Question

Difficulty: Very hard7 Temel Kalite Kontrol Aracı

Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) marka tescil inceleme biriminde, başvuruların sonuçlandırılma süreleri haftalık olarak izlenmektedir. Sürecin genel ortalaması hedeflenen düzeyde seyretmesine karşın, bazı haftalarda sonuçlandırma sürelerinde standart sapmanın çok ötesinde ani sapmalar görülmektedir. Birim yöneticisi, bu sapmaların inceleme sürecinin kendi doğasından kaynaklanan olağan 'tesadüfi (genel) varyasyonlar'dan mı, yoksa bilgi işlem altyapısındaki kesintiler, yeni uzman atamaları veya mevzuat değişiklikleri gibi dışsal müdahale gerektiren 'atanabilir (özel) nedenler'den mi kaynaklandığını belirlemek istemektedir.

Birim yöneticisinin, sürecin istatistiksel olarak kontrol altında olup olmadığını görselleştirmek, alt ve üst tolerans sınırlarını aşan durumları tespit ederek sadece özel nedenlerin varlığında sisteme müdahale kararı alabilmek için kullanması gereken en uygun kalite kontrol aracı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kontrol grafiğiAnswer
  2. B
    Histogram
  3. C
    Pareto diyagramı
  4. D
    Balık kılçığı diyagramı
  5. E
    Serpilme diyagramı

Answer

Sürecin zaman içindeki sapmalarını istatistiksel sınırlar yardımıyla izleyerek, genel ve özel nedenleri birbirinden ayıran kalite aracı kontrol grafiğidir.
Doğru seçenek, istatistiksel süreç kontrolünün temelini oluşturan kontrol grafiğidir. Kontrol grafikleri (Shewhart grafikleri), sürecin performansını zaman ekseninde gösterir ve hesaplanan Üst Kontrol Sınırı (UCL) ile Alt Kontrol Sınırı (LCL) sayesinde, süreçteki sapmaların sistemin doğal yapısından kaynaklanan 'tesadüfi/genel nedenler' mi yoksa dışarıdan müdahale gerektiren 'atanabilir/özel nedenler' mi olduğunu ayırt etmeye yarar. Soruda açıkça istenen bu istatistiksel ayrım ve sınır görselleştirmesi sadece kontrol grafikleri ile yapılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki temel kalite problemini ve yöneticinin hedefini analiz etme.
Yönetici, zaman içindeki performans dalgalanmalarının 'tesadüfi' mi yoksa 'atanabilir (özel)' mi olduğunu istatistiksel alt ve üst sınırlar ile tespit etmek istemektedir.
Doğru kalite aracını seçmek için analizin amacının doğru belirlenmesi gerekir.
2
Yedi temel kalite kontrol aracının fonksiyonlarını hedefe göre filtreleme.
Sürecin zaman boyutundaki (kronolojik) stabilitesini ölçen ve istatistiksel kontrol sınırları (UCL/LCL) kullanan tek aracın Walter A. Shewhart tarafından geliştirilen yöntem olduğu belirlenir.
Diğer araçlar korelasyon (serpilme), dağılım (histogram), önceliklendirme (pareto) veya kök neden analizi (balık kılçığı) yapar.
3
Tespit edilen teorik tanımı seçeneklerle eşleştirme.
Özel ve genel neden varyasyonlarını birbirinden ayırt etmeyi sağlayan aracın kontrol grafiği (İstatistiksel Süreç Kontrolü) olduğu sonucuna ulaşılır.
Kontrol grafikleri, sisteme gereksiz müdahaleyi (tampering) önlemek amacıyla tam da bu ayrımı yapmak için tasarlanmıştır.

Key Concept

İstatistiksel Süreç Kontrolü ve Kontrol Grafikleri (Varyasyon Türleri)
Rate this question