Karar verme süreci teorik olarak; sorunun tanımlanması, veri toplanması, alternatif çözüm yollarının geliştirilmesi, bu alternatiflerin değerlendirilmesi ve seçimi adımlarını izler. İşletme yönetiminde bu sürecin nasıl işlediğini açıklayan Klasik (Rasyonel) Karar Modeli ile Herbert Simon'ın geliştirdiği Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality) Modelinin karşılaştırmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Klasik model, alternatiflerin değerlendirilmesi aşamasında mutlak maksimizasyonu öngörürken; kısıtlı rasyonellik modeli, yöneticilerin bilişsel sınırları nedeniyle asgari kriterleri sağlayan tatminkâr (satisficing) seçeneği bulduklarında arayışı sonlandırdıklarını ifade eder.Answer
- BKısıtlı rasyonellik modelinde yöneticilerin karar sürecinde eksiksiz bilgiye sahip olduğu varsayılırken; klasik modelde bilgi eksikliği ve zaman kısıtlarının değerlendirilecek alternatif sayısını sınırlandırdığı kabul edilir.
- CKarar verme süreci standart olarak; alternatiflerin değerlendirilmesinden sonra sorunun tanımlanması ve en son amaçların belirlenmesi sırasını izlerken, kısıtlı rasyonellik modeli yöneticilerin bu sıralamayı değiştirebileceğini savunur.
- DKlasik model yöneticilerin alternatifleri geliştirirken zaman ve maliyet kısıtlarına tabi olduğunu iddia ederken; kısıtlı rasyonellik modeli tüm olası alternatiflerin sınırsız bir şekilde analiz edilebileceğini öne sürer.
- EKısıtlı rasyonellik modelinde karar verici en optimal (en iyi) sonuca ulaşana kadar alternatif arayışına devam ederken; klasik rasyonel model insanın zihinsel kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle arayışın erken biteceğini savunur.
Answer
Doğru ifade, klasik modelin maksimizasyonu hedeflerken, kısıtlı rasyonellik modelinin yöneticilerin bilişsel sınırları sebebiyle asgari şartları sağlayan tatminkâr kararla yetineceğini belirten seçenektir.
Klasik (rasyonel) karar verme modeli, 'ekonomik insan' (homo economicus) varsayımıyla hareket ederek karar vericinin her zaman eksiksiz bilgiye sahip olduğunu ve tüm alternatifler arasından maksimum faydayı (optimizasyon) sağlayan mutlak en iyiyi seçeceğini savunur. Herbert Simon tarafından geliştirilen kısıtlı rasyonellik modeli ise, insanların bilgi işleme kapasitelerinin (bilişsel sınırlarının) ve çevresel koşulların (zaman, maliyet) kısıtlı olduğunu kabul eder. Bu sınırlar nedeniyle yöneticiler tüm alternatifleri inceleyemez; belirledikleri asgari standartları karşılayan ilk 'tatminkâr (satisficing)' seçeneği bulduklarında karar verme sürecini sonlandırırlar. Doğru seçenek bu iki teorik ayrımı tam ve eksiksiz olarak ifade etmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Herbert Simon'ın Kısıtlı Rasyonellik Modeli ve Tatminkâr Karar (Satisficing) Kavramı