri kapsamında Paul Romer'in yaklaşımını Solow modelinden ayıran en temel özellik; teknolojik gelişmenin tesadüfi veya sistem dışı bir süreç olmaktan çıkarılmasıdır.

Buna göre Romer modelinde teknolojik ilerleme aşağıdakilerden hangisinin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır?

Solow (Neoklasik) büyüme modelinde ekonominin temel işleyişini ve sermaye birikim sürecini belirleyen ana mekanizma, kişi başına düşen sermaye stokundaki değişimdir. Modelin temel varsayımları altında, ekonomide "sermaye derinleşmesinin" (capital deepening) gerçekleşebilmesi için gerekli olan temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Solow büyüme modelinin varsayımları altında, üretim fonksiyonunun $y = k^{0,5}$ olduğu bir ekonomide teknolojik gelişme hızı %3, nüfus artış hızı %2 ve amortisman oranı %5'tir. Mevcut durağan durumda tasarruf oranı $s = 0,30$ olarak gerçekleşmişse, ekonomiyi kişi başına tüketimin maksimize edildiği Altın Kural düzeyine ulaştırmak için uygulanması gereken politika aşağıdakilerden hangisidir?

İktisadi büyüme literatüründe; ülkelerin tasarruf oranı, nüfus artış hızı ve teknolojik gelişme düzeyi gibi yapısal özelliklerine bakılmaksızın, başlangıç kişi başına gelir düzeyi düşük olan ülkelerin, yüksek olan ülkelere kıyasla daha hızlı büyüyeceğini ve aradaki gelir farkının zamanla kapanacağını ileri süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Solow büyüme modelinin varsayımları altında, teknolojik gelişmenin yaşanmadığı bir ekonomide kişi başına üretim fonksiyonu $y = \sqrt{k}$ olarak tanımlanmıştır. Tasarruf oranı ($s$) %40, nüfus artış hızı ($n$) %6 ve sermaye aşınma (amortisman) oranı ($d$) %4 olduğuna göre, bu ekonominin durağan durum (steady-state) kişi başına sermaye stoku ($k^*$) kaçtır?

Solow büyüme modelinin varsayımları altında, bir ekonominin başlangıçta Altın Kural sermaye stokundan daha yüksek bir sermaye stokuna ($k^* > k_{gold}^*$) sahip olduğu, yani dinamik olarak etkinsiz bir bölgede bulunduğu bilinmektedir. Bu ekonomide kişi başına tüketimi maksimize etmek amacıyla tasarruf oranı ($s$) düşürüldüğünde, yeni durağan duruma geçiş süreci ve ulaşılan sonuçla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?