Question

Difficulty: MediumTutumlar ve İş Tatmini

Bir kamu kurumunun İnsan Kaynakları Dairesi, personelinin iş tatminini ölçmek için iki farklı yaklaşımı değerlendirmektedir. Birinci yaklaşım, işin doğası, ücret, terfi olanakları, çalışma arkadaşları ve nezaretçiler (yöneticiler) gibi işin temel unsurlarının ayrı ayrı puanlanıp toplanmasına dayanan 'işin boyutlarının toplamı' yöntemidir. İkinci yaklaşım ise personele sadece 'Tüm unsurları göz önünde bulundurduğunuzda işinizden genel olarak ne kadar memnunsunuz?' sorusunun yöneltildiği 'tek genel dereceleme' yöntemidir.

Örgütsel davranış literatüründe iş tatmini ölçüm yaklaşımlarına ilişkin yapılan araştırmalar dikkate alındığında, bu iki yöntemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tek genel dereceleme yöntemi, personelin sadece o anki çalışma arkadaşlarına olan duygusal hislerini yansıttığı için örgütsel bağlılığın ölçülmesinde işin boyutlarının toplamı yöntemine göre daha başarılıdır.
  2. B
    Tek genel dereceleme yöntemi, çalışanların sadece tek bir olumlu özelliğe odaklanarak bütünü değerlendirmesi anlamına gelen hale etkisini (halo effect) tamamen ortadan kaldırdığı için bilimsel olarak en üstün yöntemdir.
  3. C
    İşin boyutlarının toplamı yöntemi çalışanların işletmede kalma zorunluluğunu ifade eden devamlılık bağlılığını artırmak için geliştirilmişken, tek genel dereceleme yöntemi sadece genel iş tatminini ölçer.
  4. İşin boyutlarının toplamı yaklaşımı kurumdaki spesifik sorun alanlarının tespitini kolaylaştırırken, tek genel dereceleme yaklaşımı zaman tasarrufu sağlamasına rağmen geçerlilik düzeyi açısından diğer yöntemden geride kalmamaktadır.Answer
  5. E
    İşin boyutlarının toplamı yöntemi niteliksel ve yoruma dayalı bir iç çevre analizi tekniği iken, tek genel dereceleme yöntemi tamamen niceliksel veriye dayanan bir stratejik durum belirleme matrisidir.

Answer

Doğru ifade, işin boyutlarının toplamı yönteminin sorunlu alanları spesifik olarak bulmaya yaradığı, tek genel dereceleme yönteminin ise pratik olmakla birlikte bilimsel geçerlilik açısından detaylı yöntem kadar başarılı olduğunu belirten ifadedir.
Örgütsel davranış literatüründeki pek çok araştırma, tek bir genel sorunun sorulduğu 'tek genel dereceleme' yönteminin, çok sayıda sorudan oluşan 'işin boyutlarının toplamı' yöntemi kadar geçerli bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamıştır. İnsanların işlerine yönelik karmaşık hislerini tek bir genel ifadede toplayabilmeleri bu durumun temel nedenidir. Detaylı yöntem ise yöneticilere sadece müdahale edilecek spesifik alt alanları göstermede (örneğin sadece ücretlerden kaynaklı bir sorun varsa) teşhis avantajı sağlar.

Step-by-Step Solution

1
İş tatmini ölçümünde kullanılan iki temel yöntemin (tek genel dereceleme ve işin boyutlarının toplamı) özelliklerini hatırlamak.
Tek genel dereceleme sadece tek bir soru sorar, işin boyutlarının toplamı ise işin her bir parçasını (ücret, yönetici vb.) ayrı ayrı ölçüp toplar.
Yöntemlerin kavramsal tanımlarının netleştirilmesi seçeneklerin elenmesi için gereklidir.
2
Örgütsel davranış literatüründeki araştırmaların bu iki yöntem hakkındaki bulgularını analiz etmek.
Araştırmalar şaşırtıcı biçimde 'tek genel dereceleme' yönteminin en az karmaşık yöntem kadar yüksek geçerlilik oranlarına sahip olduğunu kanıtlamıştır.
Soru metni doğrudan literatürdeki araştırma bulgularına atıf yapmaktadır.
3
Yöntemlerin pratik kullanım amaçlarını eşleştirmek.
Eğer yönetim hangi spesifik unsurun tatminsizlik yarattığını (örneğin sadece terfi olanakları) bilmek istiyorsa detaylı yöntemi kullanmalıdır. Sadece genel durumu görmek istiyorsa tek soruluk yöntem yeterlidir ve zaman kazandırır.
Yöneticilerin bu iki aracı hangi durumsallıkta kullanacaklarını bilmek sorunun ana ölçüm hedeflerinden biridir.

Key Concept

İş Tatmini Ölçüm Yaklaşımları
Rate this question