Question

Difficulty: HardYöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Bir gümrük müdürlüğünde bölge amiri olarak görev yapan Hakan Bey, yoğun ithalat işlemleri döneminde personelinin motivasyonunu artırmak amacıyla, aylık işlem kotalarını aşan memurlara ek mesai tavanından ödeme yapılacağını ve üstün başarı belgesi verileceğini duyurmuştur. Personel, vaat edilen bu ödülleri oldukça cazip bulmakta ve ekstra gayret gösterdiklerinde kotaları aşabileceklerine tam olarak inanmaktadır. Buna rağmen personelin çalışma temposunda herhangi bir artış gözlemlenmemiştir. Yapılan geri bildirim toplantılarında personelin, geçmiş yıllarda da benzer kotaların aşılmasına rağmen bütçe kısıtları gerekçe gösterilerek söz konusu ödemelerin yapılmadığını hatırlattıkları görülmüştür.

Bu senaryoda personelin motivasyonunda artış olmaması, yöneltme (yürütme) fonksiyonu ve örgütsel davranış kuramları açısından aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanır?

  1. A
    Vroom'un Beklenti Kuramı'na göre personelin vaat edilen ödüllere yönelik 'valans' (çekicilik) düzeyinin yetersiz kalması
  2. B
    Yöneticinin astları üzerinde uzmanlık gücü yerine doğrudan zorlayıcı güç kullanımına başvurmasının içsel motivasyonu düşürmesi
  3. C
    Performans değerlendirme sürecinde yöneticinin hale etkisi (halo effect) yanılgısına düşeceğinden endişe edilmesi
  4. Gösterilen yüksek performansın sonucunda vaat edilen ödülün fiilen elde edileceğine dair 'araçsallık' (işlevsellik) inancının düşük olmasıAnswer
  5. E
    Yöneticinin karar verici rollerden ziyade yalnızca bilgi sağlama rolüyle süreci yönetmeye çalışarak inisiyatif alamaması

Answer

Gösterilen yüksek performansın sonucunda vaat edilen ödülün fiilen elde edileceğine dair 'araçsallık' (işlevsellik) inancının düşük olması seçeneği doğru cevaptır.
Vroom'un Beklenti Kuramı'na göre bireyin çalışma motivasyonu; Çaba-Performans inancı (Beklenti), Performans-Ödül inancı (Araçsallık) ve Ödülün Çekiciliği (Valans) faktörlerine bağlıdır. Parçada personelin çaba gösterdiğinde kotaları aşacağına inandığı (beklenti yüksek) ve ödülleri cazip bulduğu (valans yüksek) vurgulanmaktadır. Ancak geçmiş tecrübelerinden ötürü, yüksek performans gösterseler dahi sistemin vaat edilen ödülü vermeyeceğine inanmaları, performans-ödül döngüsünü sağlayan 'araçsallık' bağının zayıfladığını ve motivasyonun bu nedenle artmadığını kanıtlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki personelin motivasyon tutumunu ve bu tutuma etki eden unsurları analiz etmek.
Personelin ödülü cazip bulduğu ve kotaları aşabileceğine inandığı, ancak yöneticinin vaadini yerine getireceğine güvenmediği tespit edilmiştir.
Olayın hangi yönetim veya davranış kuramıyla açıklanabileceğini belirlemek için mevcut durumun doğru teşhis edilmesi gerekir.
2
Tespit edilen unsurları Vroom'un Beklenti Kuramı'nın üç temel boyutu (Beklenti, Araçsallık, Valans) ile eşleştirmek.
Ödülün cazip bulunması 'Valans'ın yüksek olduğunu, kotaları aşabileceğine inanması 'Beklenti'nin yüksek olduğunu gösterir.
Kuramın hangi aşamasında bir eksiklik veya kopukluk olduğunu noktasal olarak saptayabilmek içindir.
3
Geçmiş bütçe kısıtları nedeniyle vaatlerin tutulmamasının kuramdaki karşılığını belirlemek.
Kişi başarılı olsa bile ödülün verilmeyeceğine dair inanç, performans ile ödül arasındaki bağ olan 'Araçsallık' (işlevsellik) boyutunun düşük olduğunu kesinleştirir.
Sorunun kök nedenini doğru ifade eden seçeneği bulmak için kavramsal karşılığın teyit edilmesi şarttır.

Key Concept

Vroom'un Beklenti Kuramı ve Araçsallık (İşlevsellik) Boyutu
Rate this question