Question

Difficulty: MediumKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bir kamu bankasının kredi tahsis departmanı yöneticisi, operasyonel süreçlerde yaşanan yavaşlama sorununu çözmek için teorik karar verme adımlarını izlemeye karar vermiştir. Sürece sorunu tanımlayarak başlamış, ardından gerekli verileri toplamış ve alternatif çözüm yollarını geliştirmiştir. Ancak alternatifleri değerlendirme aşamasına geldiğinde; piyasadaki tüm teknolojik altyapı seçenekleri hakkında eksiksiz bilgiye ulaşmasının ve her birinin uzun vadeli olası sonuçlarını kesin olarak hesaplamasının hem zaman hem de maliyet açısından imkânsız olduğunu görmüştür. Bunun üzerine yönetici, mevcut şartlar altında alternatifleri sonuna kadar kıyaslayarak 'en mükemmel' olanı bulmaya çalışmaktan vazgeçmiş, kurumun temel işleyiş kriterlerini karşılayan ve kabul edilebilir düzeyde fayda sağlayan ilk yazılım sistemini onaylayarak son aşama olan uygulama evresine geçmiştir.

Bu vakada yöneticinin benimsediği karar modeli ve sürecin işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kısıtlı rasyonellik modeli uygulanmıştır; yönetici bilgi eksikliği ve zaman kısıtı nedeniyle maksimizasyon yerine 'tatminkâr' olan alternatife yönelmiştir.Answer
  2. B
    Klasik rasyonel model uygulanmıştır; yöneticinin sürecin başında sorunu tanımlayıp veri toplaması, her koşulda optimum sonuca ulaşılmasını garantilemiştir.
  3. C
    Kısıtlı rasyonellik modeli kullanılmıştır; ancak yönetici alternatiflerin değerlendirilmesi aşamasını veri toplama evresinden önce gerçekleştirerek sıralama hatası yapmıştır.
  4. D
    Klasik rasyonel model benimsenmiştir; yöneticinin asgari beklentileri karşılayan ilk alternatifi kabul etmesi rasyonel maksimizasyon ilkesinin temel bir gereğidir.
  5. E
    Durumsallık yaklaşımı benimsenmiştir; yöneticinin piyasadaki tüm teknolojik seçeneklere ulaşamaması durumunda en iyi tek yolun bulunamayacağı kanıtlanmıştır.

Answer

Doğru yanıt, kısıtlı rasyonellik modelinin uygulandığını ve yöneticinin maksimizasyon yerine tatminkâr alternatifi seçtiğini belirten seçenektir.
Vakada anlatılan durum, Herbert Simon tarafından geliştirilen 'Kısıtlı Rasyonellik' modelinin tam bir örneğidir. Yöneticinin bilişsel kapasitesi, zaman ve maliyet kısıtları nedeniyle piyasadaki tüm alternatifleri analiz edememesi ve mükemmel çözümü aramak yerine temel kriterleri karşılayan 'tatminkâr' (satisficing) ilk çözüme yönelmesi bu modelin özünü oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki karar verme sürecinin adımlarını analiz etme
Sorun tanımlanmış, veri toplanmış ve alternatifler geliştirilmiştir. Sürecin teorik sıralaması yöneticiler tarafından doğru şekilde izlenmiştir.
Süreçte bir hata olup olmadığını belirlemek için aşamaların mantıksal sırasını kontrol etmek gereklidir.
2
Yöneticinin alternatifleri değerlendirme aşamasındaki davranışını inceleme
Tüm bilgilere ulaşılamadığı ve her seçeneğin sonuçlarının öngörülemediği anlaşılmış, 'en mükemmel' olanı bulmaktan vazgeçilmiştir.
Karar modelini belirleyen temel faktör, karar vericinin sınırlılıklar karşısında sergilediği tutumdur.
3
Seçilen çözümün niteliğini tespit etme ve kuramsal modelle eşleştirme
Minimum kriterleri karşılayan ilk seçenek kabul edilmiştir. Bu durum, Klasik (Rasyonel) modelin 'optimum (maksimizasyon)' ilkesine değil, Herbert Simon'ın 'Kısıtlı Rasyonellik' modelindeki 'tatminkâr (satisficing)' karar ilkesine uymaktadır.
Davranışsal karar teorilerindeki farkları ayırt etmek için nihai kararın niteliğine bakılır.

Key Concept

Herbert Simon'ın Kısıtlı Rasyonellik Modeli ve Tatminkâr Karar (Satisficing) İlkesi
Rate this question