Bir büyükşehir belediyesinde ulaşım planlama daire başkanı, yeni bir raylı sistem hattının güzergahını belirlemek üzere bir karar süreci yürütmektedir. Daire başkanı; zaman kısıtı, maliyet tahminlerindeki belirsizlikler ve olası tüm güzergah kombinasyonları hakkında eksiksiz bilgiye ulaşmanın imkânsızlığı nedeniyle, kurumu için en mükemmel (optimum) rotayı bulmak yerine, belirlenen asgari teknik ve bütçe standartlarını karşılayan ilk uygulanabilir güzergahı seçerek süreci sonlandırmıştır.
Bu vaka bağlamında, daire başkanının sergilediği karar verme yaklaşımı ve bu yaklaşımın dayandığı temel model aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Karar vericinin bilişsel kısıtlarını ve bilginin sınırlılığını temel alan kısıtlı rasyonellik modeli çerçevesinde, optimum seçenek yerine tatminkar (satisficing) bir karar verilmiştir.Answer
- BKlasik rasyonel karar modeli benimsenerek, yöneticinin analitik sınırları ve çevresel kısıtları nedeniyle yalnızca kurumu tatmin eden ilk güzergahın seçilmesi uygun bulunmuştur.
- CKısıtlı rasyonellik modeli kullanılmış olup, karar sürecinde tüm olası güzergah alternatiflerinin eşzamanlı olarak geliştirildiği ve tam bir rasyonellikle değerlendirildiği varsayılmıştır.
- DKarar sürecinde klasik modelin öngördüğü tatminkar (satisficing) karar anlayışı terk edilerek, modern karar modellerinin gerektirdiği optimum (en iyi) seçeneğe ulaşılmıştır.
- EKarar verme sürecinin mantıksal aşamaları olan veri toplama ve alternatifleri değerlendirme adımları atlanarak, klasik modele göre sorunun tanımlanmasının hemen ardından sezgisel bir seçim yapılmıştır.
Answer
Vakadaki yöneticinin asgari şartları sağlayan ilk seçeneği seçmesi, kısıtlı rasyonellik modeli çerçevesinde tatminkar (satisficing) karar verdiğini göstermektedir.
Vakada, daire başkanının tüm olası güzergahları analiz edecek zamana ve bilgiye sahip olmadığı, bu yüzden de 'en mükemmel' güzergahı aramak yerine, 'asgari teknik ve bütçe standartlarını karşılayan ilk uygulanabilir' güzergahı seçtiği belirtilmiştir. Bu durum, yönetim biliminde Herbert Simon tarafından geliştirilen 'Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality)' modeli ile açıklanır. Bu modele göre yöneticiler optimum (maksimize edici) kararlar yerine, kendi belirledikleri asgari standartları karşılayan tatminkar (satisficing) kararlar alırlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Herbert Simon'ın Kısıtlı Rasyonellik Modeli ve Tatminkar Karar