Question

Difficulty: MediumKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Karar verme süreci genel olarak; sorunun tanımlanması, veri toplanması, alternatiflerin geliştirilmesi, değerlendirilmesi, en uygun olanın seçilmesi ve kararın uygulanması aşamalarından oluşur. Bir kurum yöneticisi, yeni bir otomasyon sistemine geçiş kararında bu aşamaları izlerken; zaman baskısı, eksik bilgi ve insan zihninin bilgi işleme sınırları nedeniyle piyasadaki tüm yazılımları inceleyememiştir. Sürecin sonunda yönetici, kurumun temel işleyişini aksatmayacak ve asgari güvenlik standartlarını sağlayan ilk yazılımı satın alarak alternatiflerin değerlendirilmesi ve seçimi aşamasını tamamlamıştır.

Bu senaryoda yöneticinin karar verme davranışı, Herbert Simon'ın modeli ile Klasik Model bağlamında karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

  1. Yönetici, Kısıtlı Rasyonellik Modeli'ne uygun davranarak maksimum fayda arayışı yerine "tatminkâr (satisficing)" kararı tercih etmiştir.Answer
  2. B
    Uygulanan Kısıtlı Rasyonellik Modeli'nde yöneticinin temel amacı, tam bilgi varsayımı altında süreçten "optimum (en iyi)" kararla ayrılmaktır.
  3. C
    Karar sürecinde Klasik Model benimsenmiş olup, yöneticinin bilişsel sınırları nedeniyle "tatminkâr" olan ilk yazılım seçeneği kabul edilmiştir.
  4. D
    Yönetici, Klasik Model'in öngördüğü şekilde tüm alternatiflerin olası sonuçlarını hesaplamış ancak rasyonel olmayan sezgisel bir seçim yapmıştır.
  5. E
    Süreçte alternatiflerin değerlendirilmesi aşaması, sorunun tanımlanmasından daha önce gerçekleştirildiği için teorik rasyonellikten sapılmıştır.

Answer

Doğru seçenek, yöneticinin Kısıtlı Rasyonellik Modeli'ne uygun olarak maksimum fayda yerine 'tatminkâr' kararı tercih ettiğini belirten ifadedir.
Senaryoda yöneticinin zaman baskısı, eksik bilgi ve zihinsel kapasite sınırları (bilişsel sınırlar) nedeniyle tüm alternatifleri değerlendirememesi ve asgari şartları sağlayan ilk alternatifi seçmesi, Herbert Simon'ın Kısıtlı Rasyonellik Modeli'ni tam olarak tanımlamaktadır. Karar verici, Klasik Model'deki ütopik 'optimum (en iyi)' arayışı yerine, pratik ve 'yeterli/tatminkâr (satisficing)' olanla yetinmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki yöneticinin kısıtlarını tespit etme
Zaman baskısı, eksik bilgi ve insan zihninin bilgi işleme sınırları (bilişsel sınırlar) olduğu belirlenir.
Bu kısıtlar, Klasik Model'in (Rasyonel Model) 'tam bilgi ve sınırsız rasyonellik' varsayımıyla çelişir.
2
Yöneticinin ulaştığı sonucu analiz etme
Tüm yazılımları incelemek yerine, asgari güvenlik standartlarını sağlayan ilk yazılımın seçildiği görülür.
Maksimum faydayı (optimum) sağlayan alternatif yerine, yeterli olanı seçme eylemi literatürde 'tatminkâr (satisficing) karar' olarak adlandırılır.
3
Davranışı ilgili kuramsal modelle eşleştirme
Sınırlı bilgi ve bilişsel kapasite ile tatminkâr karar alma sürecinin, Herbert Simon'ın 'Kısıtlı Rasyonellik Modeli'ne ait olduğu sonucuna varılır.
Karar modelleri arasındaki temel ayrım bu varsayımlara dayanır; Klasik Model optimizasyonu, Simon'ın modeli ise tatminkârlığı hedefler.

Key Concept

Klasik Karar Modeli ile Kısıtlı Rasyonellik Modeli Arasındaki Varsayım Farklılıkları
Rate this question