Examkin

Question

Difficulty: HardKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bir kamu kurumu, taşra teşkilatının yeniden yapılandırılması amacıyla bir karar süreci başlatmıştır. Süreci yöneten komisyon, klasik (rasyonel) karar verme modeline uygun hareket etmek amacıyla öncelikle karşılaşılan problemi tanımlamış, ardından karar kriterlerini belirleyerek bu kriterlerin önem derecelerini ağırlıklandırmıştır.

Klasik karar verme sürecinin teorik adımlarına göre, komisyonun bu aşamadan sonra atması gereken ilk adım ile; Herbert Simon'ın kısıtlı rasyonellik (bounded rationality) yaklaşımının komisyonun izlediği bu rasyonel sürece yönelteceği temel eleştiri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

  1. Alternatiflerin geliştirilmesi / Karar alıcıların bilişsel kapasite sınırları ve bilgi eksikliği nedeniyle tüm alternatifleri bilemeyeceği, bu yüzden "optimum" yerine "tatminkar" karara yöneleceğiAnswer
  2. B
    Alternatiflerin değerlendirilmesi / Karar alıcıların bilişsel sınırları nedeniyle tüm sonuçları öngöremeyeceği ve bu sebeple en mükemmel çözüm yerine yeterli olanı seçeceği
  3. C
    Alternatiflerin geliştirilmesi / Yöneticilerin karar sürecinde tüm bilgileri rasyonel biçimde işleyerek her zaman organizasyonun faydasını maksimize eden optimum seçeneği bulacağı
  4. D
    En iyi alternatifin seçilmesi / Karar vericilerin tam rasyonellik altında hareket ederek duygusal ve bilişsel kısıtlardan tamamen bağımsız, ekonomik açıdan kusursuz kararlar alacağı
  5. E
    Problemin nedenlerinin araştırılması / Karar sürecinin yapılandırılmış rasyonel adımlardan ziyade, problemlerin, çözümlerin ve katılımcıların rastlantısal olarak bir araya gelmesiyle oluştuğu

Answer

Doğru seçenek, sıradaki adımın alternatiflerin geliştirilmesi olduğunu ve Simon'ın yaklaşımının yöneticilerin bilişsel sınırları sebebiyle optimum yerine tatminkar karara yöneleceğini ifade eden seçenektir.
Doğru yanıt iki temel bilgiyi kusursuz birleştirir: Rasyonel süreçte kriterlerin ağırlıklandırılmasını takiben mutlaka 'alternatiflerin geliştirilmesi' (seçeneklerin ortaya konması) aşamasına geçilir. İkinci olarak, Herbert Simon klasik modelin 'mutlak rasyonellik' varsayımını reddeder; yöneticilerin zaman, maliyet ve bilişsel kapasite sınırları (kısıtlı rasyonellik) sebebiyle her zaman faydayı maksimize eden 'optimum' kararı alamayacaklarını, bunun yerine kabul edilebilir nitelikteki ilk 'tatminkar' çözümü seçeceklerini belirtir.

Step-by-Step Solution

1
Klasik rasyonel karar verme sürecinin adımlarını kronolojik olarak sıralamak
Problem tanımlanır -> Kriterler belirlenir -> Kriterler ağırlıklandırılır -> Alternatifler geliştirilir (ortaya konur) -> Alternatifler değerlendirilir -> En iyi alternatif seçilir.
Soruda komisyonun kriterleri ağırlıklandırma aşamasını tamamladığı belirtilmiştir. Bu nedenle bir sonraki mantıksal ve teorik adım 'Alternatiflerin geliştirilmesi' olmalıdır.
2
Herbert Simon'ın 'Kısıtlı Rasyonellik' (Bounded Rationality) kavramının temel tezini analiz etmek
Simon, insanların tam bilgiye ulaşamayacağını, zihinsel işlem kapasitelerinin sınırlı olduğunu ve bu nedenle faydayı maksimize eden 'optimum' kararı almak yerine, beklentileri karşılayan ilk 'tatminkar' (satisficing) kararı seçeceklerini savunur.
Sorunun ikinci bölümünde klasik modele yöneltilen bu spesifik teorik eleştirinin doğru tanımının bulunması istenmektedir.
3
Seçenekleri her iki koşulu (doğru adım + doğru kuramsal eleştiri) eşzamanlı sağlayıp sağlamadığına göre değerlendirmek
Sadece tek bir seçenekte hem 'Alternatiflerin geliştirilmesi' adımı hem de 'optimum yerine tatminkar karara yönelme' eleştirisi bir arada ve doğru verilmiştir.
Çeldirici seçeneklerde ya süreç basamakları atlanmış ya da klasik modelin varsayımları Simon'ın eleştirisi gibi sunularak kavram karmaşası yaratılmıştır.

Key Concept

Rasyonel Karar Alma Süreci ve Kısıtlı Rasyonellik Modeli
Rate this question

Topics

Karar Verme Süreci ve Karar Modelleri

More questions from this topic