Faktör Piyasaları

Bir bölgedeki tek işveren olan bir fabrikanın karşı karşıya olduğu emek arz fonksiyonu $W = 40 + 4L$ ve emeğin marjinal ürün hasılatı fonksiyonu $MRP = 400 - 2L$ olarak verilmiştir. Burada $W$ ücret düzeyini, $L$ ise çalıştırılan işçi sayısını temsil etmektedir. Buna göre, kârını maksimize etmeyi hedefleyen bu monopsoncu firmanın denge noktasında çalıştırdığı işçi sayısı ($L$) ve ödediği ücret düzeyi ($W$) aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel işgücü arzı teorisi çerçevesinde, boş zamanın normal bir mal olduğu kabul edildiğinde, işgücü arz eğrisinin geriye büküldüğü (negatif eğimli hale geldiği) ücret düzeylerinde gerçekleşen bir ücret artışının sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hem ürün hem de faktör piyasalarında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir piyasa yapısında faaliyet gösteren bir firmanın ürettiği malın piyasa fiyatı $15$ TL, kullandığı değişken girdi olan emeğin birim maliyeti (ücret) ise $45$ TL'dir.

Buna göre, işletmenin kârını maksimize eden denge noktasında emeğin marjinal fiziki ürünü ($MP_L$) kaç birimdir?

Hicks-Marshall tarafından geliştirilen 'türetilmiş talep kuralları' uyarınca, bir üretim faktörünün fiyatı değiştiğinde firmanın diğer girdilere yönelerek ikame sürecine girmesi beklenir. Ancak bu süreçte, ikame edilecek olan diğer üretim faktörlerinin arz esnekliğinin oldukça düşük (inelastik) olması, incelenen faktörün kendi fiyat talep esnekliği üzerinde nasıl bir etki yaratır?

Nadir toprak elementlerinden olan neodimyumun ülke içindeki tek tedarikçisi olan bir maden işletmesi ile bu madeni yüksek performanslı elektrikli araç motoru üretiminde kullanan tek yerli teknoloji fabrikasının karşı karşıya geldiği bir piyasa yapısında, denge fiyatı ve işlem miktarının oluşumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bir işletmenin üretim sürecine ve içinde bulunduğu piyasa koşullarına dair veriler aşağıda sunulmuştur:

Bu işletmenin ürün piyasasında monopolcü güce sahip olduğu bilindiğine göre, emeğin marjinal ürün değeri ($VMP_L$) ve marjinal ürün hasılatı ($MRP_L$) değerleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Bir bölgede emeğin tek alıcısı (monopsoncu) konumunda olan bir firmanın karşı karşıya olduğu emek arz fonksiyonu $W = 80 + 2L$ ve emeğin marjinal ürün hasılatı fonksiyonu $MRP = 200 - L$ olarak belirlenmiştir. Buna göre, kâr maksimizasyonu yapan bu firmanın piyasada ödeyeceği denge ücret düzeyi kaçtır?

İktisat literatüründe kârın kaynağına ilişkin geliştirilen teorilerden birine göre; kâr, tıpkı toprağın verimlilik farkından doğan rant gibi, girişimcilerin yönetim ve organizasyon yetenekleri arasındaki farktan kaynaklanan bir bedeldir. Bu yaklaşımda, en düşük yeteneğe sahip "marjinal girişimci" sadece ücret düzeyinde bir kazanç elde ederken, daha yetenekli girişimciler bu yetenek farkından dolayı bir artık elde ederler.

Yukarıda temel özellikleri açıklanan kâr teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel işgücü arzı analizinde, boş zamanın (leisure) normal bir mal olduğu varsayımı altında, ücret oranındaki bir artışın bireyin toplam çalışma saatini azaltarak işgücü arz eğrisinin geriye bükülmesine (negatif eğim almasına) yol açtığı bir durumda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmektedir?

J. M. Keynes tarafından geliştirilen Likidite Tercihi Teorisi çerçevesinde faiz oranının belirlenmesi ve para talebi arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ürün piyasasında monopolcü güce sahip bir işletmenin üretim sürecinde kullandığı emek faktörünün marjinal fiziki ürünü ($MP_L$) $15$ birim, ürünün satış fiyatı ise $40$ TL'dir. Bu fiyat düzeyinde ürün talebinin fiyat esnekliğinin mutlak değeri $|e| = 4$ olduğuna göre; bu üretim düzeyinde emeğin marjinal ürün değeri ($VMP_L$) ile marjinal ürün hasılatı ($MRP_L$) arasındaki fark kaç TL'dir?

