Question

Difficulty: MediumTutumlar ve İş Tatmini

Bir devlet üniversitesinin idari ve mali işler daire başkanlığında satın alma uzmanı olarak görev yapan Serkan Bey, günlük olarak yürüttüğü piyasa araştırması yapma ve şartname hazırlama görevlerinden büyük bir keyif almakta, mesleki bilgi birikimini bu süreçte tam anlamıyla kullanabildiğini düşünmektedir. Ancak son zamanlarda üniversite üst yönetiminin benimsediği yeni stratejik vizyonu onaylamamakta, kurumun gelecekteki hedefleriyle kendi kişisel değerlerinin uyuşmadığını hissetmektedir. Tüm bu uyumsuzluk hissine rağmen, bulunduğu şehirdeki kurulu aile düzenini bozmamak ve yıllara sâri kıdem ile emeklilik haklarını kaybetmemek adına kurumda çalışmaya devam etme kararı almıştır.

Örgütsel davranış literatürü dikkate alındığında, Serkan Bey'in bu durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

  1. A
    Kurumun stratejik hedefleriyle bütünleşememesi, iş tatmininin tamamen ortadan kalktığını ve kurumda yalnızca normatif bağlılık güdüsüyle kaldığını gösterir.
  2. B
    Yaptığı mesleki görevlerden keyif alması, kurum kültürünü içselleştirdiğinin ve güçlü bir duygusal aidiyet geliştirdiğinin kesin bir kanıtıdır.
  3. Spesifik iş görevlerine yönelik iş tatmini yüksek olmasına karşın, kuruma yönelik duygusal bağlılığı zayıflamış, devamlılık bağlılığı ise ön plana çıkmıştır.Answer
  4. D
    Emeklilik haklarını ve kurulu düzenini kaybetmemek adına kurumda kalması, etik değerlere dayalı normatif bağlılığının en somut yansımasıdır.
  5. E
    Yönetimin kararlarına duyduğu tepkinin tüm iş süreçlerine yansıması şeklindeki hale etkisi (halo effect), mesleki doyumunun örgütsel vatandaşlığa dönüşmesini engellemiştir.

Answer

Doğru yanıt, çalışanın spesifik iş görevlerine yönelik iş tatmininin yüksek, kuruma yönelik duygusal bağlılığının zayıf ve devamlılık bağlılığının ön planda olduğunu belirten ifadedir.
Verilen senaryoda üç farklı örgütsel davranış kavramı kusursuz biçimde örneklendirilmiştir. Çalışanın yaptığı rutin görevlerden keyif alması ve yeteneklerini kullanabilmesi 'yüksek iş tatmini'ni ifade eder. Ancak kurumun değerleri ile kişisel değerlerinin çatışması 'düşük duygusal bağlılığa' işaret eder. Buna rağmen çalışanın kıdem, emeklilik hakları ve kurulu düzen gibi ayrılma maliyetlerini göze alamadığı için kurumda kalması Meyer ve Allen'in üç boyutlu modelindeki 'devamlılık bağlılığı'nı net olarak tanımlar. Bu nedenle doğru yanıt bu üç tespiti eksiksiz ve hatasız şekilde bir araya getiren ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
Çalışanın işin kendisine yönelik tutumunu analiz et
Serkan Bey piyasa araştırması ve şartname hazırlama görevlerinden keyif almaktadır. Bu durum 'iş tatmini'nin (job satisfaction) yüksek olduğunu gösterir.
İş tatmini, çalışanın üstlendiği görevlere ve işin doğasına karşı geliştirdiği olumlu veya olumsuz tutumdur.
2
Çalışanın kurumun kendisine/vizyonuna yönelik tutumunu analiz et
Serkan Bey, kurumun stratejik hedefleriyle kendi değerlerinin uyuşmadığını hissetmektedir. Bu durum 'duygusal bağlılık' (affective commitment) seviyesinin düşük olduğunu gösterir.
Duygusal bağlılık, bireyin kurumun değerlerini içselleştirmesi ve kendini kurumla özdeşleştirmesi ile ilgilidir.
3
Çalışanın işten ayrılmama gerekçesini analiz et
Serkan Bey, kurulu düzenini bozmamak ve kıdem/emeklilik haklarını kaybetmemek için kurumda kalmaktadır. Bu durum 'devamlılık bağlılığı'nın (continuance commitment) yüksek olduğunu gösterir.
Devamlılık bağlılığı, ayrılmanın getireceği maliyetler (sunk costs) ve alternatif eksikliği nedeniyle kurumda kalma zorunluluğu hissetmektir.

Key Concept

İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Boyutları Arasındaki Ayrımlar
Rate this question