Question

Difficulty: MediumKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bir kamu kurumu, yeni bir elektronik belge yönetim sistemine (EBYS) geçiş yapmak üzere karar verme sürecini başlatmıştır. Sürecin teorik adımlarına uygun olarak öncelikle sorun tanımlanmış, ardından karar kriterleri belirlenmiş ve bu kriterlere ağırlık verilmiştir. Dördüncü adımda alternatif yazılımlar geliştirilip listelenmiştir. Ancak yönetici, piyasadaki yüzlerce yazılımın tamamı hakkında tam ve eksiksiz bilgi toplamanın, bunları analiz etmenin maliyeti ve zaman kısıtı nedeniyle zor olduğunu fark etmiştir. Sonuç olarak yönetici, tüm alternatifleri tek tek değerlendirip "en mükemmel" olanı bulmak yerine; belirlenen asgari kriterleri karşılayan ve bütçeye uygun bulduğu ilk yazılımı seçerek değerlendirme aşamasını sonlandırmıştır.

Buna göre, yöneticinin alternatifleri değerlendirme ve seçim aşamasında sergilediği yaklaşım ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kısıtlı rasyonellik modeli çerçevesinde hareket edilmiş ve maksimum fayda sağlayan optimum seçenek yerine tatminkâr (yeterli) karar tercih edilmiştir.Answer
  2. B
    Klasik karar modelinin öngördüğü eksiksiz bilgi varsayımına ulaşılmış ve ekonomik rasyonellik ilkesi gereği en optimum seçim gerçekleştirilmiştir.
  3. C
    Karar verme sürecinin aşamaları ihlal edilmiş; sorun tanımlanıp kriterler belirlenmeden önce alternatifler geliştirilerek hatalı bir sıralama izlenmiştir.
  4. D
    Kısıtlı rasyonellik modelinin temelini oluşturan "tüm olası alternatiflerin sınırsızca incelenmesi" ilkesi uygulanarak rasyonel bir sonuca ulaşılmıştır.
  5. E
    Klasik rasyonel modelin "yöneticilerin bilişsel sınırları vardır" varsayımı temel alınmış ve veri toplama aşamasında sübjektif algılarla yetinilmiştir.

Answer

Doğru seçenek, kısıtlı rasyonellik modeli çerçevesinde hareket edilerek maksimum fayda sağlayan optimum seçenek yerine tatminkâr kararın tercih edildiğini belirten ifadedir.
Doğru seçenekte belirtildiği gibi; olayda yöneticinin maliyet, zaman ve bilişsel kısıtlar yüzünden tüm seçenekleri değerlendirememesi, Herbert Simon'un 'Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality)' modeli ile açıklanır. Bu modelde yönetici, en yüksek faydayı sağlayacak 'optimum' kararı aramak yerine, kendisi için yeterli ve asgari standartları sağlayan ilk alternatifi seçerek 'tatminkâr (satisficing)' karar alır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki karar verme süreci adımlarını teorik sıralama ile karşılaştır.
Sorun tanımlama -> Kriter belirleme -> Ağırlıklandırma -> Alternatif geliştirme adımları kronolojik ve doğru verilmiştir.
Sürecin doğru işleyip işlemediğini teyit ederek aşama atlama veya sıralama hatası çeldiricilerini elemek için.
2
Yöneticinin alternatifler karşısında sergilediği tutumu analiz et.
Yönetici, tüm bilgileri toplamanın maliyet ve zaman kısıtını fark edip 'en mükemmel' olanı aramaktan vazgeçmiştir.
Kullanılan modelin klasik rasyonel model mi yoksa kısıtlı rasyonellik mi olduğunu belirlemek için.
3
Seçilen kararın niteliğini teorik kavramlarla eşleştir.
Asgari kriterleri karşılayan 'ilk' seçeneğin kabul edilmesi, Herbert Simon'un 'tatminkâr (satisficing) karar' kavramı ile birebir örtüşür.
Optimum karar ile tatminkâr karar ayrımını netleştirmek için.

Key Concept

Kısıtlı Rasyonellik ve Tatminkâr Karar (Herbert Simon)
Rate this question