Bir üretim faktörü piyasasında, söz konusu faktörün arz esnekliğinin birden küçük ($E_s < 1$) olduğu bilinmektedir. Faktör talebinde meydana gelen bir artış sonucunda denge faktör fiyatı yükseldiğinde, faktör sahibine yapılan toplam ödemedeki artışın dağılımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Emek piyasasında tek alıcı (monopsoncu) konumunda olan bir firmanın karşı karşıya olduğu emek arz fonksiyonu $W = 20 + 2L$ ($W$: ücret düzeyi, $L$: istihdam edilen emek miktarı) ve emeğin marjinal ürün hasılatı fonksiyonu $MRP_L = 140 - L$ olarak verilmiştir.

Buna göre, kâr maksimizasyonu yapan monopsoncu firmanın piyasada neden olduğu ölü ağırlık kaybı (refah kaybı) kaç birimdir?

Bir üretim faktörü piyasasında faktör arz fonksiyonu $L^s = 2w - 10$ ($w \geq 5$) ve faktör talep fonksiyonu $L^d = 50 - w$ olarak belirlenmiştir. Burada $w$ faktör fiyatını (ücret), $L$ ise faktör miktarını temsil etmektedir. Bu faktör piyasasında denge sağlandığında, faktör sahiplerinin elde ettiği "transfer kazancı" ile "ekonomik rant" arasındaki fark kaç birimdir?

Üretim faktörlerine yönelik talebin "türev talep" olma özelliği çerçevesinde, Marshall-Hicks kuralları uyarınca bir girdinin fiyat esnekliğini (faktör talep esnekliğini) etkileyen unsurlar dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi bu girdiye yönelik talebin fiyat değişimlerine karşı daha duyarlı (esnek) hale gelmesine neden olur?

Üretim faktörlerine yönelik talep, bu faktörler aracılığıyla üretilen ürünlere olan talepten türetilmektedir. Bu bağlamda, faktör talep esnekliğini belirleyen kurallar dikkate alındığında, bir girdinin talep miktarının fiyat değişimlerine karşı daha az duyarlı (inelastik) olmasına neden olan durum aşağıdakilerden hangisidir?

İktisat teorisinde üretim faktörlerine olan talep, bu faktörlerin üretimine katıldığı nihai mal ve hizmetlere olan talepten türetildiği için "türev talep" olarak adlandırılır. Faktör piyasalarında denge ücret ve istihdam düzeyleri analiz edilirken, talep eğrisini kaydıran (shift) unsurlar ile eğri üzerindeki hareketleri (movement) birbirinden ayırt etmek önem arz etmektedir. Buna göre, diğer değişkenler sabitken ($ceteris\ paribus$), bir üretim faktörünün talep eğrisinde sağa doğru bir kaymaya (shift) yol açan temel neden aşağıdakilerden hangisidir?

Tam rekabetçi ürün ve faktör piyasalarında faaliyet gösteren ve kâr maksimizasyonu hedefleyen bir firmanın kısa dönem üretim fonksiyonu $Q = 15L - L^2$ olarak verilmiştir. Üretilen malın piyasa fiyatı $8\ TL$ ve emeğin birim maliyeti (ücret) $40\ TL$ olduğuna göre, bu firmanın dengede istihdam edeceği emek miktarı ($L$) kaç birimdir?

Hicks-Marshall tarafından geliştirilen "Türetilmiş Talep Kuralları" çerçevesinde, bir üretim faktörünün kendi fiyat talep esnekliğini etkileyen unsurlar göz önüne alındığında; diğer şartlar sabitken aşağıdakilerden hangisi söz konusu faktöre olan talebin fiyat esnekliğinin daha düşük (inelastik) olmasına neden olur?

Mikro iktisat teorisi çerçevesinde bireysel işgücü arzı analiz edilen bir durumda; bireyin saatlik ücreti $100$ TL'den $150$ TL'ye yükseldiğinde haftalık çalışma süresini $40$ saatten $35$ saate düşürdüğü gözlemlenmiştir.

Boş zamanın (leisure) normal bir mal olduğu varsayımı altında, bireyin çalışma süresindeki bu değişim aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?